Bedoeld is: antroposofie in de media. Maar ook: in de persbak van de wijngaard, met voeten getreden. Want antroposofie verwacht uitgewrongen te worden om tot haar werkelijke vrucht door te dringen. Deze weblog proeft de in de media verschijnende antroposofie op haar, veelal heerlijke, smaak, maar laat problemen en controverses niet onbesproken.

maandag 20 januari 2014

Pijn

Had ik op donderdag 16 januari in ‘Blokkeren’ nog geschreven over school De Lans in Brummen, wist de dag erop Richard Heeres van de Nationale Onderwijsgids (NOG) een ‘Daling aantal leerlingen De Lans’ te melden:
‘Sinds De Michaelshoeve Brummen heeft verlaten, is het leerlingenaantal op de Lans van 101 tot 65 gedaald. Dit heeft gevolgen voor de personele bezetting. Dertien van de 32 formatieplaatsen op De Lans zouden komen te vervallen.’
Dit heeft de NOG niet van zichzelf. Want:
‘Daarover bericht de website van De Stentor.’
Inderdaad is daar onder de datum van 17 januari ‘Roerige tijden voor school de Lans in Brummen’ te vinden:
‘De Lans valt onder de stichting Athena. Het bestuur werkt inmiddels aan een fusie met de Anne Flokstraschool (ook speciaal onderwijs) in Zutphen, bestuurlijk vallend onder De Onderwijsspecialisten. Het streven is die fusie op 1 januari 2015 rond te hebben. De situatie is onomkeerbaar, maar leerkrachten van de Lans hechten eraan hun zorgen naar buiten te brengen. Zij zijn bang dat het antroposofisch gedachtegoed ondergesneeuwd raakt in de nieuwe fusieschool.

Lees meer in de Stentor van vrijdag 18 januari 2014.’
In het naburige Zutphen is het stil, we hebben in het nieuwe jaar nog weinig gehoord van de stand van zaken daar met het vrijeschoolonderwijs. Maar het Weekbericht van vrijeschool De Zwaan kwam op 16 januari wel met ‘Algemene informatie’ over de ‘Verwachte verhuizing in de zomer van 2014’:
‘Enkele maanden voor de zomervakantie van 2013 hebben wij naar jullie gecommuniceerd dat de verwachting was dat wij in maart/april 2014 tijdelijk zouden gaan verhuizen naar de Rechercheschool. De stand van zaken op dit moment is dat wij nog geen goedkeuring van de gemeente hebben ontvangen op het door ons ingeleverde Ruimtelijk Programma van Eisen. Wij verwachten de reactie van de gemeente uiterlijk vóór 1 februari. Na de goedkeuring door de gemeente kunnen de volgende stappen in het traject worden gezet en wordt duidelijk wanneer de geplande (tijdelijke) verhuizing naar de Rechercheschool zal plaats vinden. Dit zal waarschijnlijk zomervakantie 2014 worden. Let wel, dit is een indicatie en staat dus nog niet vast. Zodra er meer duidelijkheid over de totale planning is brengen wij jullie daarvan op de hoogte.

Ceciel’
In ‘Blokkeren’ op 16 januari had ik het ook over het programma Kassa Groen op 14 januari, met daarin de Groenteclub. Maar al op 15 januari stond op de website van Biojournaal ‘Groenteclub: Bespaar flink op de aankoop van biologisch voedsel. Bekijk reportage Kassa Groen’:
‘In Kassa Groen van 14 januari werd een reportage over de Bussumse Groenteclub vertoond. De verslaggever neemt een kijkje bij de garagebox, die één keer in de twee weken dienst doet als groente-uitgiftecentrum. “De Groenteclub is er om biologisch-dynamische groenten bereikbaar te maken voor mensen met een kleine portemonnee”, vertelt initiatiefnemer Barbara Bolt.

Goedkoop biologisch eten met je groenteclub

Wie droomt er niet van om elke week je eigen kratje met verse seizoensgroente en fruit, direct van de boer uit de Noordoostpolder, biologisch geteeld en kakelvers, te hebben. Wat ooit met een klein groepje van negen vrouwen begon, is nu uitgegroeid tot een club met meer dan honderd leden en een flinke wachtlijst.

Groenteclub

Barbara Bolt startte in 2012 een groenteclub nadat zij in de Volkskrant een berichtje las over boer Krispijn uit Emmeloord die 6000 kilo aardappelen op de Dam in Amsterdam had gestort. Zijn schuren lagen nog vol met prachtige aardappelen, maar er waren alweer nieuwe aardappelen uit het buitenland geïmporteerd. Hij raakte daarom zijn biologische aardappelen niet kwijt. Met zijn ludieke actie in Amsterdam kwam hij volop in het nieuws. Met een aantal boeren vatte hij het plan op om groente, fruit en aardappelen weer direct aan de consument te verkopen. Zo krijgen de boeren een eerlijke prijs per kilo en betalen consumenten minder per kilo als in de winkel.

Goedkoper

Bolt nam contact op met Krispijn en de groenteclub was geboren. Door gezamenlijk in te kopen, is de prijs van de groente nu lager dan de prijs van biologische groente uit de supermarkt. Iedere woensdag rijdt de biologische boer Digni van den Dries, of een van de andere aangesloten boeren, met een kar vol groente van Ens naar Bussum. Daar staat een groepje leden hem op te wachten om de bestelde groenten te verdelen over de diverse kratten. Tussen 12:00 en 14:00 uur kan iedereen zijn/haar krat op komen halen, want regel nummer één van de groenteclub luidt: iedereen helpt mee.

Start je eigen club

Hoe stamp je een duurzaam consumentenidee als dit uit de grond? Barbara Bolt: “Het is belangrijk om met een kleine groep te beginnen. Het groeit via mond-op-mond-reclame al heel snel. Je moet het eerst goed hebben geregeld eer je een grote groep aan kan. Wat ook heel belangrijk is dat je uitzoekt welke levensmiddelen je wilt opnemen in je pakket. Bij vlees en melk moet je koelruimtes hebben. Wij hebben gekozen voor niet bederfelijke waar. Dan heb je de minste problemen.”’
In Biojournaal was ook aandacht voor melk. Of eigenlijk voor: ‘Jan Zomerdijk blikt terug rond afscheid bij Ecomel. “Er ontstaat nu een generatie waarvoor bio vanzelfsprekend is”’. Lenneke Schot schreef:
‘Vandaag (16 januari) wordt in Limmen de afscheidsreceptie van Jan Zomerdijk gehouden. Jan is in 1980 begonnen met de verwerking van biologisch-dynamische melk en dit leidde tot het ontstaan van de alom bekende zuivelproducent Ecomel, bekend van het merk Zuiver Zuivel. Na meer dan 30 jaar was het in oktober tijd voor de directeur om het stokje over te geven. Jan Kuil is nu als Business unit manager bij Ecomel verantwoordelijk voor de algemene zaken en Edwin Crombags is manager marketing&sales.

Een dag vóór zijn officiële afscheid vertelt Jan tevreden te zijn met wat er de afgelopen jaren is neergezet. “Biologisch is inmiddels niet meer weg te denken. Er ontstaat nu een generatie waarvoor bio vanzelfsprekend is. Dat is mooi.” De ondernemer heeft vertrouwen in de toekomst van de biologische branche. Wel plaatst hij daarbij een kanttekening: “Wanneer we in het verleden met een economische crisis kampten, had de afzet van de biologische producten er nooit onder te lijden. Tijdens deze crisis is het nu toch voor het eerst zo dat sommige consumenten als het gaat om de aanschaf van bio-producten een pas op de plaats maken. Maar als ik zie wat er allemaal gaande is in de bio-branche, heb ik alle vertrouwen in de toekomst.”

Contact met boeren

Sinds 1980 is het aantal boeren waarmee Jan nauw samenwerkte toegenomen van 2 tot ongeveer 150. “We hebben duidelijk grote stappen gemaakt.” Jan kijkt met een goed gevoel terug op het goede contact dat hij met de boeren heeft gehad. “Dit contact verliep over het algemeen in een goede sfeer. Natuurlijk is het niet zo dat er in al die jaren geen onvertogen woord is gevallen. Dat hoort er bij, maar in de regel verliep het overleg in goede harmonie.”

Groei

Toen hij begon met de verwerking van BD-melk had hij niet verwacht dat dit zo zou gaan groeien. “Dat had ik toen echt niet kunnen denken. Vanaf het begin is er weliswaar altijd sprake geweest van groei, maar we waren ook afhankelijk van de situatie in de natuurvoedingwinkels in Nederland en België. Het idealistische gehalte was toen nog erg hoog. Later kwam ook de vraag vanuit de supermarkt, daarvoor produceerden we zuivel in karton onder het merk De groene koe. Dat was een heel andere wereld. Langzamerhand durfde de natuurvoeding ook van glazen flessen over te gaan op de minder milieubelastende kartonnen verpakking. Al ging dit niet zonder slag of stoot, omdat men lange tijd dacht dat juist de glazen fles minder milieubelastend was.”

Melkprijs

Jan geeft aan zijn hele leven lang al te maken te hebben gehad met boeren en de melkprijs. “Ik ben in 1979 min of meer per toeval betrokken geraakt bij de verwerking van BD-melk. Een boer en Koos Bakker van Odin vroegen mij om dit op te pakken, tot op dat moment konden wij enkel kaas en boter maken. Vanaf dat moment heb ik altijd intensief contact met de biologische boeren gehad. De meerprijs voor biologische melk werd belangrijk, toen nog op basis van meerkostenvergoeding. Nadat de BV Zuiver Zuivel in 1998 overgenomen is door Campina-MelkUnie wordt met een andere melkprijs gewerkt, de reguliere prijs met daarbovenop een meerprijs voor biologisch.”

De meerprijs lag voorheen gemiddeld op 8,5 eurocent. Sinds 2013 is het principe van een meerprijs op de gangbare melkprijs veranderd in een Bio Garantieprijs. Deze prijs is gebaseerd op de biologische markt in Noord West Europa. Jan vindt het belangrijk dat de melkprijs nu is afgestemd op de markt. "Boeren zijn terecht kritisch over de melkprijs, maar het lijkt soms erger dan het is. Iedereen wil het beste voor zichzelf, dat is logisch. En je kunt als boer nu eenmaal vinden dat je een bepaalde prijs verdient, alleen moeten de klanten het ervoor over hebben.”

Voor meer informatie: Jnzomerdijk@gmail.com
‘Gisteren (donderdag 16 januari) was de afscheidsreceptie van Jan Zomerdijk in het Cobra museum in Amstelveen. Hij gaf na ruim dertig jaar aan de leiding te hebben gestaan in oktober het stokje over aan Jan Kuil en Edwin Crombags. De receptie werd door zo’n 75 genodigden bijgewoond. “Het was een waardig en verdient afscheid met vele gasten en veel cadeaus”, vertelt Corine Witkamp van Ecomel.

Tot de gasten behoorden veel relaties en bekenden, waaronder een aantal melkveehouders die leveren aan Ecomel en diverse buitenlandse agenten van Ecomel. Corine geeft aan dat er ook heel veel “oude bekenden” van Jan aanwezig waren, zoals Joop Kalksma, Koos Bakker en vele anderen.

Er zijn ook diverse speeches gegeven. Edwin Crombags vertelde onder andere wat er in de loop der jaren aan veranderingen hebben plaatsgevonden. Edwin is nu manager marketing&sales en runt Ecomel samen met Jan Kuil (Business unit manager). Ook Bas van der Berg van FrieslandCampina nam het woord. “Hij gaf onder meer aan dat er een bijzonder persoon met pensioen gaat.”

Jan Zomerdijk nam zelf ook nog het woord en nam diverse cadeaus in ontvangst. Eén van de cadeaus was een sweater met daarop het logo van Loverendale. Deze kreeg Jan overhandigd van Jos Pelgröm. Jan is onlangs namelijk voorzitter geworden van Loverendale. Ook ontving Jan een verzamelboek met daarin bijdragen van allerlei mensen met wie hij de afgelopen jaren in aanraking is gekomen.

Voor meer informatie: info@ecomel.nl, www.ecomel.nl
Al eerder, op 10 januari, bracht Biojournaal het nieuws van ‘Holle babyvoeding bestaat 80 jaar’:
‘Holle uit Riehen (Zwitserland), één van de oudste babyvoedingproducenten in Europa, vierde in 2013 haar 80-jarig bestaan. Holle produceert haar babyvoeding in biologisch-dynamische kwaliteit. Er zijn inmiddels zestig Holle babyvoedingproducten beschikbaar in 41 landen over de hele wereld.

Holle richt zich sinds haar oprichting in 1933 al op de antroposofische voeding en doet afstand van de chemische verwerking- en conserveringsmiddelen. Hille was één van de eerste verwerkingsbedrijven voor Demeter-voedingsmiddelen (bio-dynamisch).

In 1999 verwierven Peter Kropf en Udo Fischer de wereldwijde merkrechten van Holle babyvoeding. Tot op heden wordt het assortiment nog voortdurend verder uitgebreid. Holle claimt nu de enige leverancier in Europa te zijn die een volledig zuigelingenvoedingsassortiment biedt in Demeterkwaliteit. Daarnaast biedt Holle onder het merk “Lebenswert bio” babyvoeding in biologische kwaliteit aan.

En de gehele levenscyclus van de zuigelingenvoeding, van de melkproductie tot het vervoer, is CO2-neutraal.

Voor meer informatie: www.holle.ch
Dan was er eveneens op 10 januari nieuws uit Vorden, met ‘Urtica De Vijfsprong doet mee aan Europees Ontwikkelproject’:
‘Inclufar, zo heet het project waar Henk Poppenk, zorgcoördinator van Urtica De Vijfsprong aan deelneemt. Het woord Inclufar  is samengesteld uit twee woorden, namelijk “inclusive” en “farming” en dit project beoogt onder andere het ontwikkelen van een leerplan voor mensen die werken op een zorgboerderij. Het gaat echter verder dan alleen het ontwikkelen van een leerplan; het gaat er ook om hoe inclusie vorm gegeven kan worden op boerderijen en khoe gewerkt kan gaan worden aan een sociaal milieu waar mensen met een beperking zich thuis voelen.

Het project wordt voor 75% gefinancierd als een Leonardo project (Life long Learning) door de EU . De overige 25 % wordt opgebracht door de deelnemers. Dit zijn er 10, namelijk:

– Loidholdhof uit Oostenrijk; een bd-bedrijf waar 24 mensen met een beperking wonen en werken
– Camphill Sylvia Koti en Tapolan uit Finland
– Hofgemeinschaft Weide-Hardebek uit Noord Duitsland. Daar werken 9 BD-bedrijven nauw samen wat betreft hun agrarische activiteiten.
– Een onderzoeker van een groot Fins onderzoeksbureau (MTT Agrifood Research Finland)
– Een onderzoeker van de Akdeniz universiteit, Antalya, Turkije
– Een vertegenwoordiger van de heilpedagogische en sociaaltherapeutische vereniging in Bulgarije
– Een onderzoeker van Petrarca, Europaische Akademie fuer Landschafskultur
– Een vertegenwoordiger van een Camphill Pakhla in Estland
– Een vertegenwoordiger van de Camphill instituten uit Scandinavië en de Baltische landen.
– En Urtica De Vijfsprong, Vorden, Nederland

Wat is de bijdrage van Urtica? Door onze deelname kan Henk Poppenk ervaringen inbrengen vanuit Urtica De Vijfsprong. Het gaat hierbij onder andere om thema’s zoals gemeenschapsvorming, scholing, inrichting van de zorg, etc. Verder zal hij gedurende dit tweejarig project samen werken met de Warmonderhof, Universiteit van Wageningen en andere initiatieven in Nederland op het gebied van Landbouw & Zorg. Dit om dat wat gedurende dit traject ontwikkeld wordt te delen met anderen die werkzaam binnen het gebied van Landbouw & zorg.

Medio 2014 kan Urtica een delegatie verwachten van drie mensen die met ons willen uitwisselen over wederzijdse ervaringen om zo kennis te delen. Zelf zal Henk in 2014 deelnemen aan twee gezamenlijke bijeenkomsten, één in Noorwegen of Finland en één in Bulgarije. Het project loopt tot eind december 2015. Nog meer info? Lees:http://www.adam-europe.eu/adam/project/view.htm?prj=10805
Dan is er een ‘Driebergs Initiatief Antroposofisch Huisarts’, zoals AntroVista al eerder vandaag ook wist te melden:
‘Op 1 januari 2014 is antroposofisch huisarts Dhr. C. Dirks met pensioen gegaan. De praktijk in Driebergen is overgenomen door Mevr. L. Kramer, zelf geen antroposofisch arts. Ze is op de hoogte van dit initiatief. De pensionering van dokter Dirks betekent dat er momenteel in Driebergen geen antroposofisch huisarts meer is. Voor ons en vele anderen een onwenselijke situatie.

Daarom hebben wij het patiënteninitiatief “Driebergs Initiatief Antroposofisch Huisarts” opgericht om te zorgen dat er voor diegenen die een antroposofisch huisarts willen, een goede oplossing gevonden wordt. Voor een antroposofisch huisarts, die zich hier wil vestigen, is het erg belangrijk om te weten hoeveel mensen aan deze vorm van zorg behoefte hebben. Wij schatten in dat de vraag naar een antroposofisch huisarts groot is. Maar hoe groot weten wij niet. Vul daarom onderstaande enquête in, en help dit initiatief verder!

