Genie

Een kort berichtje op de website van de Antroposofische Vereniging in Nederland vandaag over ‘Afscheid Chris Wissenburg’:

‘Na een dienstverband van ruim 30 jaar gaat Chris Wissenburg met ingang van 1 januari 2010 Hogeschool Helicon verlaten. Chris Wissenburg was docent Nederlands, opleidingsdirecteur en is nu nog als voorzitter van het College van Bestuur bij Hogeschool Helicon werkzaam. Op 27 november zal in een bijeenkomst worden stilgestaan bij wat Chris Wissenburg voor Helicon heeft betekend.’

Op de website van Helicon zelf staat onder ‘Nieuws’ het bericht ‘Beste pabo 2009’:

‘De pabo die weer uitblinkt;
Pabo Hogeschool Helicon is door studenten uitgeroepen tot de beste pabo van Nederland. Dit is de uitkomst van een onderzoek dat Elsevier recent in het Themanummer Studeren publiceerde. De ondervraagde studenten gaven de pabo van Hogeschool Helicon gemiddeld een 8,3. Dit cijfer is samengesteld op basis van beoordelingen van onderdelen zoals de kwaliteit van het onderwijs en de docenten, de voorbereiding op de beroepspraktijk en de aanwezigheid van keuzemogelijkheden. De ondervraagde studenten beoordeelden al deze onderdelen zeer positief, waardoor Pabo Hogeschool Helicon boven aan de ranglijst eindigde.
Bron: Elsevier Thema studeren oktober 2009

Pabo Hogeschool Helicon behoort al jaren tot de top in het Nederlandse hoger onderwijs. Naast de positieve beoordeling in het onderzoek van Elsevier behaalde de pabo dit jaar ook een topscore op “Ranking the Pabo’s”, een onderzoek op vijf kwaliteitsindicatoren van het Onderwijsblad. Deze positieve resultaten onderstrepen de recente berichten van de Algemene Onderwijsbond dat een kleine pabo betere docenten aflevert.’

Een grappige nieuwe ontwikkeling is een Volkskrantweblog van Ridzerd van Dijk met de prachtige titel ‘De grote Rudolf Steiner Citatensite. Citaten en fragmenten uit het werk van het grootste genie aller tijden’. R. van Dijk is een vaste reageerder op de ‘Middernachtszon’ van Hugo Verbrugh en heeft al sinds juni 2006 een eigen weblog: Outsider. Daar staat ook te lezen:

‘Op ongeveer 50-jarige leeftijd kreeg ik er aardigheid in af en toe een stukje te schrijven. Ik hoop dat het voor sommige lezers de moeite van het lezen waard is. Ook plaats ik hier veel citaten, fragmenten en gedichten van anderen.’

Over zijn nieuwe boreling bij de Volkskrant schrijft hij daar:

‘Met deze weblog heb ik geen andere bedoeling dan citaten en fragmenten van Steiner die mij bijzonder aanspreken en mij belangrijk lijken onder de aandacht te brengen. Overigens realiseer ik mij wel goed dat het meestal beter zou zijn om de citaten te lezen in de context met de rest. Desalniettemin lijkt het mij toch de moeite waard om deze citaten hier te plaatsen, want ook zonder de samenhang met de overige tekst zijn ze het lezen of overdenken waard.’

Eerst probeerde hij deze weblog anoniem te voeren, schreef hij gistermiddag (deze tekst is nu alweer door hem verwijderd):

‘Aanvankelijk was het mijn bedoeling om op deze weblog anoniem te blijven, omdat het mij alleen gaat om de citaten van Steiner en daarbij is het niet van belang wie die citaten hier neergezet heeft. Daarom had ik gekozen voor het pseudoniem Man Zonder Naam. John Wervenbos en waarschijnlijk ook veel anderen hadden echter meteen door om wie het ging. Daarom heb ik toch maar besloten mijn eigen naam er bij te zetten in het profiel. Het maakt uiteindelijk ook niet veel uit of mijn eigen naam er nu bij staat of niet.’

Gisterochtend had hij dit citaat:

‘“Voor hem, die niets in de wereld wil waarderen, verbergt zich het wezen der dingen.”

Bron: GA 13 - Die Geheimwissenschaft in Umriss (Dit boek heb ik in de Nederlandse vertaling, waarvan ik de titel nauwelijks durf te noemen, omdat ik jaren geleden dat boek eens aan iemand liet zien, die niet meer bijkwam van het lachen om die titel: De wetenschap van de geheimen der ziel. Misschien zou kortweg Wetenschap van de geest een betere titel zijn geweest.)’