Wie zijn wij?

De patiënteninitiatiefgroep “Driebergs Initiatief Antroposofisch Huisarts” bestaat uit zeven personen, woonachtig in Driebergen:
Dafne Boukema
Hélène Henselmans
Maria van der Zalm
Max Rutgers van Rozenburg
Merlijn Baron
Wanne Roetemeijer
Yvonne Hermsen

De groep is op dit moment groot genoeg om dit initiatief organisatorisch verder te brengen. Uitbreiding met nieuwe leden is op dit moment niet nodig. Maar dat kan natuurlijk veranderen. Dan kunnen wij extra hulp waarschijnlijk wel gebruiken.

Wat willen wij?

Wij willen dat er in Driebergen voldoende en laagdrempelige antroposofische huisartsenzorg is. Op korte termijn moeten we beter zicht hebben op het aantal patiënten dat deze vorm van zorg zou willen. Immers, voor een arts die zich wil binden aan Driebergen is duidelijkheid over het (potentieel) aantal patiënten van groot belang. Met deze gegevens staan wij veel sterker en kunnen wij concrete stappen ondernemen.

Wat doen wij?

De initiatiefgroep coördineert het onderzoek naar de vraag naar antroposofische huisartsenzorg onder meer door middel van deze enquête. Daarnaast voeren wij gesprekken met zorgaanbieders die een rol kunnen spelen bij het aanbieden van antroposofische huisartsenzorg in Driebergen. In eerste instantie is dit Mevrouw L. Kramer, die bereid is samen te werken met een antroposofisch huisarts. Daarnaast brengen wij andere personen en organisaties die ons inziens in aanmerking komen, in beeld.

Wat kunt u doen om dit initiatief verder te helpen?

U kunt twee dingen doen om ons initiatief verder te brengen.
– Vul onderstaande enquête in.
– Download deze toelichtende brief (pdf van brief) en stuur deze door naar familie, vrienden en bekenden in Driebergen waarvan u denkt dat zij dit initiatief ondersteunen. Of print de brief uit en verspreid deze onder belangstellenden. Hoe meer mensen dit initiatief ondersteunen, des te sterker wij staan!

Agenda

Medio februari willen wij een openbare bijeenkomst organiseren. Hierop kunnen wij de resultaten van de enquête presenteren. Daarnaast horen wij dan graag wat uw vragen, wensen en ideeën zijn. U kunt in deze enquête invullen dat u op de hoogte wilt blijven van dit initiatief. U hoort dan vanzelf meer over de details omtrent deze avond.

Op de hoogte blijven

U kunt op de hoogte blijven van dit initiatief door dit aan te geven in de enquête. Maar u kunt ook onze facebookpagina “liken”.

Vul hier de enquête in!

Steun ons initiatief en vul deze enquête uiterlijk 9 februari 2014 in. Het verplicht u tot niets! Wij zullen vertrouwelijk omgaan met uw gegevens en deze uitsluitend voor dit initiatief gebruiken. We zullen uw persoonlijke gegevens niet doorgeven aan derden.

NB: deze persoonlijke gegevens worden beheerd door Dafne Boukema; zij worden uitsluitend getalsmatig gebruikt en vernietigd zodra het doel van de initiatiefgroep is bereikt, dan wel dat de werkzaamheden worden beëindigd.’
Op dat moment stond er bovenaan de website: ‘Al 278 mensen ondersteunen dit initiatief’. Dan krijgen we ‘Pijn – een teer punt. Medische Sectie conferentie op 8 februari 2014’. Gek genoeg kon ik dit niet vinden op de website van de Antroposofische Vereniging en ook niet alleen een link er naartoe. Want dit staat op een aparte, eigen website:
‘Op zaterdag 8 februari 2014 organiseert de Medische Sectie van de Antroposofische Vereniging de conferentie “Pijn – een teer punt” in het Geert Groote College in Amsterdam.

De conferentie is gericht op medewerkers in de gezondheidszorg die geïnteresseerd zijn in een integratieve visie op dit thema, waar antroposofische menskunde deel van uitmaakt.

“Tegenwoordig hoef je toch geen pijn meer te hebben?” Aan het ziekbed van een ernstig zieke horen we die gedachte vaak hardop geuit worden. Het is moeilijk om iemand pijn te moeten zien lijden. Pijn lijkt een straf. Als zodanig werd het in de geschiedenis van de mensheid ook lang in de rechtsspraak gehanteerd. Het woord pijn is etymologisch te herleiden tot pena dat komt van het Latijnse poena, dat straf betekent. Dat is nog terug te vinden in het woord penalty.

Pijn is ook nuttig. Het betekent bedreiging, alarm. Daarmee is het een onontbeerlijke levensfunctie, althans voor bewuste wezens. Maar soms is die functie niet meer van belang, omdat het onheil niet meer is af te wenden. Heeft pijn dan geen zin meer?

Nog niet zolang geleden was de gedachte algemeen dat pijn lijden louterend zou kunnen werken. In zijn gedicht ‘Schicksal’ schrijft de Duitse, eind achttiende-, begin negentiende-eeuwse dichter Hölderlin dat leed en pijn “der Hohen Geister höchsten Gabe” (het mooiste geschenk van de hoogste geesten) is en dat lust of plezier alleen gedijt na leed en smarten. Die gedachte is niet meer populair. Ziekte en pijn moeten de wereld uit. Dan hebben we een betere wereld. Is dat zo? Bestaat er zonder lijden wel medelijden? Kunnen we nog wel over empathie of sympathie beschikken als we niet af en toe patiënt zijn? Zou pijn en lijden de ontwikkeling die wij gaan in ons leven niet positief kunnen beïnvloeden?

Volgens de huidige opvatting wordt pijn in de hersenen waargenomen. Hoe valt dat te rijmen met het antroposofische mensbeeld waar bij pijn het astraallichaam de hoofdrol speelt? Het was een verrassing voor neurowetenschappers toen werd gevonden dat “zielepijn” dezelfde centra in de hersenen activeerde als lichamelijke pijn. Maar zo opmerkelijk is dat misschien niet. Misschien speelt de “ziel” wel de belangrijkste rol bij pijn. Dat zou betekenen dat behandeling van pijn veel meer aangrijpingspunten zou kunnen hebben dan alleen medicinale pijnstilling. Om die reden kunnen antroposofische therapieën zinvol zijn.

Tijdens de conferentie willen we de huidige wetenschappelijke én de gezichtspunten over pijn vanuit het antroposofisch mensbeeld bij elkaar brengen. In de voordrachten komen bijdragen vanuit de eigen ervaring en vanuit de wetenschap aan de orde. Tijdens de werkgroepen staat de eigen beleving van praktische toepassingen hoe om te gaan met pijn centraal, zowel vanuit antroposofische als ook vanuit andere gezichtspunten. ’s Middags zal er muziek klinken die helend, pijn milderend kan werken.

Lees meer over de conferentie op de volgende pagina’s of in de digitale brochure.

In inleidingen en werkgroepen staan thema’s centraal als:
– Welke ervaringen zijn er met het hebben van pijn?
– Wat kan het hebben van pijn betekenen?
– Hoe kunnen we omgaan met pijn of pijn bestrijden?
De thema’ s worden verder uitgewerkt in interactieve werkgroepen.

Programma
09.30 Inloop, koffie en thee
10.00 Opening
10.10 Twee verhalen van ervaringsdeskundigen
10.40 Arie Bos: Waar zit de pijn?
11.25 Werkgroepen
13.00 Lunch
14.00 Werkgroepen vervolg
15.15 Thee
15.45 Yolanthe Cornelisse: Muziek verlicht
16.15 Hannie Bakker: De patiënt met pijnklachten in therapie
16.50 Afsluiting’
Er is een pagina met daarop over de ‘Sprekers’:
‘Ella Amse, ervaringsdeskundige

Wilma Boevink, ervaringsdeskundige, verbonden aan “Herstel, Empowerment, Ervaringsdeskundigheid”, wetenschappelijk medewerker aan het Trimbos Instituut.

Arie Bos, oud-huisarts in Amsterdam en onderzoeker. Schreef het boek “Hoe de stof de geest kreeg”

Yolanthe Cornelisse, therapeutisch musicus in het Johanneshospitium Vleuten en bij de stichting de Rijnhoven in Harmelen

Hannie Bakker, fysiotherapeut en biografisch consulent, verbonden aan therapeuticum Aquamarijn in Arnhem en de Academie Antroposofische Gezondheidszorg’
Verder zijn er deze ‘Werkgroepen’:
‘1. Pijn en pijnbestrijding aan het einde van het leven: hoe kunnen we daar in deze tijd mee omgaan?
Marie-José Gijsberts, specialist ouderengeneeskunde en palliatief consulent IKNL

In deze werkgroep wordt een panorama geschetst over de technische en wettelijke mogelijkheden om pijn en lijden te bestrijden in deze tijd. Deze mogelijkheden (en hoe die worden ingezet aan het eind van het leven) laten ook zien hoe wij, als patiënten, hulpverleners en dierbaren, ons verhouden tot pijn en lijden. Deze werkgroep wil hierin inzicht geven en van daaruit ook andere mogelijkheden zichtbaar maken om met pijn en lijden om te gaan.

2. Sporen van pijn
Maathe Commerina Booth, sociaal pedagoog en psychosociaal therapeut en Joke Goudswaard, psychosociaal therapeut

We lopen tijdens onze levensreis krassen op onze ziel op, die sporen trekken van pijn. Lopen deze sporen dood of leiden ze ergens heen? En is er ook een balsem voor de zielenpijn die helend werkt? In gesprek en biografische oefeningen zoeken we naar antwoorden op deze vragen.

3. Begrijp jij mijn pijnlijke zijn?
Ada Colijn, kunstzinnig therapeut en Elma Thiel, psychiater

Deze werkgroep gaat over het fenomeen emotionele pijn. Deze pijn heeft veel te maken met verdriet. Wij gaan de basisemotie verdriet vanuit de invalshoek van de driften en de zintuigen bespreken en ervaarbaar maken opdat er enthousiasme voor het doorleven van emotioneel leed kan ontstaan. Met als doel dat het verband tussen doorleefde pijn en schoonheid van de ziel zichtbaar wordt.

4. Van pijn naar parel
Hannie Bakker, fysiotherapeut en Paula Boon, beiden biografisch consulent

Pijnlijke hindernissen in het leven kunnen ons soms (pijnlijk) bewust maken van bepaalde ontwikkelingsthema’s in onszelf. De diverse levensfasen bieden hiervoor specifieke metamorfosekrachten. We willen een cruciale levenshindernis-situatie in een drieluikvorm onderzoeken. Met behulp van tekenen kan onderliggende thematiek oplichten en kunnen parels ontdekt worden. Onder het motto: “Je pijn is het breken van de schaal, die je inzicht omsluit” K. Gibran

5. Baringsnood
Cobi van de Coevering en Marja Brakman, verloskundigen

Hoe gaan wij in de huidige tijd om met pijn bij de baring? Wat is er zoal mogelijk op het gebied van pijnbestrijding. De voorlichting over pijn bij de baring. De functie van pijn bij de baring. Het open staan voor ontvangst van het nieuwe kind, een grenservaring (?).

6. Pijn in geurig perspectief – Aromazorg en de dimensies van pijn
Madeleine Knapp Hayes-Wellhüner, Complementair Zorgspecialist & Auteur

Geurige essentiële oliën en basisstoffen kunnen een belangrijke invloed hebben op de 4 dimensies van het bekende Pijnmodel van Löser: de nociceptie, de pijngewaarwording, de pijnbeleving en het pijngedrag. Ze kunnen beïnvloed worden door specifieke essentiële oliën die zich richten op fysieke, emotionele, mentale en spirituele ondersteuning. In de workshops worden deze besproken en in praktische handvatten omgezet.

7. Veiligheid, innerlijke pijn en zelfdestructie.
Silvie Otter, Minke de Haan, behandelcoördinatoren en Joke Hageman, kunstzinnig therapeut

Een korte presentatie van een nieuw behandelaanbod dat sinds kort wordt aangeboden bij de Lievegoed kliniek. De werkgroep wordt begeleid door de therapeuten van dit behandelaanbod. Er is ruimte voor oefening met een aantal onderdelen uit de methodiek aan de hand van casuïstiek. Waarom hanteren mensen met PTSS hun innerlijke pijn vooral door onveilige coping strategieën, zoals middelen gebruik en andere zelfdestructieve acties?

8. Het afleiden van pijn met ritmische massage
Chris Vree, fysiotherapeut

Is het mogelijk om zonder de pijnlijke plaats aan te raken toch tot pijnvermindering te komen. Welke rol speelt het pentagram hierbij. Zijn er nog andere afleidingsmogelijkheden?
Aan de hand van een casus en demonstratie wordt dit toegelicht. Gesprek, demonstratie en casusbehandeling

9. Voor wie ik liefheb wil ik heten?
Aglaé Alleman, psychiater-psychotherapeut en Kim van Veen, kunstzinnig therapeut

Het incarnatieproces gaat over een weg vol hindernissen. Hoe worden en maken we onszelf zichtbaar op aarde? Zielenpijn als voorwaarde tot bewustwording en ontwikkeling. In deze interactieve werkgroep onderzoeken we in gesprek en kunstzinnig werk de verschillende aspecten van zielenpijn in de reis tot menswording.

10. Uit het hospice en de huisartsenpraktijk
Josien van Sandick, verpleegkundige en Madeleen Winkler, huisarts

Wat kun je doen voor patiënten met pijn met medicatie en uitwendige therapie? Inleiding, gesprek en mogelijkheid ervaring op te doen met de uitwendige behandelingen.

11. Artrosepijn: gemberkompres op de nieren
Toke Bezuijen en Tiny Ros, verpleegkundigen

Artrose (OA) is een van de meest voorkomende gewrichtsaandoeningen en zal in de komende decennia verdubbelen. Uit recent onderzoek blijkt dat gemberkompressen op de nieren de pijn bij knieartrose duidelijk vermindert, maar in tegenstelling tot analgetica en steroïdale ontstekingsremmers, zonder bijwerkingen. In deze werkgroep gaan we kijken naar de gemberplant, werpen licht op de nier-dynamiek, voelen mee in de pijn van de artrose en leggen heel praktisch een gember-kompres bij elkaar aan.

12. Omgaan met pijn, op weg naar genezing
Marieke Krans, arts en Jaap van de Weg, arts voor psychosomatiek en ontwikkelingsvragen

Pijn maakt ons wakker, of we dat nu willen of niet. Er speelt iets in ons lichaam of onze ziel dat aandacht trekt. Op deze wekroep kunnen we vele antwoorden geven: onderzoeken, verdoven, negeren, leren kennen, verdragen, ermee leven, proberen te veranderen. We werken met elkaars ervaringen, in gesprek en kleine opstellingen.

13. Omgaan met de pijn van traumatische ervaringen
Marko van Gerven, psychiater en Erik Baars, arts-onderzoeker, epidemioloog

Patiënten met psychologisch traumatische ervaringen hebben ondraaglijke pijn in de ziel. De kennis en therapieën van de antroposofische gezondheidszorg kunnen bijdragen aan een fasen-georiënteerde behandeling van trauma patiënten (stabilisatie en symptoomreductie, behandeling van traumatische herinneringen en re-integratie en rehabilitatie). We bespreken en demonstreren de bijdragen en bediscussiëren dit in de werkgroep.

14. Herstel, Empowerment en Ervaringsdeskundigheid van mensen die ernstig en aanhoudend psychisch lijden
Wilma Boevink, wetenschappelijk medewerker en Simone Koch, ervaringswerker/trainer bij Mentrum en HEE-docent

In de werkgroep wordt ingegaan op HEE, zoals boven genoemd. Sinds jaar en dag ontwikkelt het HEE-team, bestaande uit cliënten van de langerdurende psychiatrie, herstelondersteuning, manieren om psychiatrische patiënten zich te laten ontwikkelen tot ervaringsdeskundige en innovaties in de psychiatrie. HEE staat voor een vernieuwende visie op aanhoudend psychisch lijden. Documentaire, informatieoverdracht en een “herstel-oefening” voor professionals.

15. Omgaan met pijn
Pauli van Engelen, verpleegkundige

In deze werkgroep onderzoeken we welke houding je hebt in het omgaan met pijn en lijden bij een ander of bij jezelf. Instinctief reageren we vaak op pijn door vermijding of actie. Het is vaak moeilijk om pijn te accepteren als onderdeel van het leven. Je bewuster worden van je neigingen kan zinvol zijn om meer vrijheid te ervaren in het contact met iemand die pijn heeft of lijdt. We werken met oefeningen.

16. Pijn trekt onze aandacht
Sonja van Hees, verpleegkundige

Pijn trekt altijd onze aandacht. Pijn vraagt van ons als omstanders om wat te doen. We gaan in op eigen ingebrachte voorbeelden waar we er een aantal van kunnen bespreken. Uitgangspunt is samen zoeken welke mogelijkheden we hebben tot doen en misschien wel niet doen en daarmee toch wat doen. Deelnemers leren een handinwrijving aan. Zie de Samariter voordracht van RS, 14-8-1914: zolang jij de pijn voelt, die mij mijdt...

17. Pijn en aandacht
Bram Tjaden, huisarts/mindfulnesstrainer

Na een korte verkenning van wat mindfulness is zullen we m.b.v. oefeningen onderzoeken welke mogelijkheden en beperkingen mindfulness heeft in het omgaan met pijn en ongemak. Daarbij komt ook aan de orde hoe je met lijden kunt leven. Interactieve presentatie en meditatieve oefeningen.

18. Welke rol speelt pijn in de ontwikkeling van kinderen?
Hedy van Loon, kinder- en jeugdpsychiater

Aan de hand van praktijkvoorbeelden gaan we verkennen wat de invloed is van omgeving op de wijze waarop kinderen pijn waarnemen en beoordelen. Aan de hand van verschillende beelden (kind met traumatische ervaringen of het autistische kind) uitzoeken hoe deze inwerken op het ontwikkelen van lichaamsbesef. Dissociatie in beeld krijgen. We zullen dit koppelen aan passende interventies.

19. Trauma, verwonding en het genezingsproces
Kore Luske, huisarts en Christina van Tellingen, consultatief arts

Hoe kunnen we omgaan met trauma’s? Na zowel psychische als lichamelijke verwonding vinden genezingsprocessen plaats. In deze interactieve workshop verkennen we deze processen, zowel in onszelf als in de fysiologie. Ook pathologische genezingsprocessen komen aan bod.

20. Euritmietherapie als hulp om met pijn om te gaan
Gertrud Mau, euritmist

Er zal geoefend worden: oefeningen bij pijnlijke aandoeningen in de breedste zin, maar ook zullen wij onze eigen bewegingen zo verfijnen dat ze als gebaren voor anderen therapeutisch ingezet kunnen worden.’
Dan zijn er uiteraard nog de ‘Praktische gegevens’:
‘Plaats: Geert Groote College, Frederik Roeskestraat 84, Amsterdam
Tijd: Zaterdag 8 februari 2014 vanaf 9.30 uur, aanvang 10.00 uur, einde 17.00 uur

Aanmelding en informatie: Bij voorkeur via het aanmeldformulier via de website. Bij eventuele aanmelding per e-mail of post: graag bericht sturen met naam, volledig adres en postcode, e-mail adres en telefoonnummer, beroep, student ja/ nee, vegetarisch ja/ nee, 1e t/m 5e voorkeur (het nummer van de werkgroep is voldoende).

U kunt uw aanmelding per e-mail sturen naar info@medischesectie.nl of per post naar: AViN, Boslaan 15, 3701 CH Zeist

Sluiting aanmelding: 5 februari 2014 via deze website. Daarna eventueel wel per mail. Betaling moet binnen zijn uiterlijk op 6 februari. Lukt dit niet, dan kan de betaling contant voldaan worden bij de inschrijfbalie voor aanvang van de conferentie. (...)

De voorbereidingsgroep, in afstemming met de Medische Sectie raad: Erik Baars, Arie Bos, Ghiti Brinkman, Wim Cornelisse, Koop Daniëls, Marko van Gerven, Marie-José Gijsberts, Mirjam Lugthart, Joukje Pothoven, Madeleen Winkler.

Logistieke organisatie: Mirjam Lugthart, info@medischesectie.nl

De Medische Sectie maakt deel uit van de Antroposofische Vereniging in Nederland en van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap.

Download hier de digitale flyer
Een heel ander verhaal is afkomstig van Ruud Thelosen en gaat over de ‘Lerarencoöperatie als organisatievorm’ (misschien wel naar aanleiding van mijn bericht erover op 10 januari in ‘Kernwaarden’), dat gisteren verscheen op zijn weblog ‘Vrije Scholen’:
‘Al enige tijd, mede door het uitroepen van het speciale VN-jaar in 2012, ben ik geïnteresseerd in het verschijnsel coöperatie. Door deze extra aandacht is er ook bekend geworden dat wereldwijd meer mensen werken bij coöperaties dan voor multinationals.

De meeste coöperaties treffen we natuurlijk aan in de land- en tuinbouwsector maar ook in de voedselproduktie zoals Campina, Friesland foods, Avébé etc. In de industrie zijn er ook een aantal zoals de Baskische werknemerscoöperatie Mondragon bewijst met maar liefst 83.000 werknemers die zich ook ondernemer voelen. Daarnaast zijn er ook cooperaties in de financiële sector zoals de Rabobank, maar ook verzekeringsmaatschappijen zoals VGZ. Los daarvan ontstaan er de afgelopen jaren ook opvallend veel nieuwe coöperaties zoals energie-coöperaties die samen zonne- of windenergie opwekken. Op andere plaatsen waar lokale winkels dreigen te verdwijnen worden buurt(coöperatie-)winkels opgezet. Ook in de thuiszorg is met de opkomst van de nieuwe lokale buurtzorgcoöperaties voorzien in een grote behoefte. Tot mijn grote verbazing echter ontdekte ik ook het bestaan van coöperaties in het onderwijs. De koepelorganisatie Verenigde Bijzondere scholen (VBS) heeft enige jaren geleden het concept van lerarencoöperatie onder de aandacht gebracht.

De VBS verenigt bijzondere scholen die vanuit een zelfgekozen levensbeschouwelijke of pedagogische waardeoriëntatie inhoud geven aan het onderwijs. Vrije Scholen, Freinet- , Dalton- Jenaplan- en Montessorischolen vallen hieronder. De VBS gelooft in de kracht van pedagogisch ondernemerschap, wat het best tot zijn recht komt door samenwerkingsvormen waarin ruimte is voor zelfbestuur en zelforganisatie zoals een (leraren-)coöperatie.

Vrijescholen bestaan al zo’n 90 jaar in Nederland en gaan uit van een pedagogiek afgestemd op de mens- en maatschappijvisie van de antroposofie, een geesteswetenschap ontwikkeld door Rudolf Steiner. Vanaf het allereerste begin is daarbij gewezen op het belang van een vorm van lerarenzelfbestuur en autonomie voor leerkrachten. Samen zouden zij existentieel met de school verbonden moeten zijn en ook gezamenlijk de verantwoording dragen over alle bestuurlijke, financiële en schoolbeleidstaken. In het maatschappij-ideaal van Rudolf Steiner, dat ook wel sociale driegeleding wordt genoemd zouden organisaties in het geestesleven, waar het onderwijs toe behoort, bestuurd moeten worden door de uitvoerende professionals. Het primaire proces van het onderwijs moet leidend zijn in alle besluiten. In reguliere scholen en schoolstichtingen kan het zijn dat juridische, organisatorische of financiële doelstellingen leidend zijn en dus het onderwijs ondergeschikt wordt.

Naar nu blijkt is er één vrije school die gekozen heeft voor de vorm van een lerarencoöperatie en dat is de Vrije School Utrecht. Vandaar dat ik geïnteresseerd raakte en de school opzocht. In het oude centrum van Utrecht achter de Domtoren ligt aan een rustig plantsoen de basisschool. De school is vrij onopvallend gehuisvest in een oud rijzig gebouw. Pas als je voor de ingang staat zie je een klein bordje met de naamsaanduiding.

In de Utrechtse vrije school voor primair onderwijs zitten zo’n 270 leerlingen, verdeeld over vijf kleuterklassen en zes basisschoolklassen. Binnen de school was er een kleine groep van personeelsleden waaronder bestuurder Harrie Stokkel, die beseften dat een lerarencoöperatie de beste manier was om lerarenzelfbestuur praktisch vorm te geven. Harrie vertelde dat hij al geïnteresseerd was in de sociale driegeleding (de sociale impuls van de antroposofie) sinds hij zo’n jaar of 20 was. Pas later leerde hij de antroposofie kennen. Hij heeft jaren geleden de werkgemeenschap voor sociale driegeleding uitgenodigd op school om er de jaarvergadering te houden, waar ik zelf ook aanwezig was. Utrecht was ook jaren het centrale verzamelpunt van de studiebijeenkomsten onder leiding van Mouringh Boeke en dat ging meestal over Filosofie der Vrijheid en de Kernpunten van het sociale vraagstuk. Hetzelfde geldt voor bijeenkomsten van de eerste driegeledingsopleiding, die ook in Utrecht plaats vonden. Utrecht zou je daarom een soort episch centrum van de sociale driegeledingsimpuls kunnen noemen. Het is daarom bijzonder dat juist hier gekozen is voor de lerarencoöperatie.

De school heeft de VBS om advies en ondersteuning gevraagd en na een reeks van vergaderingen en voorlichtingen is begin 2006 besloten om de rechtsvorm te wijzigen van een stichting in een coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid (U.A.). De maatschapsvorm die in het verleden in vrije scholen ook heeft bestaan om het pedagogisch ondernemerschap concreet te maken is ook overwogen maar toch afgevallen. De financiële verantwoordelijkheid dragen is (nog?) een stap te ver.

De keuze voor een coöperatie had ingrijpende gevolgen voor de organisatie en de besluitvormingsstructuur. De kern en het hoogste besluitvormingsorgaan is de algemene ledenvergadering (ALV) waar alleen personeelsleden met een vaste aanstelling (dienstverband) deel van kunnen uitmaken. Je kunt ook pas een vaste aanstelling krijgen als personeelslid als je schriftelijk akkoord gaat met de doelstelling van de coöperatie. Als je lid wil worden moet je dat kenbaar maken en moet de lerarencoöperatie daarover beslissen met een drie/vierde meerderheid. Zo kunnen zij ook besluiten leden te royeren. Verder hebben zij de bevoegdheid om ook het coöperatiebestuur te kiezen en te benoemen, maar eventueel ook te ontslaan. Het bestuur krijgt daarmee het daadwerkelijke mandaat of vertrouwen van de leerkrachten, maar kan het dus ook verliezen. Je bent dus niet bestuurder voor het leven. Jaarlijks stelt de ALV ook het schoolbeleid en de begroting vast. In vrije scholen met een stichtingsvorm bestaat er ook een beleidsvergadering waarin leerkrachten met een vaste aanstelling zitting hebben die het schoolbeleid bepalen, maar dan moet het bestuur (veelal ouders of voormalige ouders) daar ook mee akkoord gaan. De uiteindelijke bevoegdheid ligt wettelijk gezien echter bij het bestuur.

Wie nu denkt dat dit een onwerkbare situatie oplevert omdat “iedereen over alles beslist”, vergist zich. In de school is een uitgebreide taakverdeling opgesteld waarin duidelijk staat vermeld wie over wat besluit danwel adviseert . Over de hoofdzaken zoals opheffing of fusering van de school, het schoolbeleid, het directiestatuut, de organisatiestructuur, de toezichtsstructuur beslist de ALV. Daarnaast heeft het bestuur van de coöperatie dat ook de dagelijkse leiding heeft nog genoeg schoolzaken waarover zij beslist zoals leerlingenplanning, arbobeleid, schoolvoorzieningen, schoolvakanties, leerlingenreglement etc. Ouders kunnen invloed uitoefenen via de medezeggenschapsraad (MR) met wettelijke advies- en instemmingsbevoegdheden. Anders dan bij reguliere Stichtingsscholen zitten hier geen personeelsleden of leerkrachten in. In een coöperatie heb je met de MR van ouders ook geen aparte Ouderraad meer nodig.

De Raad van Toezicht heeft volgens de statuten in deze coöperatievorm alleen een ondersteunings- of adviesfunctie. Zij hebben hier niet de bevoegdheid om in te grijpen in het bestuur of beleid. Hoe zit dat dan met het wettelijke bestuur kun je je dan afvragen. Is er wel een schoolleiding of dagelijks bestuur? In de coöperatie is het bestuur onderdeel van de lerarencoöperatie en dus geen losstaand juridisch orgaan zoals bij Schoolstichtingen wel het geval is en waar ouders of onderwijsdeskundigen zitting in kunnen nemen met wettelijke bevoegdheden. Dit kan op vrije scholen wel eens aanleiding zijn voor conflictsituaties. In de organisatie is er wel een schoolleider als leidinggevende en eindverantwoordelijke. Het dagelijks bestuur van de lerarencoöperatie bestaat momenteel uit een voorzitter die tevens schoolleider is en een secretaris/penningmeester die tevens medewerker ICT en administratie is. De algemene vergadering zou echter ook een ander of extra personeelslid kunnen benoemen als bestuurder.

In de zeven jaar dat de vrije schoolcoöperatie nu bestaat zijn er geen wijzigingen geweest in de statuten en schijnen dus goed te werken. Wel zijn er in het huishoudelijk reglement aanpassingen geweest zoals een procedure rondom de vervanging van de schoolleiding.Functioneert deze school dan naar volledige tevredenheid? Daarvoor zou je natuurlijk een personeelstevredenheidonderzoek moeten uitvoeren of ouders moeten bevragen. Om een goede indruk te krijgen heb ik een uitvoerig gesprek gevoerd met bestuurder en medewerker ICT en Financiën Harrie Stokkel. Hij vertelde dat er tot dusver geen arbeidsconflicten zijn geweest of voor de kantonrechter zijn uitgevochten. Het is natuurlijk wel van belang dat veel leerkrachten ook inzien dat hun taak niet alleen het lesgeven en de zorg voor de klas omvat, maar zich ook verantwoordelijk voelen voor de hele school (-organisatie). Als teveel personeelsleden geen lid van de coöperatie willen worden heeft deze structuur geen bestaansrecht. Daarnaast is het ook van belang dat de meeste personeelsleden ook kennis hebben van financiële en organisatorische zaken en bijgeschoold worden via VBS of Vakbonden. De schoolleiding moet hun daartoe in de gelegenheid stellen en ook alle personeelsleden maximaal informeren.

Als aan deze randvoorwaarden is voldaan kan de lerarencoöperatie een prima manier zijn om leerkrachten en ondersteunend personeel te binden aan het schoolbelang en het ideaal van vrijheid van onderwijs een concrete vorm te geven. Harrie vertelde ook dat het belang en nut van de ALV inmiddels ook wel gebleken is. Toen het bestuur met een voorstel kwam voor het invoeren van een nieuw systeem van functiedifferentiatie is dat verworpen. Men was bang voor misplaatste onderlinge concurrentie. Hetzelfde gebeurde toen er een voorstel kwam om een vorm van bonus en prestatiebeloning in het voeren, wat het ministerie van Onderwijs ook graag wilde. Ook hier heeft de ALV het voorstel weggestemd. De vrijeschool Utrecht is met deze organisatievorm een pioniers-school gebleken.

Nog geen jaar na invoering kwam oud SER-voorzitter Rinnooy Kan als voorzitter van de commissie Leraren in opdracht van minister van Onderwijs Plasterk met een lijvig rapport over de problemen in het onderwijs (september 2007). In dit rapport LEERKRACHT worden aanbevelingen gedaan om de beloning van leerkrachten te verbeteren, het beroep van leerkracht te versterken en de school verder te professionaliseren.

Opvallend in dit rapport is dat de commissie het beroep van leraar opnieuw versterkt en nieuw elan wil geven door leraren meer inspraak en inbreng te geven bij onderwijsontwikkelingen. De laatste jaren zijn er allerlei signalen geweest dat onderwijsveranderingen veelal top down en op aandringen van overheid of externe adviseurs over de hoofden van het onderwijzend personeel werden ingevoerd . De managers kregen steeds meer invloed ten koste van de onderwijsgevenden.

De commissie Leraren stelt zelfs voor om schoolbesturen een gedragscode voor goed bestuur te laten opstellen waarin het beginsel van zwaarwegende betrokkenheid van leraren wordt opgenomen. Simpel gezegd “geef het onderwijs terug aan de professionals(leerkrachten)”! Hoe desastreus overheids- en managers-invloed in het onderwijs is geweest, heeft het parlementaire onderzoek van de commissie Dijsselbloem in 2008 aangetoond voor het middelbaar onderwijs.

Sinds de resultaten van deze parlementaire commissie bekend zijn, streeft men ernaar om alleen nog wijzigingen in het onderwijs door te voeren als deze “evidence based” zijn en scholen mogen geen slachtoffer worden van de vernieuwingsdrift van politici.

Uit onvrede hebben een aantal leerkrachten en docenten een aantal jaren geleden zich verenigd in Vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON). Hun kernpunten zijn:
– Geef de docent zijn vak terug.
– Organiseer goed onderwijs door hoogopgeleide docenten.
– Het grootste deel van het onderwijsbudget moet gaan naar het primaire proces.
– Het management moet in dienst staan van het primaire proces.
– Zeggenschap over de inrichting van het onderwijs binnen de instituten moet liggen bij leraren en docenten.

Interessant in dit verband zijn ook de PISA-onderzoeken. Daarbij wordt bij 15- jarige scholieren het kennisniveau gemeten voor leesvaardigheid en de vakken wiskunde en natuurwetenschappen. Het is een zeer grootschalig onderwijsonderzoek dat in 65 landen wordt afgenomen. Daaruit blijkt al jaren dat Finland er in positieve zin steeds uitspringt. Waar ligt dat aan? Vergeleken met Nederland hebben Finse leerlingen minder lessen en zijn de klassen kleiner. Nog belangrijker is de hogere opleidingsgraad en status van leraren in Finland. Het belangrijkste echter is het feit dat de Finse regering ooit de moed heeft gehad om centrale verplichte examens helemaal af te schaffen! Scholen hebben daarmee de volledige vrijheid terug gekregen. De overheid stelt alleen minimumeisen aan de hoeveelheid lesuren per leeftijdsgroep en het opleidingsniveau van de leerkracht. Deze moeten een universitaire opleiding hebben alvorens voor de klas te mogen staan. De Finse overheid heeft verder geen inhoudelijke bemoeienis hebben met het onderwijs, dus geen inspectie en geen kerndoelen of eindtermen en toetsen!