Dan nog iets heel anders. ‘Mijn geld gaat goed’ bij Triodos Bank, dat weten we al. Vandaag ging ik weer eens naar die speciale website van deze duurzame bank en belandde op het gedeelte met ‘Zorg (Cultuur en welzijn)’. En kwam daar, ik kan niet echt zeggen tot mijn verbazing, want het is te verwachten, maar toch wel met enige verwondering een groot aantal antroposofische organisaties tegen. Waarbij vooral de grote getale van therapeutica me opvielen. Het handige van deze website is, dat die allemaal even kort voorgesteld worden. Dan heb je meteen een idee en tegelijk een mooi overzicht. Dus laat ik ze hier op een rijtje volgen:

‘De Bontekoe
Bas Hardewijn en Annet Flemming runnen De Bontekoe, een woonvoorziening voor mensen met een verstandelijke beperking. Ze bewonen met vier zorgvragers een stolpboerderij in Barsingerhorn. Uitgangspunt bij De Bontekoe zijn de mogelijkheden die mensen met een verstandelijke handicap hebben, in plaats van hun beperkingen.

Gezondheidscentrum en Huisartsenpraktijk Widar
In Nederland speelt de huisarts een centrale rol in de zorg als eerste aanspreekpunt bij ziekten en zorgt als poortwachter om de juiste zorg bij de juiste patiënt te brengen. Huisartsenpraktijk Widar functioneert in die zin traditioneel. Daarnaast staat de huisartsenpraktijk in de context van het antroposofische gezondheidscentrum Widar waar behandeling en zorg ook vanuit een antroposofische visie vorm kunnen krijgen. Daartoe werken de huisartsen samen met de overige medewerkers van Widar zoals fysiotherapeuten, een psychologe, een diëtiste, een psychosociaal begeleidster, een kunstzinnig therapeute en een euritmietherapeut. Binnen Widar bestaat ook een Consultatiebureau voor zuigelingen en kleine kinderen. De huisartsen van Widar beschikken zo over een uitgebreid pakket van behandelingen, verwijzingen, preventieve zorg en samenwerkings-mogelijkheden door alle lagen van ons zorgstelsel en met een compleet pallet aan keuzen binnen de reguliere en antroposofische zorg.
Website: www.widar.nl

Orion
Orion is een woon- en werkgemeenschap voor mensen met een verstandelijke beperking. Orion is in 1994 in Rotterdam is opgericht. Orion werkt vanuit de wijk Zevenkamp in Rotterdam waar bijna 120 cliënten een thuis vinden. In de werkplaatsen van Orion wordt er met passend werk ambachtelijke producten gemaakt. Door met elkaar samen te werken, draagt iedereen bij in het proces om een bijzonder product te maken. Producten zijn bij de werkplaatsen te koop en via markten. Andere bewoners leren erbij of werken buiten Orion, om uiteindelijk door te stromen naar een passende reguliere baan. Na 15 jaar is Orion uitgegroeid tot een instelling met bijna 120 volwassenen en kinderen. Orion heeft in 2008 het HKZ certificaat behaald. De Vrienden van Orion financieren speciale projecten voor de bewoners. Orion doet actief aan integratie in de buurt. Bijvoorbeeld, het Cultureel Centrum van Orion organiseert regelmatig activiteiten voor iedereen. Samen met initiatiefgroep Wollefoppengroen & co worden er projecten uitgevoerd, o.a. onderhoud van het park in de woonwijk, inrichten van speelplekken.
Website: www.orioncamphill.nl

Rudolf Steiner Verpleeghuis
Het in Den Haag gelegen Rudolf Steiner Verpleeghuis is een kleinschalig verpleeghuis op antroposofische grondslag. Het verpleeghuis dat in 1923 is opgericht door de arts F.W Zeylmans van Emmichoven, draagt de naam van de grondlegger van de antroposofie. In het verpleeghuis wordt gewerkt vanuit een antroposofische mensvisie. Genezen betekent in deze visie het in harmonie brengen van lichaam ziel en geest. Het verpleeghuis biedt daarom naast reguliere medische en verpleegkundige zorg ook aanvullende antroposofische therapieën om deze harmonie te bereiken. Dit alles gebeurt in een kleine veilige en betrokken leefomgeving, waarbinnen iedereen kan zijn wie hij of zij is. Plannen voor nieuwbouw en renovatie van het Rudolf Steiner Verpleeghuis zijn in ontwikkeling.
Website: www.rudolfsteinerverpleeghuis.nl

Stichting Antroz
Huize Valckenbosch (1956) is een verzorgingshuis met een visie vanuit de antroposofie en christengemeenschap. Het is onderdeel van de Stichting Antroz en biedt zorg en wonen aan 80 bewoners. De antroposofische verpleeg- en verzorgingswijze beschouwt de mens als een eenheid van lichaam, ziel en geest. Dit komt tot uitdrukking in therapieën, kunstzinnige activiteiten, cursussen en gespreksgroepen, voortkomend uit de antroposofie of samenhangend met religieuze inhouden. Maaltijden worden bereid uit grondstoffen uit biologisch-dynamische landbouw en het gebouw zelf is, waar mogelijk, zo organisch mogelijk vormgegeven. Sinds kort maakt het Leendert Meeshuis, een antroposofisch verpleeghuis in Bilthoven ook deel uit van de Stichting Antroz.
Website: www.antroz.nl