Het onderwijs wordt dan weer teruggegeven aan competente leraren die het beste weten hoe en welke de stof ze moeten overdragen. Het vertrouwen over de kwaliteit is terug waar het hoort, namelijk in de relatie tussen leerkracht, ouder en leerling. Bijkomend voordeel is dat we het hele ministerie van Onderwijs kunnen opheffen en dat scholen vrijwaart zijn van veel bureaucratische rompslomp. Met dat vrijgekomen geld kunnen we dan ook leerkrachten beter belonen, waardoor het aanzien van het beroep verbetert.

Vrijheid van onderwijs is ook een ideaal dat in artikel 23 in de grondwet is vastgelegd. Op basis hiervan kunnen ouders, als hun aantal groot genoeg is, een nieuwe school oprichten en moet de overheid daarvoor de middelen beschikbaar stellen. Dit artikel impliceert ook dat schoolorganisaties vrij moeten zijn om leerkrachten de mogelijkheid te geven het onderwijs te geven zonder overheidssturing en controle. In Nederland kan dat alleen als je ook afziet van bekostiging zoals de kleine autonome staatsvrije school Anfortas in Breda dat heeft gedaan.

Concluderend kun je vaststellen dat een lerarencoöperatie de beste voorwaarden creëert voor lerarenzelfbestuur binnen de wettelijke en bekostigingsvoorwaarden en zeker past bij de tijdgeest. Je zou verwachten de andere (vrije) scholen dit voorbeeld snel zouden volgen, maar helaas is dat niet het geval. De overkoepelende Vereniging van Vrije Scholen heeft er geen bijzondere aandacht aan besteedt. Zij lijken zich meer bezig te houden met schaalvergroting en professionalisering. Reden temeer om er nu wel aandacht aan te besteden, want goed onderwijs is de basis van onze kenniseconomie en wordt gegeven door competente en verantwoordelijke leerkrachten en docenten!’
Tot slot een paar korte Duitstalige berichten. Weekblad ‹Das Goetheanum› schreef eergisteren op Facebook over ‘Beuyslab’:
‘Nach wie vor ist Joseph Beuys umstritten. Während die einen in ihm den wichtigsten deutschen Künstler seit Albrecht Dürer sehen, halten andere ihn für einen dreisten Scharlatan. Sein Werk ist nicht leicht zugänglich. Eine amüsante Einstiegshilfe bietet das neuerdings eingerichtete ‹Beuyslab›, das die Besucher mithilfe von Zeichnungen und kurzen Texten durch Beuys’ Kosmos führt: beuyslab.de
Een dag eerder had hetzelfde Das Goetheanum op Google+ dit gemeld:
‘Evolve heißt ein neues, spirituell orientiertes Magazin, das viermal jährlich erscheint und in der Tradition der ‹Integralen Spiritualität›, wie sie Andrew Cohen lehrt, Themen zur Bewusstseinsbildung und Kultur aufgreifen möchte. Tom Steininger, der die Internetplattform ‹Enlightennext› führt, ist Herausgeber. Eine grössere Spende für die Startfinanzierung scheint den Weg des Zeitschriftprojektes zu ermöglichen. Im redaktionellen Beirat arbeitet auch Anna-Katharina Dehmelt mit. Das Magazin erscheint in einer Auflage von 5000 in Deutschland, Österreich und der Schweiz sowie online.’
Info3 voegde daar vandaag op Facebook aan toe:
‘Gratulation zur Start-Ausgabe an unsere Freunde und Nachbarn: In “Evolve” haben auch zahlreiche Info3-Autoren und Themen aus dem Umfeld der Anthroposophie Aufnahme gefunden. “Evolve will ein Forum für Freunde einer progressiven Spiritualität jenseits aller Lagerbildungen sein – viel Glück! “Evolve” will Kultur entwickeln | Magazin Info3
Dat doet me denken aan wat ik schreef op zondag 17 april 2011 in ‘Vlucht’: een nieuw tijdschrift vanuit de burelen van Info3. Het betreft ‘Wir – Menschen im Wandel.’ Maar helaas moet ik nu daarover lezen:
‘Liebe WIR-Interessierte und AbonnentInnen,

WIR – Menschen im Wandel wird eingestellt.

Wir haben uns diese Entscheidung nicht leicht gemacht, sie zuletzt dann aber doch einvernehmlich getroffen: Die Ausgabe Nr. 9 wird das letzte reguläre Heft sein, dem im Dezember noch eine weniger umfangreiche Abschiedsausgabe folgen wird.

Wir betrachten die Einstellung des Magazins gleichwohl nicht als Scheitern, sondern vielmehr als Abschluss eines Projektes, das seine Zeit gehabt und diese sinnvoll genutzt hat. Wir rechnen fest damit, dass die von uns gegebenen guten Impulse neue Ideen und Projekte beflügeln und inspirieren werden und vertrauen darauf, dass die von uns ausgebrachte Saat aufgehen wird. Dazu können auch Sie beitragen, indem Sie die Inspirationen, die Sie in dem Heft finden, weitergeben.

Von Herzen danken wir unseren treuen Abonnenten und den Mitgestaltern, die dieses Projekt ermöglicht haben.’

donderdag 16 januari 2014

Blokkeren


Weer bijna een week verder, na ‘Kernwaarden’ op vrijdag 10 januari. Waarin ik aankondigde:
‘Als er ruimte overblijft, daarna ook buitengewoon interessant buitenlands nieuws.’
Mooi niet, dus. En vandaag kom ik er ook niet aan toe. Want intussen heeft zich allemaal nieuw Nederlands nieuws aangediend. Dus gaan we maar gewoon van start. En waarmee? Wat kiezen we? ‘Geen miljoen mensen bij Rudolf Steiner College’ schreef de Nationale Onderwijs Gids (NOG) alarmerend op maandag 13 januari:
‘Vrijdag heeft de politie een oogje in het zeil gehouden bij het Rudolf Steiner College aan de Vondelweg in Rotterdam. Een man die in de war is, had tegen scholieren gezegd hun school met een miljoen mensen die dag te zullen blokkeren. Daarover bericht de website van RTV Rijnmond.’
Inderdaad lezen we bij RTV Rijnmond op donderdag 9 januari ‘Verwarde man bedreigt Rotterdamse school’:
‘Het Rudolf Steiner College aan de Vondelweg in Rotterdam is bedreigd door een verwarde man. Hij bestookt de school al maanden met brieven en heeft deze week tegen leerlingen gezegd dat hij vrijdag “met een miljoen mensen de school komt blokkeren en dat hij ze niet allemaal in de hand heeft.” De school vat de bedreiging niet letterlijk op, maar heeft wel de politie ingeschakeld, die vrijdag extra alert is. De man is een bekende van de politie. Hij zorgt ook in de buurt voor overlast, schrijft de schoolleiding in een brief aan de ouders.’
De NOG schreef maandag geruststellend:
‘Uiteindelijk bleek de bedreiging loos: de school is vrijdag niet geblokkeerd, zelfs niet door één iemand.’
In ‘Vijgen na Kerstmis’ op vrijdag 27 december 2013 deed ik verslag van de situatie op school De Lans in Brummen, naast de onlangs gesloten Michaelshoeve. Hoe men de moed erin probeerde te houden. Op de website van De Lans staan intussen berichten uit het pas begonnen nieuwe jaar. Bij het ‘Nieuwsoverzicht’ is onder de titel ‘Door het oog van de naald’ te lezen over ‘Reorganisatie op school De Lans. Update 11 januari 2014. De Lans leeft!’
‘Na de kerstvakantie zijn wij begonnen met 5 nieuwe klassen: de Rafael-Peronniek klas, de nieuwe SO klas, met als subklasje de “speel-werk-klas”, de VSO 1 junior klas, de VSO 2 middenbouw, de VSO 3 werkopleiding incl. een subgroepje leerlingen die vooral ook cognitief aan hun trekken moeten komen.

De stemming onder de leerlingen is positief. Dimphy (ex Michaelshoeve) heeft het voor elkaar gekregen om op de Lans te blijven! Er wordt door velen een nieuwe energie waargenomen: “alsof de school tot zich zelf is gekomen”, “iedereen is weer vrolijk”, “er is weer een focus”.

In de vakantie werd door leerkrachten nog veel werk verzet om de verhuizingen af te ronden en de lokalen opnieuw in te richten. Maar dan heb je ook wat! Wij mochten 3 nieuwe leerlingen in de kring begroeten. Het ochtendlied vindt nu in de euritmiezaal plaats. Er zijn meerdere nieuwe aanmeldingen, kinderen en/ of ouders komen kennis maken. In de VSO 2 klas bijvoorbeeld zitten nu 12 leerlingen. Deze week komt een nieuwe leerling kennis maken.

In Deelen zijn een aantal oud (SO) leerlingen weer aan het leerlingen bestand van de Lans toegevoegd. Twee leerkrachten van de Lans creëren daar een nieuwe onderwijssituatie. Er wordt veel in groepjes gewerkt, die samengesteld worden per vak of activiteit. Daardoor kunnen wij nu verschillende werkwijzen combineren.

Wij hebben een plan gemaakt om u als ouder goed op de hoogte te houden over het onderwijs in de klassen en timmeren aan de leerroutes voor de leerlingen. In Maart gaat het (vernieuwde) bovenbouw koor weer een muzikaal programma verzorgen in het senioren centrum Tolzicht in Brummen. Ja, en het nieuwe schoolorkest heeft de eerste les al gehad!’
Een beetje erg veel uitroeptekens. Maar gelukkig heeft men een positieve stemming hervonden, en dat is wat waard. Verderop bij ‘De Klassen’ is nog te lezen:
‘In het nieuwe jaar is er veel veranderd. Een aantal klassen zijn na de kerst samen gevoegd. De stemming in de school is heel positief. En nog steeds is elke klas op de Lans een kleine gemeenschap. Een huis in het dorp, een plek binnen de gemeenschap van de hele school. Niet alleen de leeftijd, maar ook de ontwikkelingsvraag spelen een rol bij de samenstelling van de klassen. Waar het zinvol is werken wij samen in de klas en leren van elkaar. In alle klassen wordt nu veel meer in differentiatie groepen gewerkt. Zo komt iedere leerling aan zijn trekken.’
Meer vrijeschoolnieuws was op 13 januari te vinden in ‘Stad Wageningen’ met ‘Inloopochtend dinsdag 28 januari bij De Zwaneridder’. Het ging om een ‘Ingezonden lezersartikel door: schoolleider (Wageningen)’, dus wel gekleurd, maar dat mag best:
‘Op dinsdag 28 januari houdt Vrije School De Zwaneridder een inloopochtend om u kennis te laten maken met ons gevarieerd onderwijsaanbod. Vanuit de kwaliteiten van elke leerling wordt gezocht naar een passend leerstofaanbod, dat past bij deze leerling en ook voldoet aan de eisen van inspectie en het vervolgonderwijs. Van harte welkom dus!

Afgelopen week betoogde de actiegroep “op weg naar geweldig onderwijs” nog dat de Cito-eindtoets niet het ijkpunt mag zijn voor de inspectie. De actiegroep pleit voor afschaffing van de allesbepalende Cito-eindtoets. Citaat: “...de Citotoets beoordeelt uitsluitend cognitieve vaardigheden. De politiek en inspectie focussen vooral op taal en rekenen. Creativiteit, technisch inzicht en sportief talent ontbraken altijd al in de Cito-toets. In het onderwijs zou ieder talent moeten tellen. Diversiteit van talenten is in onze samenleving immers hard nodig...”

De Vrije School De Zwaneridder houdt al jaren vast aan een onderwijsconcept waar leerlingen mogen worden wie ze zijn en verder kijken dan alleen cognitieve ontwikkeling. Wilt u ook zo’n school voor uw kind? Op dinsdag 28 januari bent om 8.30 uur welkom en kunt u tot 10.30 uur kennismaken met onze school en in de klassen kijken die gewoon aan het werk zijn. Aansluitend is er informatie over onze school en het onderwijs concept. Aan onze school is peutergroep De Zwanekindjes verbonden.

Vrije School De Zwaneridder, Arboretumlaan 1, 6703 BD Wageningen, 0317-412027 www.zwaneridder.nl E: info@zwaneridder.nl’
Maar alle vrijeschoolpubliciteit sloeg toch het persbericht gisteren van de Vereniging van vrijescholen, ‘Kom naar de open dag van de vrijeschool!’
‘Benieuwd naar een vrijeschool bij u in de buurt? Kom dan naar één van onze open dagen. In heel Nederland worden in deze periode op veel scholen open dagen georganiseerd. Het bezoeken van open dagen is voor ouders een uitgelezen manier om zich zo goed en zo breed mogelijk te oriënteren op het onderwijsaanbod in Nederland. Want het kan een lastige opgave zijn om de juiste school voor hun kind te vinden.

Kom kijken op de vrijeschool!

Wij nodigen ouders van harte uit om een kijkje te nemen op de vrijeschool. Veel vrijescholen in Nederland organiseren rond deze tijd open dagen en informatiebijeenkomsten. Wij hebben deze bijeenkomsten in een overzicht op een rij gezet. Daarnaast kunnen ouders op de website van de Vereniging van vrijescholen in een kaart van Nederland zoeken naar scholen en open dagen bij hen in de buurt.

Vrijeschoolonderwijs

Vrijeschoolonderwijs kenmerkt zich vooral door de brede aandacht die er is voor de ontwikkeling van het kind. Naast een sterke cognitieve basis is er ook veel ruimte voor de sociaal-emotionele en motorische aspecten. Veel vrijescholen noemen dat Leren met hoofd, hart en handen. Tijdens de open dagen worden ouders uitgebreid voorgelicht over de uitgangspunten in het vrijeschoolonderwijs en kunnen zij kennis maken met de manier waarop vrijescholen onderwijs inrichten.

In een recent radio-interview stelt Rian van Dam, voorzitter van de Vereniging van vrijescholen, dat vrijescholen vooral geïnteresseerd zijn in de talenten van de leerlingen. “Hoe kunnen wij een leerling in staat stellen om zich zo breed mogelijk te ontwikkelen? Wij willen dat een leerling die de vrijeschool verlaat de samenleving ingaat als een zelfstandig, creatief en breed ontwikkeld mens”.

Voor meer informatie over de vrijeschool en het vrijeschoolonderwijs kunt u een van onze open dagen bezoeken. Kijk daarvoor op opendagen.vrijescholen.nl

Bijlages:
Radio spotje: “Benieuwd naar de vrijeschool?”
Overzicht open dagen vrijscholen (Excel)
Zoek een vrijeschool bij u in de buurt
Hoe lang heb ik hier al niet gevraagd om zo’n landelijk overzicht? Zolang als deze weblog bestaat, geloof ik... en dat is nu al bijna zes jaar. En nu gebeurt het nog ook, zomaar opeens! Geweldige actie dus. Ik zie maar één probleem: dat ‘recente radio-interview’. Dat heeft inderdaad de vorm van een interview, maar ik kan me nauwelijks voorstellen dat dit echt ergens op de radio is uitgezonden. Er staat ook niet bij welke omroep of op welke zender, en dat lijkt me een teken aan de wand. Voorzitter Rian van Dam leest zo overduidelijk haar antwoorden op, dat het meer lijkt op een mediatraining of het werk van een of ander mediabureau. In ieder geval geen echte uitzending op de radio; dat zou me verbazen. En dan is het bepaald niet slim om dit als radio-interview te slijten. Zeg dan een audio-interview, of zoiets dergelijks, dat is eerlijker.

Update 20 januari: tegen mijn eerder uitgesproken sceptische vermoeden in, kan ik inmiddels melden dat ik op internet heb ontdekt dat dit interview wel degelijk van een radiostation afkomstig is... zie hier bij Beat FM 106.3 (lokale zender van Heiloo sinds 2005): ‘Interview Rian van Dam voorzitter Vereniging van Vrije Scholen (11 januari 2014)’.

Goed, over naar nieuws uit een andere hoek. De landbouwhoek maar weer. Die is actueel. In Biojournaal schreef Lenneke Schot op 13 januari ‘Giovanni van Bronckhorst en schoolkinderen ondertekenen “biologisch contract”’ in Rotterdam:
‘Vandaag was het zover: Bij De Groene Passage heeft een groep schoolkinderen samen met Giovanni van Bronckhorst haar goede en gezonde voornemens vastgelegd in een “biologisch contract”. Vanaf 11:30 uur waren de kinderen van harte welkom.

Miriam van Bree, Bionext: “Het was ontzettend gezellig. Ongeveer 50 kinderen hebben het contract ondertekend. Giovanni van Bronckhorst en zijn vrouw waren aanwezig. Giovanni heeft onder meer nog toegelicht waarom hij kiest voor biologisch”, zo reageert Miriam van Bree van Bionext.

In de Metro-special gaf de ex-international van Oranje ook al aan dat het gezin Van Bronckhorst best veel biologische producten koopt, zoals eieren, boter en melk, groenten en fruit. “Het belangrijkste vind ik dat er bij biologische producten geen chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt”, aldus Giovanni.
Bij Bionext zelf was die dag te lezen over ‘Giovanni van Bronckhorst onderstreept belang biologische voeding’:
‘Omringd door basisscholieren van groep 7 en 8 gaf Giovanni van Bronckhorst vanochtend het startsein voor de nationale actie “Start biologisch”. Giovanni onderstreept daarmee het belang van pure, biologische voeding. De actie is een initiatief van Bionext in samenwerking met de biologische aardappel-, groente- en fruitsector.

Vijftig leerlingen tussen de 10 en 12 jaar lieten een “biologisch contract” ondertekenen door ambassadeur Giovanni. Daarin staat welke biologische groenten en fruit ze dit jaar in elk geval gaan eten. Giovanni licht toe waarom hij zich voor de actie inzet: “Kinderen uit groep 7&8 komen één keer per week naar SV Gio om te sporten, om te leren en om net als een topsporter te werken aan hun persoonlijke ontwikkeling. Daar horen lessen over het belang van bewegen en gezond eten zeker bij.”

De actie “Start Biologisch” loopt van 2 t/m 19 januari en is bedoeld als start voor mensen om het gehele jaar door voor natuurlijk en biologisch eten te kiezen. Wie zeven biologische producten koopt met de voor de actie ontworpen sticker erop, en de volle spaarkaart voor 1 februari inzendt, maakt kans op mooie prijzen, zoals een weekend in het biologische B&B Klein Boeschoten in Garderen, een Boergondische maaltijd voor 2 personen of één van de andere prijzen.

Bovendien geeft de biologische sector voor elke ingezonden volle spaarkaart tien stuks verse biologische groenten, fruit of aardappelen aan de kinderen van de Giovanni van Bronckhorst Foundation. Giovanni van Bronckhorst, oud-voetballer en assistent coach bij Feyenoord, kiest zelf ook voor biologisch: “Als je gezond eet voel je je beter en presteer je beter. Zelf kies ik bij de groente & fruit & aardappel afdeling vaak voor biologisch.”

Kijk voor algemene informatie op www.start-biologisch.nl

De communicatiecampagne is gefinancierd met steun van de Europese Unie. Kijk op voor meer informatie www.biologischlekkernatuurlijk.nl. De actie “Start biologisch” sluit aan bij “Biologisch lekker natuurlijk” en is mede mogelijk gemaakt door EkoPlaza, Stichting Merkartikel Bio+, Frugi Venta, Green Organics, Naturelle, de Bio-kweker, Nature and More, Nederlandse Aardappel Organisatie, AC Loogman, Greydanus, Poldergoud, Landjuweel, Leo de Kock, Vitalis, De Bolster, Rijk Zwaan, bejo zaden, Zonnemaire, BioBackstube Ahaus, Estafette, Onof Spices en de Traaij.’
Nog meer aanleiding voor publiciteit is de BioVak volgende week in Zwolle. Stichting Demeter laat weten ook weer present te zijn, met ‘“Twaalf zintuigen” op het Demeterplein. Doorlopende presentaties tijdens BioVak 22 en 23 januari’:
‘Het Demeterplein op de BioVak van Stichting Demeter, de BD-Vereniging, Warmonderhof en Stichting Grondbeheer staat in het teken van aandachtig waarnemen. Op het plein zijn doorlopend presentaties over bijen, preparaten, de betekenis van stromend water, zaadgoed, voedingskwaliteit, bodemvruchtbaarheid en bedrijfseigen fokkerij, allen gerelateerd aan aandachtig waarnemen. Bekijk hier het rooster met de verschillende thema’s en sprekers. Onder de titel “Twaalf zintuigen”* en aan de hand van onderscheidende kenmerken van de biodynamische landbouw is te ervaren hoe je een “levende landbouwcultuur” ontwikkelt en hoe je daarmee de kwaliteit van het bedrijf verbetert.

Levensprocessen laten zich niet vangen in formules, maar vragen erom begrepen te worden door zintuiglijke waarnemingen. Dat geldt voor de boer, maar evengoed in de verwerking, de vermarkting en in de keuken. De presentaties worden daarom gegeven door praktijkdeskundigen die zich door de jaren heen hebben bewezen op thema’s. Louis Dolmans, Demeter graanteler van Doornik Natuurakkers opent de serie demonstraties met zijn visie op waarnemen: “Biodynamisch boer kun je alleen zijn als je een uitstekend waarnemer bent en waarnemen betekent elke keer weer meer details zien. En het leuke ervan is, naarmate je meer kennis hebt en meer hebt gekeken, ga je nog meer zien,” aldus Louis Dolmans.

Naast demonstraties is er ruimte voor uitwisseling en vragen aan de organisaties over opleidingen, intervisie, collegiale toetsing, omschakelen en gebruik promotiematerialen in winkels. Bezoekers aan het plein kunnen meedoen aan een prijsvraag waarbij Demeter voedingspakketten worden weggegeven.

* In 2014 is het 90 jaar geleden dat Rudolf Steiner zijn landbouwcursus gaf waarop de biodynamische landbouwmethode is gestoeld. De “twaalf zintuigen” die Rudolf Steiner onderscheidt, zijn van waarde om op de veelzijdige manier de wereld om ons heen te leren kennen. Reuk smaak, zien en horen zijn bekend, maar ook bijvoorbeeld beweging, evenwicht en tast kunnen als zintuigen worden ingezet.

Het Demeterplein wordt georganiseerd door BD-Vereniging, Stichting Demeter, Stichting Grondbeheer en Warmonderhof en mede mogelijk gemaakt door Land&Co, Landgoed Kraaybeekerhof, Natudis, Odin Groothandel, Udea en ZuiverZuivel’
Wat er nog meer te vinden zal zijn, wist Biojournaal op 7 januari te melden, in ‘BioVak: TV-kok Lisette Bossert kookt in stand BD-Totaal’:
‘Woensdag 22 januari en donderdag 23 januari staat BD-Totaal op de BioVak in Zwolle. TV-kok Lisette Bossert (bekend van Het Familiediner) kookt live op de stand (C.167).

Met meer dan 6000 artikelen in het assortiment levert BD-Totaal alles wat u nodig heeft voor uw biologische keuken, bedrijfsrestaurant of zorginstelling in één levering bij u af. Werkt u nog niet met biologische producten, maar overweegt u dit wel, dan adviseert BD-Totaal u graag bij de omschakeling. BD-Totaal levert uitsluitend gecertificeerde biologische producten. Voor meer informatie: www.bd-totaal.nl
‘Op donderdag 23 januari om 15:00 uur in zaal 1 (BD/Demetertent) op de BioVak vertelt Willem Rienks, één van de varkenshouders van Buitengewone Varkens, over de mogelijkheden van crowdfunding. Willem Rienks en zijn zakenpartners konden voor hun nieuwe varkensbedrijf met varkens in de weide bij verschillende boeren, burgers en buitenlui ruim 800 varkens kopen, doordat ruim 1500 klanten “investeerden in een big”. Kun je zo een nieuw bedrijf opstarten onderhouden, betaald door burgers? Andere biologische ondernemers ontvingen van klanten een achtergestelde lening voor een nieuwe schuur, of maakten via een vriendenstichting hun grond “vrij”. Laat je inspireren door voorbeelden van alternatieve financiering, met of zonder de bank.

Het verhaal van Willem Rienks van Buitengewone Varkens en andere voorbeelden van crowdfunding is ook opgenomen in de brochure “Crowdfunding op de boerderij”. U kunt de brochure hier downloaden of ophalen tijdens de workshop.

De workshop wordt begeleid door Maria van Boxtel, Land & Co. Ondernemers met plannen voor crowdfunding en alternatieve vormen van financiering zijn harte welkom bij de workshops in de BD/Demetertent, met dit jaar ook aandacht voor bedrijfsopvolging. Het hele programma vol workshops over bedrijfsopvolging en andere biologisch-dynamische onderwerpen op www.bdvereniging.nl.

BioVak 2014 is geopend woensdag 22 januari van 14:00 uur tot 22:00 uur en donderdag 23 januari van 10:30 uur tot 20:00 uur. Nadere informatie over de BioVak 2014 op www.biovak.nl.’
Op 10 januari ging het in Biojournaal om een andere beurs, die vandaag al op zijn einde loopt, ‘Udea van de partij op Horecava. Ziet verschuiving naar biologisch in traditionele horeca’:
‘De voorbereidingen voor Horecava 2014 zijn in volle gang. Dit jaar is Udea aanwezig op de bekendste vakbeurs voor horeca en catering die van 13 tot en met 16 januari gehouden wordt in de RAI in Amsterdam. De medewerkers van Udea staan klaar om u gastvrij te ontvangen en te inspireren. Udea is te vinden in stand 03.500B7.

Roy van de Breevaart, accountmanager foodservice bij Udea, geeft de volgende toelichting op de deelname van Udea aan de Horecava: “Udea is al enige jaren actief op de foodservicemarkt. Wij leveren veel van oudsher biologische horecagelegenheden, welke volledig of bijna volledig biologisch inkopen vanuit een idealistisch- of gezondheidsoogpunt en daarnaast ook steeds meer aan traditionele horeca.”

Udea ziet een steeds grotere verschuiving van de meer traditionele horeca naar biologisch. “Daarom willen wij op de beurs laten zien dat we een geschikte partner voor hen zijn, voor wat betreft het inkopen van biologische producten. Kort gezegd staan we er dus om bestaande relaties te verstevigen en nieuwe klanten te verwelkomen”, aldus Roy.

Heeft u nog geen uitnodiging ontvangen? Neemt u dan contact op met uw contactpersoon op de vestiging (www.udea.nl).’
Even iets anders, ook in Biojournaal, op 13 januari, iemand die we al vaker hier zijn tegengekomen (vooral in 2012, op 5, 13 en 27 augustus, in Demonen’, Bio in Rio’ en Kietelen’), ‘Windsurfer Van Rijsselberghe schrikt van puinhoop in water Rio. Opgegroeid op Texelse BD-boerderij’:
‘Voor windsurfer Dorian van Rijsselberghe is een nieuwe gouden medaille op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro niet het belangrijkste doel. Dat vertelt Van Rijsselberghe in een interview in de serie Sport Wintergasten voor NOS Langs de Lijn. De surfer sprak daarin onder meer over zijn zorgen voor het milieu.

Van Rijsselberghe bracht zijn jeugd op Texel door op een biologisch-dynamische boerderij. Zijn betrokkenheid met de natuur is dan ook groot. Toen hij in augustus voor een toernooi in de baai van Rio was, schrok hij dan ook van de enorme puinhoop die hij in het water aantrof.

“In de zee is genoeg meubilair en olie voor je auto. Plastic, honden, katten, voorbehoedsmiddelen, het drijft er allemaal rond, vooral in de stroming. Dat is verschrikkelijk. En op een gegeven moment moet je gaan stoppen omdat er teveel plastic in de vin hangt. Dan denk je wel: waar zijn we mee bezig? Dit gaat niet goed.”

Bron: NOS Sport’
En wat dacht u van dit bericht van 10 januari in Biojournaal, ‘FNP Natuer- en miljeupriis voor BD-landbouwbedrijf Gerbranda State’:
‘Zaterdagavond 4 januari hield de Fryske Nasjonale Partij in Franeker haar nieuwjaarsbijeenkomst. Op de bijeenkomst in Franeker werden ook twee prijzen uitgereikt. De FNP Natuer- en miljeupriis ging naar het biologisch-dynamische landbouwbedrijf Gerbranda State in Pietersbierum. De Sulveren Fyts werd uitgereikt aan Wiebe Idsinga uit Franeker, die dankzij het programma Hea van Omrop Fryslân de held werd van de Fietselfstedentocht vanwege zijn doorzettingsvermogen. Voor meer informatie: www.gerbrandastate.nl

Bron: Friesch Dagblad
‘Warmonderhof is de opleiding voor biologisch dynamische landbouw. Deze MBO-opleiding is in 2012 en 2013 verkozen tot beste groene MBO-opleiding van Nederland. Warmonderhof biedt de vierjarige voltijds opleiding aan voor jongeren, voor volwassenen worden er deeltijd opleidingen aangeboden. Dit zijn de opleidingen Biologisch Dynamische landbouw en Landbouw en Zorg.

Op zaterdag 18 januari organiseert Warmonderhof een open dag voor geïnteresseerden voor de verschillende opleidingen. Er staan docenten en studenten klaar om alle vragen te beantwoorden. Natuurlijk worden er ook rondleidingen over het bedrijf gegeven, ligt er studiemateriaal ter inzage en kan men meer te weten komen over de stages en toekomstperspectieven.

Meer weten over Warmonderhof? Of over de pendeldienst voor de open dag, kijk op: www.warmonderhof.nl. Aanmelding is niet nodig.’
Ook dit nieuws is afkomstig uit Biojournaal, van 13 januari. Dat is hiermee vandaag meteen hofleverancier. En dan vergeet ik nog van eergisteren, dus intussen al oud nieuws, maar toch goed om te weten, ‘(Bio-)Groenteclub vanavond in Kassa Groen. Coöperatie van burgers koopt bij BD-boeren’:
‘Begin december 2013 heeft Kassa Groen de hele dag opnames gemaakt bij een uitgifte dag van de Groenteclub. Dinsdag 14 januari is het zover. De uitzending van Kassa Groen begint om 19:20 uur op Ned 2.

De groenteclub is een initiatief waarbij biologische en biologisch-dynamische groente en fruit van eigen bodem, rechtstreeks bij boeren wordt ingekocht. De leden van de groenteclub kunnen om de week, op basis van het seizoensgebonden aanbod, zelf bepalen welke groenten en fruit men bestelt.

Biologisch-dynamische groente, bereikbaar voor iedereen die wil meehelpen. Met dit initiatief maakt de coöperatie biologische groente en fruit bereikbaar voor een groot publiek. Voor mensen die bewust willen eten, maar ook voor mensen die over een beperkt budget beschikken. Doordat de leden meehelpen kunnen we de prijs laag houden. Om mee te doen met dit initiatief is meehelpen dan ook een voorwaarde.

Eerlijke prijs voor de boeren en de leden

De boeren die meedoen krijgen een eerlijke prijs voor hun met liefde geteelde groente en fruit. Doordat er geen sprake is van tussenhandel, doordat we geen winst maken en alle leden meewerken, betalen de leden een relatief lage prijs voor biologische (dynamische) groente en fruit. Voor meer informatie: www.groenteclub.nl
Nu verlaten we na al deze berichten de landbouwhoek en begeven ons spoorslags naar de ons welbekende Ed Taylor, die op 9 januari te vinden was op de website ‘Contact.nl’, en dan de regio Zutphen-Warnsveld, met ‘Nieuw boek Antroposofie – Een Inleiding. Drie vragen aan auteur Ed Taylor’. De auteur werd er niet bij vermeld:
‘Ed Taylor is sinds 2004 directeur van Urtica de Vijfsprong. Daarvoor heeft hij uiteenlopende dingen gedaan. Hij was 20 jaar lang leraar op de vrije school in Haarlem. Hij was een tijdje mandenvlechter. Maar schrijven deed hij altijd al; dit is alweer zijn dertiende boek.

Wéér een boek over antroposofie. Is daar nog iets nieuws over te schrijven?

“De antroposofie is continu in ontwikkeling, net als een kind dat opgroeit. In de jaren 20 was de antroposofie een baby die net had leren kruipen. Jaren later kon je het vergelijken met een peuter die begint met spelen, en de wereld om zich heen gaat ontdekken. De essentie van het kind blijft gelijk, maar de verschijningsvorm is steeds anders. Vrouwe Antroposofia heeft zich ook steeds ontwikkeld, en ik wil woorden geven aan haar huidige verschijningsvorm.

Niet alleen is de antroposofie anders, maar ook de manier waarop de omgeving ermee om gaat is veranderd. Ouders handelen nu anders dan honderd jaar geleden in de opvoeding van hun kinderen. Dat heeft allemaal met veranderingen in de cultuur te maken. Wanneer onze cultuur verandert, stelt deze daarbij ook andere vragen aan de antroposofie.”

Waar gaat antroposofie vandaag de dag dan over?

“De huidige cultuur vraagt van ons onafhankelijke sterke burgers te zijn. Het individu wordt steeds belangrijker. Maar je kunt geen mens zijn op jezelf alleen. Je bent eigenlijk alleen maar mens, als je onder mensen bent. We hebben elkaar nodig, en we hebben verbinding met elkaar nodig. We moeten dus leren ons verbinden. De antroposofie houdt zich vandaag de dag bezig met de vraag ‘Hoe wordt ik verbindingskunstenaar?’ Hoe komen we dus in verbinding met elkaar, de natuur, en met de wereld die wij niet kunnen zien; de geestelijke wereld? Een antwoord op die vraag is de antroposofie. Ik kan natuurlijk alleen voor mezelf spreken, maar de antroposofie heeft mijn leven zinvol gemaakt. Het geeft me richting, het geeft me de kans mij verbonden te voelen met de mens, planten, dieren en met de spirituele werkelijkheid. Het geeft me eigenlijk alles wat ik in dit leven zoek.”

Waarom is Zutphen dé antroposofiestad van Nederland?

“Het is een Hanzestad, en Hanzesteden hadden allemaal dezelfde bepaalde openheid. Het was een komen en gaan van veel verschillende mensen, waardoor er al snel een openheid voor andere gezindheid en andere levensbeschouwelijke mogelijkheden heerste. Al in de middeleeuwen trof je in Zutphen een geweldige verscheidenheid aan spirituele stromingen. De stad was een broeiplek van mensen die vanuit allerlei culturele en spirituele kanten samen konden leven.”

Taylor: “Zutphen is niet zomaar een plek, het is een hele bijzondere stad! Niet alleen de antroposofie maar heel veel spirituele stromingen zijn hier actief. De antroposofie probeert echter wel heel actief in het maatschappelijk leven te staan. Daarom valt het zo op in Zutphen. Twintig procent van de gezondheidszorg in Zutphen is antroposofisch. Verscheidene antroposofische kunstzinnig therapeuten zijn hier werkzaam. Dan heb je natuurlijk de Vrije Scholen, en thuiszorgorganisatie Sensire heeft zelfs een aparte tak die antroposofische zorg biedt. Ik denk dat niet iedereen weet dat het Zutphens stadhuis is ontworpen door een antroposofische architect.”

Antroposofie – Een Inleiding is te koop bij de boekhandel en bol.com’
In de afdeling gezondheidszorg kan ik melding maken van veranderingen bij Therapeuticum Helianth te Rotterdam. Op de website lees ik ‘Samenwerking van artsen en therapeuten met een reguliere basis geïnspireerd door de antroposofie. Integratief – niet alternatief’:
‘Welkom op onze vernieuwde website van Therapeuticum Helianth

Sinds 35 jaar werken wij samen in het eerstelijns gezondheidscentrum in Rotterdam Alexanderpolder. U kunt hier terecht voor huisartsenzorg, fysiotherapie, kinderfysiotherapie, psychologe, euritmietherapie, kunsttherapie, consultatiebureau, kraamzorg en ergotherapie.

Antroposofische gezondheidscentra in Zuid-West-Holland en hun websites: lees verder
Dan doen we natuurlijk snel:
‘Zaterdag 2 februari jl. vond er in het Therapeuticum Aurum een ontmoetingsochtend met 35 medewerkers en actieve patiënten van 5 van de 7 regionale Therapeutica (antroposofische gezondheidscentra): 2 uit Leiden, verder uit Scheveningen, Vlaardingen en dus Z’meer. Dit was erg inspirerend! Er gaat een regiogroep therapeutica ZW-Holland gevormd worden, die af en toe themadagen gaat organiseren voor medewerkers en actieve patiënten. Doel is verdiepen en visie vormen over een bepaald thema. Verder hoe elkaar inspireren en versterken op de volgende gebieden: presentatie, inhoudelijk werken, organisatie, opleiding, onderzoek, relaties, en geldstromen (zoals zorgverzekeraars).

Deze antroposofische gezondheidscentra zijn (buiten filetijden) meestal binnen een half uur van elkaar te bereiken. Vaak worden er ook thema-avonden of cursussen georganiseerd. Kijkt u daarvoor ook op de websites van deze 7 Therapeutica in regio Zuid-West Holland:

www.atl-leiden.nl (Leiden)
www.de-lemniscaat.nl (Leiden)
www.therapeuticumaurum.nl (Zoetermeer)
www.amc-sterre-der-zee.nl (Den Haag/Scheveningen)
www.therapeuticumsymphytum.nl (Vlaardingen)
www.helianth.nl (Rotterdam)
www.therapeuticumcalendula.nl (Gouda)’
Die datum van 2 februari is ongetwijfeld van 2013. Op de homepage van Helianth zie ik ook ‘Verhuizing in 2014 lees’ staan. En dankzij deze krachtige aansporing vinden we daar ‘Verhuizing naar de Helga’:
‘Op 10 oktober 2013 hebben de directeur van Woonkompas Tim van Schijndel en de voorzitter van de Stichting ter bevordering van de antroposofische geneeskunde in Rotterdam en omstreken Bert van der Burgh een overeenkomst getekend. Vanaf ca herfst 2014 zal Therapeuticum Helianth in zijn geheel verhuizen naar de Helga, woonzorgcentrum aan de Hendrik Staatsweg. Er ontstaat een centrum waar wij ook met andere therapeuten vanuit de wijk zullen samenwerken. Binnenkort zult u hier meer informatie vinden.’
Dan snel ook gekeken bij ‘Stichting Helianth’:
‘De Stichting ter bevordering van de antroposofische geneeskunde in Rotterdam bestaat net als het Therapeuticum Helianth sinds dertig jaar. De Doelstelling van de Stichting: De bevordering van het scheppen van mogelijkheden voor de uitoefening van de antroposofische geneeskunst in overleg met artsen, therapeuten, en patiënten en het verrichten van alles wat daarmede in de ruimste zin genomen verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn. Een en ander in het perspectief van de Sociale Driegeleding volgens de gezichtspunten van Dr. Rudolf Steiner.

Wij, als artsen en therapeuten zijn erg blij met een stichtingsbestuur dat ons een groot aantal zaken uit handen neemt, zoals het beheer van de panden. De Stichting is eigenaar van de panden en wij huren de ruimtes die wij nodig hebben om goed te kunnen werken.

RSIN nummer van de Kamer van Koophandel is: 816723102
De bestuurders ontvangen geen vergoeding voor hun werkzaamheden.
Aan het eind van het jaar legt de Stichting financiële verantwoording af dmv een winst- en verliesrekening. Voor het financieel jaaroverzicht 2012 klik hier

De leden zijn:
voorzitter: Bert van der Burght
penningmeester: Willem Kreukniet
secretaris: Thomas Garbe
leden: Henk Jan Aarsen, Jacqueline Gerbrands, Nynke Roukema, Henk Cramer’
En klik ik op ‘Patiëntenvereniging’, kom ik weer andere mensen tegen, op één na:
‘Helianth PatiëntenVereniging wil een bijdrage leveren aan de beschikbaarheid en toegankelijkheid van patiënt gerichte antroposofische medische zorg in de omgeving van Rotterdam. Zij onderneemt daartoe de volgende activiteiten:

1. Stimuleren van onderlinge contacten door het organiseren van activiteiten.
2. Verschaffen van relevante informatie aan patiënten en leden.
3. Belangen behartigen van leden en patiënten van Helianth.
4. Toegankelijk maken van antroposofische therapieën

Het interim-bestuur bestaat uit:
Voorzitter: Mathilde van Mil
Penningmeester: Henny Linschoten
Bestuursleden: Jan van Gils, Monique Engels, Diana van den Elshout en Nynke Roukema.’
Met daaronder ‘Klik hier voor de nieuwsbrief van januari 2014’. En daarin vind ik het laatste nieuws:
‘Verhuizing Therapeuticum Helianth

– Nynke Roukema –

Helianth gaat verhuizen naar de Hendrik Staetsweg! In gesprek met fysiotherapeut Henk Cramer vlak voor het einde van 2013 bespraken we de spannende ontwikkelingen in de Helianth. Eind 2014 zal het zo ver zijn: de verhuizing naar een nieuw gezondheidscentrum in de wijk! Een aantal jaren wordt al gesproken over de mogelijkheden een gezondheidscentrum in de wijk vorm te geven. Belangrijke aspecten daarbij zijn: zichtbaarheid, een plek in het centrum van de wijk, samenwerking met andere zorgaanbieders. De keus voor de locatie (Helga) brengt de Helianth ook dichterbij een belangrijke patiëntengroep, te weten ouderen. De Helga is op 1 km afstand van de huidige praktijk. Het nieuwe gezondheidscentrum zal in het bestaande gebouw op de begane grond gevestigd worden en ruim 900 m2 beslaan. Alles wordt gelijkvloers en er is aandacht voor antroposofische interieurarchitectuur met een moderne uitstraling. In het gezondheidscentrum zullen de antroposofische therapieën sterk neergezet worden en zal aandacht zijn voor nieuwe en andere therapieën en voorzieningen (waaronder meer praktijkondersteuning, regulier bloedonderzoek, podotherapie, logopedie en een fysiotherapiepraktijk FysioPlus. Ook komt er een oefenruimte.

Er is een stuurgroep in het leven geroepen om alles voor te bereiden en een projectleider en een architect in de arm genomen. Het belooft een spannend jaar te worden! Hiernaast krijgt u alvast een kleine impressie van de plattegrond op basis van een eerste schets van de architect, waarbij de gang als een rivier door het centrum stroomt.’
Mooi. Dan schakelen we nu naar de afdeling religie. De Christengemeenschap, want die website heb ik al een tijd niet meer bezocht. Wel nieuws erover van elders, zoals op zondag 8 september 2013 in ‘Geestgeboorte’, dinsdag 18 juni 2013 in ‘Mayonaise’, zondag 12 mei 2013 in ‘Tomtom’, zondag 13 januari 2013 in ‘Catechismus’ en donderdag 27 september 2012 in ‘Excellent’. Het was echter op vrijdag 17 augustus 2012 dat ik in ‘Tweet’ berichtte over de vernieuwing van de website van de Christengemeenschap. Daarom kan ik nu het volgende eraan toevoegen (weer in omgekeerd chronologische volgorde):
Priesterwijdingen in 2014
Gepubliceerd op 4 januari 2014

De priesterwijdingen in 2014 vinden plaats in Stuttgart en Järna. De wijdingen in Stuttgart zijn op vrijdag 7, zaterdag 8 en zondag 9 februari. De priesterwijdingen worden ingeleid op donderdag 6 februari met een voordracht die om 20. 00 uur aanvangt. Alle wijdingen en voordrachten vinden plaats in de gemeente Stuttgart-Mitte, Werfmershalde 19, 70190 Stuttgart. Informatie over de priesterwijdingen en het programma in Stuttgart kunt u opvragen via deze link.

Twee weken later, op vrijdag 21, zaterdag 22 en zondag 23 februari, vinden de priesterwijdingen plaats in Järna. De priesterwijdingen worden geopend met een voordracht op donderdag 20 februari om 19.00 uur. In Järna bestaat de mogelijkheid te overnachten. Een overzicht van het programma en de overnachtingsmogelijkheden vindt u (in het Zweeds) via deze link. De wijdingen en voordrachten vinden plaats in het Kulturhuset Ytterjärna, PL 1800, 153 91 Järna, Sverige.
In Stuttgart gaat om 9 kandidaten en inJärna om 3 kandidaten.

Internationale nieuwsbrief
Gepubliceerd op 21 december 2013

In de rubriek buitenland kunt u steeds de laatste internationale nieuwsbrief vinden, getiteld Informationen, die door de Foundation wordt uitgegeven. De Foundation is de wereldwijde organisatie van de Christengemeenschap (zie ook bij Introductie, organisatievorm). In deze nieuwsbrief vindt u bijdragen vanuit alle regio’s van de Christengemeenschap. Deze uitgave wordt vanaf het adventnummer 2011 zowel in het Engels als het Duits gepubliceerd. Wij publiceren via onze website alleen de Engelse versie. Om dit pdf document te kunnen lezen heeft u voor de uitgave rond Advent een paswoord nodig. Het paswoord is advent. De Duitse en Engelse versie zijn ook verkrijgbaar via het Landelijk Secretariaat. U kunt via het contactformulier een aanvraag doen om toegevoegd te worden aan de mailinglijst.

U kunt de aflevering voor Advent 2013 met de link Informationen Advent 2013 opvragen (vergeet niet het paswoord te noteren, anders kunt u het document niet openen).

Verslag bijeenkomst met Maarten de Gans
Gepubliceerd op 27 november 2013

Via deze link kunt u een samenvatting lezen van het verslag van de bijeenkomsten met Maarten de Gans, mei 2013, georganiseerd door het Latijns Amerikaans Hulpfonds.

Bouwplannen Colmar
Gepubliceerd op 1 november 2013

In 2013 heeft de Christengemeenschap in Colmar onder meer aan onze regio om ondersteuning gevraagd voor hun nieuwe onderkomen. Deze financiële ondersteuning uit het schenkingsdeel van Land & Bosch is hen toegezegd. Tevens is hen gevraagd om ons op de hoogte te houden van de ontwikkelingen met betrekking tot de bouw.

Hun huidige kerkgebouw is slecht geïsoleerd, maar voldoet ook niet aan allerlei bouw- en veiligheidsvoorschriften. Aanpassingen zouden hoge kosten met zich mee brengen. Er is nu een stuk grond gevonden, waar de kerk op gebouwd kan worden. Aangezien er veel mensen naar Colmar komen om het Issenheimer Altaar te bezoeken, wil men ook de mogelijkheid gaan bieden voor overnachting. Via het nieuws zullen we van tijd tot tijd nieuwe ontwikkelingen melden.

Inmiddels hebben ze ook een Engelstalige flyer gemaakt waarin meer informatie over de bouw is opgenomen. Zoals iedere bouwgemeente in onze regio zoeken ze vrienden die hen financieel of anderszins willen ondersteunen. De flyer kunt u hier bekijken.

Eindhoven besluit feestelijk de verbouwing
Gepubliceerd op 29 september 2013

In Eindhoven is op 29 september de verbouwde kerk feestelijk ingewijd. Informatie over hoe een en ander tot stand is gekomen kunt u opvragen door de klikken op de link Bouwnieuws Eindhoven. Daar staan ook foto’s die het uiteindelijk resultaat van de verbouwing goed weergeven.

Herdruk Kennismaking met de Christengemeenschap
Gepubliceerd op 25 september 2013

Kennismaking met de Christengemeenschap, geschreven door Otilia Broekers, is de nieuwe titel van het boek, dat eerder verscheen in de serie Wegwijs. Het is nu opnieuw verkrijgbaar in een bewerkte herdruk. Het boek zal officieel gepresenteerd worden in de Michaelkerk in Veldhoven op 29 september a.s. Verdere informatie kan men vinden op bijgaande flyer.

Landelijke Leden Vergadering
Gepubliceerd op 7 september 2013

Op 5 oktober a.s. vindt de Landelijke Leden Vergadering “nieuwe stijl” plaats in de Lukaskerk in Alkmaar. Raadplaag voor verdere informatie de Agenda. De organisatoren zijn u zeer erkentelijk als u niet vergeet om u aan te melden bij het landelijk secretariaat, via email secretariaat@christengemeenschap.nl of telefonisch 070-3451506.

Nieuw verschenen en te verschijnen boeken
Gepubliceerd op 4 december 2012

Hedendaagse religieuze ervaring

In november 2012 verschenen onder de regie en met het commentaar van Siegwart Knijpenga negentig bijdragen van verschillende zijden onder de titel Grenservaringen – Christuservaringen. In die opzet moest hij zich begrenzen, ter wille van de duidelijkheid van het thema. Sommige bijdragen met een sterk eigen kleur konden daarom niet worden opgenomen. Ook verdubbelingen van een bepaald thema moesten worden vermeden en met bijdragen van een specifiek intern karakter uit zijn eigen werkterrein moest hij spaarzaam zijn. Omdat echter die genoemde bijdragen vaak een krachtige inbreng hadden, heeft hij deze alsnog bijeengebracht in deze uitgave. Zij verruimen aanmerkelijk het beeld dat in Grenservaringen – Christuservaringen kon worden geschetst.

Deze uitgave zal beschikbaar zijn via het Landelijk Secretariaat en de boekentafels van de gemeenten voor € 10,00. Het boek zal worden gepresenteerd in Alkmaar op zondag 27 januari, 11.30 uur.

Grenservaringen – Christuservaringen door Siegwart Knijpenga

Er lijkt vanaf de vorige eeuw een kentering in het menselijk bewustzijn plaats te vinden. Alsof er naast de zintuiglijke indrukken ruimte gaat ontstaan voor indrukken van hogere aard. Steeds meer mensen nemen overledenen waar, kinderen die geboren gaan worden en wezens die zij herkennen als hun engel. Maar ook de centrale drager van het christendom, Christus zelf, lijkt voor een toenemend aantal mensen ervaarbaar en soms ook waarneembaar te worden. Siegwart Knijpenga heeft dit gebied nader onderzocht door met een groot aantal mensen te spreken of te corresponderen. Hij vond een brede waaier aan indrukken die reiken van meer algemene “grenservaringen”, via zeer persoonlijke, innerlijk beleefde steun of troost naar concrete waarnemingen van Christus. Omdat hierdoor een nieuwe toegang tot het christendom lijkt te ontstaan, heeft de auteur zijn onderzoek via deze publicatie in bredere kring kenbaar willen maken. Lees meer...

Latijns Amerika Hulpfonds
Gepubliceerd op 19 november 2012

Graag bieden wij hierbij het verslag aan van de bijeenkomst met Maarten de Gans op 9 juni 2012 in Zeist. Nu de drukke decembermaand er weer aan komt, is het misschien leuk om de beleving van de jaarfeesten op het andere halfrond nog eens voor de geest te halen. Begin 2013 willen wij u berichten over de resultaten van het afgelopen jaar, zodra daar meer over bekend is. In het Paasnummer van In Beweging zal de aankondiging verschijnen van de bijeenkomsten met Maarten de Gans tijdens Pinksteren 2013.

Eveneens ontvingen wij van Maarten de Gans een foto van een bijeenkomst van de Zuid-Amerikaanse synode, die wij u niet willen onthouden. Klik op de foto voor een volledig beeld.

Agnes Welman,
Alexander Smit,
Renée de Monchy,
Kerngroep’
Nu zijn deze berichten van de bijeenkomsten met Maarten de Gans buitengewoon interessant:
‘Verslag van de bijeenkomst met Maarten de Gans in Zeist op 9 juni 2012: “Beleving van de jaarfeesten op het Zuidelijk halfrond”

Latijns Amerika is zó groot, dat je er niet bent met de constatering, dat de seizoenen omgekeerd verlopen: in Cali bijvoorbeeld, dat in een tropische zone ligt, kun je niet stellen dat het Kerstfeest in de zomer valt, omdat het er áltijd “zomer” is, namelijk tropisch warm, met alleen verschil tussen de droge tijd en de regentijd. Maarten wil dit grote en belangrijke thema vooral benaderen vanuit waarnemingen, niet theorieën.

Het is zo’n belangrijk thema, omdat het wezenlijk is voor het Christendom, het ritmische beleven van het natuurlijke en het christelijke jaarverloop. Het vormt een basis om dichter bij Christus te komen. Daarom kunnen we in een middag hier alleen even aan tippen.

Eén van de moderne manieren om het Christendom te beoefenen, is juist om Zijn aanwezigheid in het jaarverloop te leren waarnemen. In de Christengemeenschap zijn de teksten van de getijdengebeden, de kleuren aan het altaar in de loop van het jaar een deel van ons leven. Er wordt niet zo veel over gesproken, maar als we hier wakkerder voor worden, is het iets bijzonders als bijvoorbeeld na vier weken het zwarte altaar ineens rood is geworden.

Sommige mensen beleven de aarde in de tegenstelling Noord-Zuid, maar met de tropen als midden, maar dit zou een ander thema zijn. Hoe verder naar het Zuiden je komt, hoe meer het seizoen omgekeerd is aan dat van het Noordelijk halfrond. Er zijn maar weinig plekken te vinden met het oerbeeld-achtige karakter zoals op het Noordelijk halfrond, maar ook hier in Europa beleeft men inmiddels dat de jaargetijden “uit hun voegen” raken door klimaatverandering.

Jaarfeesten op het Zuidelijk halfrond:
Advent – begin zomer
Kerst – hoog zomer
Pasen – herfst
St. Jan – winter

Het kan een hele belangrijke ervaring zijn om het omgekeerde te beleven. Het kan je leven veranderen, in relatie tot de Christelijke jaarfeesten. In het vorige verslag werd de belevenis gememoreerd van een vrouw uit Duitsland, die Kerstmis in Buenos Aires beleefde. Sindsdien weet ze: Kerstmis is niet hetzelfde als winter! Zij beleefde echt Kerstmis en dit was voor haar een vernieuwing in de belevenis van Christelijke feesten.

Als we beginnen bij Pasen: in het boek van Emil Bock, kun je de indruk krijgen, dat hij de opstanding gelijk stelt met het natuurlijke gebeuren in de lente. Maar zonder lijdenstijd, zonder passie, is er geen opstanding. In de Stille Week in Europa is dit soms verwarrend: de natuur barst vaak al los. Maar strikt genomen heeft de lente niet zozeer met de Zoon te maken, als wel met de Vader: de onophoudelijke trouw, dat de wereld verdergaat, dat het fundament, de wereldgrond telkens opnieuw geboren wordt, zich vernieuwt, dit vindt zijn uitdrukking in het natuurlijke gebeuren.

In godsdiensten in Libanon en Syrië, b.v. de Adonis-cultus, waarin een voorchristelijke vorm van loutering en opstanding gevierd werd, daar werden deze feesten in de herfst gevierd. Een beeld werd naar de zee gedragen en na drie dagen ondergedompeld te zijn geweest weer teruggedragen naar de tempel. Zo werd in de herfst een opstanding beleefd, niet een natuurlijke, maar een innerlijk beleefde opstanding, geoefend, voorbereid, na een intensief lijden.

Bij het Pasen op het noordelijk halfrond ligt het gevaar er in, dat je gaat geloven dat je de opstanding al beleeft aan het ontluiken van de natuur. Maar de opstanding is niet een natuurlijk feest. Wat komt daar tot opstanding? Zo ook bij de Hemelvaart: dit is vaak een prachtige dag met wolken. De natuur doet dit feest mee. Doet de natuur dat, omdat die zo is, of omdat het Hemelvaart is? We moeten de vanzelfsprekendheden hier uitdagen. Maarten schildert nu, hoe in de gemeente Buenos Aires de vier grote Christelijke jaarfeesten met de kinderen worden gevierd.

Als eerste Pasen: dit is het Fiesta del Pan, het Broodfeest, want het graan is geoogst. Er wordt een lemniscaat op de vloer gelegd van dennetakken, met daarop kleurige herfstbladeren en bloemen. De Broodjonkvrouw komt binnen, met een grote mand vol kleine broodjes met een klein kruisje erop. Eén voor één lopen de kinderen de lemniscaat, en dan krijgen ze een broodje uitgereikt. Voor Hemelvaart en Pinksteren is nog niet echt een eigen feesttraditie ontwikkeld.

Met Sint Jan is het midwinter. Bij diverse volkeren is het de gewoonte om grote Sint Jans-vuren te maken. Bij ons niet. Het Sint Jansfeest voor de kinderen in de gemeente heeft inmiddels een naam verworven. De kinderdienst vindt (zoals bij al deze feesten) ná de Mensenwijdingsdienst plaats. Er is een verhaal, er worden liederen gezongen, maar daarna komt waar het om gaat: de kinderen moeten hun weg zoeken door een labyrinth van gangen (met meubels, kasten en doeken ingenieus gebouwd, de vorige dag, door priesters en gemeenteleden). Kind na kind moet binnengaan en zijn weg zoeken.

Drie wachters in wit gewaad wijzen, als het nodig is, de weg. Op een gegeven ogenblik ga je door een lage ingang, op je knieën, om uiteindelijk de grot binnen te gaan, waar je onder het transparant van de zon een ontmoeting hebt met de figuur van Johannes de Doper, die daar staat, kaarsrecht, eenvoudig, streng. De kinderen zijn voorbereid, ze weten hoe het ritueel gaat, wat ze moeten zeggen als ze hem hun hand geven: “Buiten schijnt de zon, binnen schijnt het gouden licht van mijn hart”. Dan krijgen ze een mooi edelsteentje.

Vanaf vijf jaar mogen ze deelnemen. Soms zijn het er wel meer dan honderd, als je ook de ouders en jeugdigen van boven de 14 meetelt! Het licht schijnt in de duisternis, niet alleen met Kerstmis. En dit is het feest waarvoor we het allerhardste moeten werken...

Michaëlsfeest In Buenos Aires is de kerkruimte gunstig ingedeeld: deze is gemakkelijk in tweeën te delen d.m.v. een schuifdeur. Na de Kinderdienst en voor het feest moeten de mensen en kinderen dus even 15 à 20 minuten wachten. Dat is daar geen probleem: iedereen moet altijd wachten... De stoelen worden in halve kringen gezet, kijkend naar de gesloten schuifdeurenwand. Na het verhaal moet iedereen de ogen dicht doen, niet alleen de kinderen, de ouders en grootouders ook, terwijl er muziek wordt gespeeld. Iedereen doet dit ook, er is een grote bereidheid mee te doen. Als de muziek ophoudt, mag je je ogen open doen; de Aartsengel Michaël “in eigen persoon” is dan verschenen. Hij is aangekleed met een paar prachtige vleugels, die Leonore Kovacs heeft gemaakt naar een schilderij van Rogier van der Weyden.

Michael staat, iets naar links, op zijn verhoging met voor zich een weegschaal; op een lage tafel in het midden liggen brokjes gesteente, versierd met lentebloemen. Rechts staat een hoge tafel, waarop mooie kristallen liggen, eentje heel groot die ons elk jaar een Vrije School uitleent voor dit doel. Eén voor één mogen de kinderen een kristal in een van de schalen leggen, waarbij ze proberen de balans te zoeken. Als alle kinderen aan de beurt zijn geweest komt er plotseling een duiveltje met een ijzeren kettinkje, dat hij –zeer duidelijk hoorbaar - in een van de schalen gooit, waardoor ze weer uit balans raken. Als het goed gaat: ademloze stilte... Dan neemt een van de priesters de daarvoor passende kristal van de hoge tafel, en doet die in de andere schaal... zo wordt de balans hersteld. Op dit feest komen ca. 60 kinderen af.

Het Michaëlsfeest op het Zuidelijk halfrond markeert de overgang van voorjaar naar zomer. In veel zuidelijke en ook in de mediterrane culturen is het leven niet meer zo serieus als de lente begint: het leven op straat begint weer, vormverlies treedt op, het is moeilijk om tot ernst en innerlijkheid te komen. In de herfst word je vanzelf ernstig, naar binnen gekeerd.

Bij ons is het met Pasen herfst. Het natuurlijke beleven van sterven en opstanding kun je in de herfst goed beleven, zoals in de oude voorchristelijke culturen ook geweten werd. Maar de kracht van Christus moet toegevoegd worden om dit, tegen de natuur in, te beleven.

In de gemeente wordt ook Sint Nicolaas gevierd; dit is verreweg het populairste feest. Sinterklaas wordt gevierd op een iets andere wijze dan in Nederland, als Adventsfeest. Sint verschijnt in het hemelsblauw, met een gouden mijter. Hij is een soort hemelsbode. Hij zegt: “Ik kom van de grote gouden trap van de hemel. Ik heb Maria ontmoet; zij was bezig een kleedje te weven voor het Jezuskind. Ik kom vertellen dat het spoedig Kerstmis wordt.”

Het is meer dan eens voorgekomen, dat na deze scène een (helemaal niet zo klein) kind na afloop naar Cristina gaat, wetend dat zij achter de kerk woont, waarvandaan de Sint nl. verschijnt en vraagt: “Heb jij Sinterklaas op de gouden trap naar beneden zien komen?“

Hij heeft ook een knecht, Ruperto, niet zwart, maar wel een duister figuur, die niet rechtop wil lopen of spreken. Ruperto heeft twee boeken over de daden van de kinderen: een zwart (dunner) en een goud (dikker), waarin alle niet zo goede, respectievelijk wél heel goede “daden” van de kinderen staan opgeschreven, die worden voorgelezen door Nicolaas. Hierna krijgen de kinderen een cadeautje, iets lekkers, ingepakt, wat ze thuis mogen openmaken.

Eigenlijk is het een prachtige cultuur, dit gewetensonderzoek vóór het feest, zoals carnaval voor Pasen (althans zo was het oorspronkelijk bedoeld). Voor dit feest is geen leeftijdsgrens, ze mogen allemaal komen.

Verder met Kerstmis. In de Kersttijd is bij ons de grote vakantie begonnen. De zon schijnt heerlijk warm, je ligt het liefste half bloot op het strand. Je verliest jezelf gemakkelijk naar buiten toe. In deze tijd zijn de woorden van het Kerstepistel, waarin gesproken wordt over “bedrieglijk schijnlicht” en “onwaardige zinnenzucht” enorm richtingwijzend. Het felle licht van de zon, de “koperen ploert” in deze tijd van het jaar, maakt dat juist de buitenkant, de huid van de mens overbelicht wordt. De nadruk valt op de buitenkant, je ziet alleen de huid, de oppervlakte, door het bedrieglijk schijnlicht. Maar door het Kerstepistel kun je juist bevrijd worden van de onwaardige zinnenzucht en het bedrieglijk schijnlicht. Natuurlijk geldt alles wat in een epistel gezegd wordt voor het hele jaar!

Het gevaar van de feesten is altijd dat het alleen maar traditie wordt, en niet meer bewust beleefd qua inhoud. Als het met Kerstmis pufwarm is, moet je meer moeite doen voor een kerststemming, je krijgt geen cadeautje uit de natuur, zoals bij een witte kerst. De geboorte van het kerstkind is echter niet plaatsgebonden.’
Er is ook een verslag van de bijeenkomst vorig jaar mei, met een reuze actueel thema, van het:
‘Latijns Amerika Hulpfonds kerngroep: Agnes Welman, Alexander Smit, Renée de Monchy. Contactadres: Ter Braaklaan 96, 3705 BX Zeist, tel 030-6956788, e-mail: lahf@christengemeenschap.nl. Rekeningnr 412559 t.n.v. Latijns Amerika Hulpfonds Den Haag

Samenvatting verslag van de bijeenkomsten met Maarten de Gans, mei 2013.

Het eerste onderwerp is geld.

Wat is geld eigenlijk? Ook al gebruik je het dagelijks, meestal besef je nauwelijks hoe de vork in de steel zit. In de loop van de jaren heeft Maarten wel gemerkt, dat de fenomenen in Argentinië zich in elk geval duidelijker manifesteren dan in het schijnbaar stabiele Europa.

Inflatie in de periode 1980/1990: 8000 %.

Geld is eigenlijk niets, zeker het girale geld op een computerscherm. Als het niets materieels is, is het “geest” (Rudolf Steiner). Wat maakt het mogelijk dat het toch gebruikt wordt? Het is het geloof erin. Geloof is de kracht die het leven draagt in het algemeen. In geld wordt het geloof misbruikt. Als je niet gelooft, is het niks. Omdat we het geloven, kunnen we het verder sturen, als de ander ook gelooft. Religie komt van re-legere: opnieuw lezen, herlezen. We lezen steeds weer dezelfde woorden en gaan dan de diepte in, totdat de waarheid begint te leven.

De speculatiemiljarden kunnen alleen bestaan omdat onze diepste zielekrachten zijn verbonden met het geloof erin. Geld kan alleen bestaan omdat mensen erin geloven.

Aan de andere kant heeft ongeveer 75% van de mensheid voortdurend geldzorgen, problemen vanwege geldgebrek.

Een echtpaar dat een biologisch-dynamische boerderij in Santa Fe is begonnen, heeft een boek geschreven over de agrarische hervormingsbeweging in de jaren ’70. Velen van deze mensen werden vervolgd en gemarteld door het Videla-regime. Dit echtpaar hoorde hierbij. Zij hebben o.a. vier jaar ondergedoken gezeten in het noorden van het land, in een totaal onzeker bestaan, tussen straatarme houthakkers. Het waren deze mensen die hen hielpen, hun kast leeghaalden en hen te eten gaven als ze midden in de nacht hongerig aankwamen. De allerarmste mensen zijn in staat te delen. Ook hier geldt niet het Darwinisme, maar Kropotkin: overleven door wederzijdse hulp.

Verheugend is dat de laatste jaren in Zuid-Amerika veel meer samenwerking komt tussen de penningmeesters van de gemeenten. Dit is gestart in 2010, op de wereldwijde Christengemeenschap-conferentie in Dortmund, waar een grote delegatie uit Zuid-Amerika was.

In een bewindsgebied moet je organisatorisch steeds twee dingen verzorgd hebben:
1) het cultische (waar kan welke priester werken?)
2) het economische (je moet niét Darwinistisch denken!)

De gemeenten zijn zo de één na de ander ontstaan, maar ze liggen allemaal wel ca. 1500-2000 km uit elkaar. De meeste gemeenteleden zijn nog nooit in een andere gemeente geweest. Het is moeilijk om dan een regionaal bewustzijn tot stand te brengen, laat staan continentaal of mondiaal.

In Lima komen nu één week voor de synode economische werkgroepen en penningmeesters bij elkaar. De mensen betalen hun ticket uit eigen zak, ca. $300,=. De meesten zijn niet rijk, hetgeen betekent dat ze een heel jaar bezig zijn om hun creditcardschuld af te betalen. Maar ze hebben het er voor over, omdat ze het heel belangrijk vinden.

Gemeenten:

Argentinië:

Neuquén, in Patagonië, eerst een filiaal van Buenos Aires, is nu de zuidelijkste gemeente van de Christengemeenschap in de hele wereld. Neuquén vervult een centrumfunctie, van waaruit weer twee nieuwe filialen aan het ontstaan zijn, in Mendoza en in El Bólzon. Er zijn bouwplannen voor een kerk en voor een gemeentecentrum.

Aldea, het bouwproject voor ouderen op de Choza: het eerste huis is nu klaar, de bewoners zijn er eind 2012 in getrokken. Er zijn nu 4 inwonende echtparen en 5 kinderen.

In Buenos Aires werken op dit moment drie geestelijken. Buenos Aires is evenals Sao Paolo in 1960 gesticht. Dit zijn de oudste gemeenten.

In Cordoba is een filiaal met vier groeipunten. Dit jaar kwamen er 8 jeugdwijdelingen daarvandaan naar Buenos Aires.

In Maschwitz zijn nu al 2 Vrije Scholen en 5 kleuterklassen. Er is een flinke groep kinderen in deze randgemeente van Buenos Aires met plattelandskenmerken. Sinds een jaar is er op zaterdag een kinderdienst. Waarschijnlijk wordt dit de volgende gemeente.

Chili is het meest grofkapitalistische land van Zuid Amerika, de kloof tussen arm en rijk is een afgrond. Er is weinig respect voor de Indianen, sociaal is het er moeilijk. In Santiago zijn de studenten nu in protest gekomen tegen de sociale en politieke wantoestanden. Chili is wel het enige land in Zuid Amerika waar de Christengemeenschap als kerkgenootschap officieel erkend is.

In Sao Paolo, Brazilië, de grootste stad van Zuid Amerika met 16 miljoen inwoners, is in de gemeente overeenstemming bereikt om een nieuwe kerk te betrekken. Het hopen is nu op een goede afloop: de verkoop is nog onzeker, maar de gemeente beweegt zich naar een nieuwe toekomst. Traditioneel had Sao Paolo veel filialen. Probleem: te weinig Brazilianen zijn priester. Brazilië is bijna een apart continent, qua omvang.

In Rio de Janeiro is het kerkgebouw verkocht, geld uit de verkoop ging in zijn geheel naar Cali. De gemeente komt nu bij elkaar in de Vrije School.

In Florianopolis worden af en toe bezoeken gebracht door geestelijken.

In Botucatú was jarenlang een proseminarie. Op dit moment bestaat het in deze vorm niet meer.

Cali, in Colombia, ligt op 9 ½ uur vliegen van Europa: het is de noordelijkste gemeente van het continent en de enige gemeente ter wereld met een tropisch klimaat. De gemeente is destijds tot stand gekomen door zeer krachtige mensen. Vanuit Cali probeert men nu in Medellín, de 2e stad van Colombia, een filiaal op te zetten.

Lima, in Peru: de gemeente ligt midden in de stad, bij een kruising van twee bekende Avenida’s. De kerk die er gebouwd is, heeft de bijnaam “de kathedraal”. Als er een Zuid-Amerikaanse priesterwijding komt, zal die dáár plaatsvinden, dat is de droom.

Spanje: 3 jaar geleden is deze gemeente echt geboren, oktober 2010. Er zijn twee eigen priesters die in Madrid werken en van daaruit bezoeken brengen aan Barcelona en aan Alicante, waar de Christengemeenschap is begonnen in 1980. Spanje zit diep in de economische problemen. Er is veel zwart geld, mensen raken door hun reserves heen. Dit gaat niet aan de jonge gemeenten voorbij: leden trekken weg vanwege werkloosheid (nu al drie stellen). Dit is echt zorgwekkend.

In alle gemeenten wordt steeds weer duidelijk hoe belangrijk de leden zijn. Zij maken het verschil; de mensen die echt willen, worden lid en worden zo dragers van een gemeente.

Nieuwsgierig geworden? Meld u bij lahf@christengemeenschap.nl en u wordt op de hoogte gehouden van alle ontwikkelingen!

Zeist, oktober 2013, Renée de Monchy.’
Dit was dan de religie-afdeling. Maar ik moet er nog iets aan toevoegen, zeker gezien het onderwerp hierboven, het vergelijken van de belevingen op het noordelijk en zuidelijk halfrond. Want neem nou de weekspreuk van deze week zoals in ‘Meditaties voor de weken van het jaar’ van Rudolf Steiner weergegeven (in de vertaling van Wijnand Mees, ik gebruik de eerste druk uit 2000). Als weekaanduiding staat er ‘11-18 januari, eenenveertigste week’ boven:

Uit hartegronden streeft
de scheppingsmacht der ziel ernaar
om godenkrachten in het mensenleven
op goede wijze te ontplooien,
en vorm te geven aan zichzelf
in mensenliefde en in mensenwerk.

Zoals we kunnen weten van de ‘Weekspreukenkalender’ die online staat en door Wilfried Nauta van AntroVista is verzorgd, met zijn eigen vertaling die afwijkt van het bovenstaande en steeds naast het Duitse origineel is geplaatst, bestaan er ook tegenspreuken. Ik ga de technische aspecten hiervan nu niet uitleggen, dat is ter plekke na te lezen bij ‘structuur’ onder de ‘i’ van informatie. Echter, door simpel op ‘tegenspreuk’ te klikken, komt de weekspreuk van ’23-29 juni Sint Jan, twaalfde week’ tevoorschijn. En die heeft inderdaad opvallende overeenkomsten én verschillen met die hierboven weergegeven weekspreuk:

De glans van wereldschoonheid
hij dwingt mij om uit zielediepten
mijn goddelijke levenskrachten
te ontvouwen voor een wijde vlucht;
buiten mijzelf te treden
en vol vertrouwen mij nog slechts te zoeken
in licht en warmte van de wereld.

Zo hoef je niet te theoretiseren, maar alleen waar te nemen en innerlijk te proeven om het verschil met onze tegenvoeters te beleven.

Nu zijn er nog slechts een paar dingen die ik vandaag kwijt wil. Toch nog even het onderwijs. Eergisteren kwam Het Nieuwsblad uit Vlaanderen met ‘De scholen van Steiner, Freinet en nu ook BroeBEL’:
‘De meermaals bekroonde jeugdauteur Marc De Bel, ooit zelf onderwijzer in het vierde leerjaar, inspireert een school in Oudenaarde om vanaf september met zijn pedagogische visie aan de slag te gaan. Als het concept werkt, volgen er allicht nog meer “BroeBEL-scholen” in Vlaanderen.

“Het zit tussen methodescholen en het klassiek onderwijs, wel met een eigen identiteit”, beschrijft Marc De Bel de BroeBEL-school. “We leggen een aantal accenten die anderen niet leggen.”

Enkele speerpunten van de nieuwe school:
– Huiswerk in de eerste en tweede graad is uit den boze
– Inspraak van de leerlingen
– Een specifiek beleid tegen pesten
– Kinderen moeten veel bewegen en buiten spelen

“We hebben een fantastisch onderwijssysteem in Vlaanderen, maar er zijn helaas duizenden kinderen die niet graag naar school gaan, en dat kan niet”, zegt De Bel.

De visie van de succesvolle jeugdschrijver is niet helemaal zelf uitgevonden. Hij heeft zich laten inspireren door de inzichten van de filosoof Rudolf Steiner (en zijn Steinerscholen) en die van psychoanalist en libertair pedagoog Alexander Sutherland Neill. “Het anti-autoritaire systeem vind ik heel tof, wat niet betekent dat er geen regels of afspraken zijn, want die zijn er wel.”

De basisschool Abraham Hans (GO!) in de Oudenaardse deelgemeente Bevere, wordt de setting van het pilootproject. Maar De Bel loopt niet te hard van stapel. “Er zijn nu al aanvragen van andere scholen die zeer veel interesse hebben, maar we willen de boot afhouden. We moeten kijken of alles draait en werkt. We mogen fouten maken en vinden dat niet erg, maar moeten de kans krijgen en de intentie hebben om te verbeteren.”’
En dan een ouder bericht van 17 september 2013 door Jelmer Evers op de website van ‘Het Kind’, ‘Het Alternatief – Weg met de afrekencultuur in het onderwijs: quotes, achtergronden en lijst van auteurs’:
‘In de aanloop naar de boekpresentatie op 8 oktober deelt samensteller/leraar René Kneyber alvast een aantal quotes uit de bundel Het Alternatief – Weg met de afrekencultuur in het onderwijs. Met collega Jelmer Evers en ruim 20 mede-auteurs vraagt Kneyber aandacht voor de naar hun mening heilloze weg waarlangs ons onderwijs op dit moment wordt gevoerd. Het boek luidt niet alleen de noodklok, maar biedt ook een alternatief, de naam zegt het al. Naast Andy Hargreaves, Michael Fullan en Gert Biesta leveren ook een schoolleider als Jan Fasen, lerares Hester IJsseling en Hartger Wassink als betrokkene zijn bijdrage. Hieronder lees je meer over de achtergronden van het boek, de wijze van bestellen en enkele citaten.

Renske Valk – hoofdredactrice in van Van Twaalf tot Achttien – sprak met de samenstellers en vroeg een aantal mede-auteurs hun beweegredenen om mee te werken aan deze publicatie. Lees hier haar verhaal.

Quote #1 van Gert Biesta: professor in onderwijstheorie en beleid aan de universiteit van Luxemburg

“Soms denk ik dat een kwestie van gewoon gezond verstand is dat onderwijs in balans moet zijn, dat prestaties in bepaalde domeinen belangrijk zijn, maar niet tot iedere prijs – maar vaak kom ik toch tot de conclusie dat dat gezond verstand verdwenen is uit de discussie over onderwijs, misschien nog niet eens omdat beleidsmakers op zich geen gezond verstand zouden hebben, maar omdat de logica van het systeem waarin ze zijn terechtgekomen geen ruimte beidt om dat gezonde verstand nog een plek te geven. Dit is, maatschappelijk gezien, een zeer zorgwekkende situatie.”

Quote #2 van Alderik Visser: historicus, onderwijskundige en docent filosofie;
Quote #3: Rene Kneyber en Jelmer Evers: leraar wiskunde, leraar geschiedenis, samenstellers en initiatiefnemers van de bundel
Quote #4: Leo Prick: publicist en journalist NRC
Quote #5: Dick van der Wateren: leraar natuurkunde, nl&t, aardrijkskunde en oprichter onderzoekonderwijs.net

Met het boek “Het Alternatief” willen we een impuls geven aan de discussie over wat Goed Onderwijs is. In deze bundel laten we verschillende leraren en onderzoekers aan het woord die ons meer vertellen over bepaalde onderwerpen die aan de Goed Werk raken: eigenaarschap, verantwoordelijkheid en verantwoorden, ethiek en waarden. Maar ook een aantal heikele thema’s: wat is de invloed van ranglijstjes in de krant? Wat voor effect hebben de internationale ranglijsten? Waarom hebben leraren zo weinig te vertellen over beleid?

Iedereen wil dat er in het onderwijs goed werk geleverd wordt. Leerlingen en ouders willen goed onderwijs, onderwijzers willen goed werk leveren. Ook het politiek bestuur wil dat het onderwijs het goed doet. Het is ook duidelijk dat een autonome, professionele, zich ontwikkelende leerkracht die trots is op zijn vak dit goede werk kan leveren. Maar hoe ontstaat er een cultuur in scholen waarin deze leerkrachten tot hun recht komen en de ruimte krijgen? Wat is hierin de rol voor schoolleiders en voor docenten? Hoe organiseren we scholen zodat het vakmanschap volledig tot uiting kan komen? Dat is voor het onderwijs de eerste belangrijke vraag.

De tweede, hiermee samenhangende vraag is die van het conflict. Het conflict tussen koopmansgeest (sturen op resultaten en rendement) en die van meesterschap (vakmanschap en bezieling op de werkvloer). Met een steeds groter wordende verantwoordingsplicht en een nadruk op toetsen verdwijnt de bezieling uit het onderwijs.

Tenslotte: wie altijd maar verteld wordt wat hij moet doen zal niet meer de vraag stellen wat hij zelf wil. Maar het onderwijs helemaal vrij laten is dat verstandig? Waar zit het juiste evenwicht?

Dit zijn vragen die we onszelf nadrukkelijker moeten stellen in het onderwijs, maar die eigenlijk op de achtergrond zijn verdwenen. Het is zoek geraakt. Zo kan het gebeuren dat een school na de examens verplicht blijft lesgeven om aan de urennorm te voldoen, op last van de inspectie. Dat goede vakmensen zonder diploma van het ROC gaan omdat ze niet kunnen rekenen en dat het toetsen – en nog meer – toetsen steeds belangrijker wordt in het onderwijs. Tijd dat we daar een gezond alternatief voor gaan bieden!’
Gert Biesta zijn we hier vaker tegengekomen; heel prominent op maandag 5 oktober 2009 in ‘Goed bij’, dinsdag 3 november 2009 in ‘Rede’ en woensdag 11 november 2009 in ‘Pauper’. Het laatste dat ik vandaag nog met u wil delen, is toch nog in het Duits en afkomstig van ‘Themen der Zeit’ van Michael Mentzel, die twee weken geleden, op 2 januari, een kleine samenvatting gaf in ‘Thema: Anthroposophie’ (waarvan ik twee berichten al uitvoerig weergaf op 7 januari in ‘Sponsoren’, maar het is altijd handig nog even zo’n korte verwijzing te hebben):
‘Die Nachrichtenagentur NNA meldet sich zum Auftakt im neuen Jahr 2014 mit einigen interessanten Beiträgen. Mittelschwere Beben in der anthroposophischen Medienlandschaft hat auch das Erscheinen der SKA (Schriften Kritische Ausgabe) und die Kooperation des federführenden Verlages fromann-holzboog mit dem Rudolf-Steiner-Verlag hervorgerufen.

mm/tdz. – Im Oktober 2013 erschien im niederländischen Okzident Verlag das Buch “Unwahrheit und Wissenschaft. Helmut Zander und Rudolf Steiner” von Holger Niederhausen. Es geht darin um die 2011 erschienene Steiner-Biographie des Religionswissenschaftlers Helmut Zander mit dem Titel: “Rudolf Steiner. Die Biographie”. Nach Lorenzo Ravagli hat sich jetzt auch Wolfgang G. Voegele das Buch (das übrigens auch noch auf dem TdZ Rezensionstisch liegt) angesehen und kommt in seinem Beitrag für NNA zu dem Schluss: “Prof. Zander repräsentiert eine hegemoniale konservative Kultur, der alles Neue schon verdächtig oder gefährlich erscheint. Von dieser sicheren Position aus ist es nicht schwer, weltanschauliche Minderheiten als Forschungsobjekte zu sezieren und sich damit im akademischen Kontext zu profilieren. Mit dem Mut der Verzweiflung wehrt sich Niederhausen gegen diese autoritäre Deutungshoheit des Schweizer Religionswissenschaftlers. Niederhausens Ausdrucksweise ist unakademisch und leicht verständlich, seine Argumentation durchaus logisch und gewissenhaft. Auch wer schon frühere Widerlegungen der Zanderschen Arbeit durch andere Autoren kennt, wird in Niederhausens kritischer Studie manches Bedenkenswerte entdecken.” (NNA)

verlag/verleger

Auch die anthroposophische Verlagslandschaft hat Neuerungen zu verzeichnen. Nachdem im November 2013 der Info3-Verlag den Buchbestand und die Autorenverträge des im Mai insolvent gewordenen Stuttgarter Johannes Mayer-Verlag übernommen hat, kündigt sich nun eine weitere Veränderung an. Der Baseler Futurum-Verlag, bisher unter dem Label des Rudolf-Steiner Verlages beheimatet, wird selbstständig und soll künftig als eigenständige GmbH unter der Leitung von Claudia Zangger und Jonathan Stauffer geführt werden. Beabsichtigt seien auch neue Formen der Zusammenarbeit mit den Autorinnen und Autoren. “Sie sollen künftig stärker in die Verlagsentwicklung einbezogen werden, beispielsweise auch in die Entscheidung, ob ein Buchprojekt umgesetzt werden soll und kann.”

archiv/forschung

Das Rudolf Steiner Archiv will seine Bestände stärker als bisher der Forschung zugänglich machen. Zu diesem Zweck wurde jetzt auch ein Lesesaal eingerichtet. Dies geht aus dem zweiten “Archivmagazin” hervor, das das Archiv im Dezember 2013 herausgegeben hat. Es verdeutlicht damit die seit dem Amtsantritt des neuen Archivleiters David Marc Hoffmann eingeleitete Neuausrichtung des Archivs hin zu mehr Transparenz und Öffentlichkeit. (NNA)

ska/christian clement

Nach dem Erscheinen des ersten Bandes der SKA (Schriften Kritische Ausgabe) aus dem fromann-holzboog-Verlag klingelten offensichtlich – neben vielen positiven Beiträgen und Rezensionen – bei manchem wackeren Steiner-Jünger sämtliche Alarmglocken. Nachlesen lässt sich das bei dem Herausgeber Christian Clement, der die Auseinandersetzung mit seinen Kritikern nicht scheut und sich angenehm sachlich mit den Anwürfen aus den unterschiedlichsten Lagern beschäftigt. Der erste Titel – es ist der 5. Band – der insgesamt acht geplanten Bände widmet sich dem in Rudolf Steiners Werk sichtbaren – zum Anfang des 20. Jahrhunderts vollzogenen – Übergang von der Philosophie zur Mystik. “Die Mystik im Aufgang des 20. Jahrhunderts” und “das Christentum als mystische Tatsache” sind der Boden, auf dem Clement seine textkritischen Recherchen zu Papier und vor die Augen einer – hoffentlich auch interessierten – Leserschaft gebracht hat. Eine weitere Besprechung wird in absehbarer Zeit auch hier bei Themen der Zeit erscheinen.

wer nicht lesen will/kann ...

Das Hörbuchprojekt “Die Philosophie der Freiheit”, das als freies Downloadangebot auf der Webseite steiner-hoeren.de veröffentlicht ist, wurde im Dezember 2013 endlich abgeschlossen. Damit ist der gesamte Text, inklusive der Vorrede von 1918 und sämtlicher Anhänge, frei im Netz verfügbar. Eine CD kann auf Wunsch (dann allerdings kostenpflichtig) angefordert werden.’

Labels

Over mij

Mijn foto
(Hilversum, 1960) – – Vanaf 2016 hoofdredacteur van ‘Motief, antroposofie in Nederland’, uitgave van de Antroposofische Vereniging in Nederland (redacteur 1999-2005 en 2014-2015) – – Vanaf 2016 redacteur van Antroposofie Magazine – – Vanaf 2007 redacteur van de Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, die de Werken en voordrachten van Rudolf Steiner in het Nederlands uitgeeft – – 2012-2014 bestuurslid van de Antroposofische Vereniging in Nederland – – 2009-2013 redacteur van ‘De Digitale Verbreding’, het door de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ) uitgegeven online tijdschrift – – 2010-2012 lid hoofdredactie van ‘Stroom’, het kwartaaltijdschrift van Antroposana, de landelijke patiëntenvereniging voor antroposofische gezondheidszorg – – 1995-2006 redacteur van het ‘Tijdschrift voor Antroposofische Geneeskunst’ – – 1989-2001 redacteur van ‘de Sampo’, het tijdschrift voor heilpedagogie en sociaaltherapie, uitgegeven door het Heilpedagogisch Verbond

Mijn Facebookpagina

Translate

Volgers

Totaal aantal pageviews vanaf juni 2009

Populairste berichten van de afgelopen maand

Blogarchief

Verwante en aan te raden blogs en websites

Zoeken in deze weblog

Laatste reacties

Get this Recent Comments Widget
End of code