Stichting Calendula
Stichting Calendula beheert het Centrum voor antroposofische gezondheidszorg Calendula dat sinds 1980 in Gouda gevestigd is. In het therapeuticum zijn twee huisartsen, een kunstzinnig therapeute, een euritmitherapeut, drie fysiotherapeuten, een verpleegkundige, een gesprekstherapeut en vier doktersassistentes werkzaam. Hun ideeën en werkwijzen ontlenen zij aan de antroposofie. De antroposofische geneeskunde is geen alternatief voor de gewone geneeskunde, eerder een aanvulling en verdieping daarvan.
Website: www.therapeuticumcalendula.nl

Stichting Christophorus
Stichting Christophorus is een antroposofische Camphillgemeenschap voor 90 kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking. Een deel van de kinderen is ook lichamelijk gehandicapt. De kinderen wonen in negen vrijstaande huizen, verspreid door de buurt. Een tiende huis is ingericht als logeerhuis. Een aantal van de medewerkers van Christophorus woont, vaak met hun eigen gezin, ook in deze huizen. Daarnaast is er ook de Christophorusschool, onderdeel van de W.A. van Lieflandschool, waar de kinderen naar toe gaan. Voor jongeren vanaf twintig jaar zijn er werkplaatsen. Sinds 2006 wonen er (jong) volwassen in de Amersfoortse wijk Vathorst en hebben er ook dagbesteding. Kinderen die Christophorus in Bosch en Duin ontgroeien hebben daarmee zicht op een antroposofische doorstroomplaats in de regio.
Website: www.christophorus.nl

Stichting de Beukenhof
De sociaal-therapeutische boerderij De Beukenhof in Breda is in 1984 opgezet met het doel om biologisch-dynamisch geteelde producten te verkopen en een woon/werkplek te bieden aan verstandelijk gehandicapten. Inmiddels werken er 28 verstandelijk gehandicapten op de boerderij. Het leven op de boerderij kent een vast ritme, hier hebben de gehandicapten baat bij. De gehandicapte deelnemers worden aangesproken op hun sociale vermogen en gesterkt in hun gevoelens van mens zijn. Dit gebeurt door deelname aan culturele activiteiten, het wonen in de gemeenschap en door het werk waarmee ze andere mensen voorzien in hun behoeften. In de sociaal-therapeutische begeleiding zijn de kunstzinnige omgeving en het levensritme van grote praktische betekenis.
Website: www.stichtingdebeukenhof.nl

Stichting Heimdall
Stichting Heimdall biedt kleinschalige zorg in de vorm van wonen en dagbesteding aan volwassen mensen met een verstandelijke beperking, geïnspireerd door de antroposofie. Deze zorgverlening heeft een unieke invulling door het werken met inwonende begeleiders binnen de projecten. In drie projecten zijn deze inwonende begeleiders een echtpaar, in het vierde huis een alleenstaande man. Zij allen maken hun persoonlijke leefsfeer samen met hun zorgtalenten tot inzet van de begeleiding en verzorging. Daardoor zijn de contacten met de zorgvragers en hun ouders/familie of vertegenwoordigers vanzelfsprekend én persoonlijk. De zorgboerderij “de Maartensplaets “ in het dorp Leuvenheim en de huizen Heimdall, NieuwHeim en De Pothof, in het dorp Brummen hebben een heel eigen plaats in de samenleving. Door de specifieke werkwijze van de Stichting Heimdall lukt integratie hier prima.
Website: www.heimdall.nl

Stichting Widar Beheer
Stichting Widar Beheer is een stichting die onroerend goed voor met name antroposofische huisartsen(maatschappen) en therapeuten beheert. De stichting heeft twee panden in beheer; Tollenslaan 32 te Zeist en Laan van Beek en Royen 39. Het beleid is er op gericht aan therapeuticum Widar optimale beschikking te geven over doelmatige praktijkruimten tegen een stabiele en gunstige huurpenning.

Therapeuticum Aurum
Therapeuticum Aurum is een gezondheidscentrum voor antroposofische en reguliere geneeskunde voor Zoetermeer en omstreken. Huisartsen, assistentes, verpleegkundigen, therapeuten en vele patiënten werken er samen. Men biedt zowel reguliere als antroposofische gezondheidszorg. De jarenlange praktijk heeft uitgewezen dat deze combinatie een duidelijke meerwaarde oplevert. Gesproken kan worden van integrale zorg voor heel de mens, zowel lichamelijk, psychosociaal als geestelijk. Hierin wordt een ziekte niet alleen beschouwd als een ongemak dat zo goed mogelijk moet worden verholpen, maar ook als een signaal. Natuurlijk kan men er ook terecht voor “gewone” zaken die in de huisartsenpraktijk spelen: onderzoek bij allerlei gezondheidsklachten, bloeddruk- en suikercontroles, behandeling van wondjes, anticonceptie, et cetera. De benadering bij Therapeuticum Aurum is er één waarin een ruime en multiculturele kring van patiënten zich herkennen en erkend weten.

Therapeuticum De Es
Stichting Goederenbeheer Antroposofische Gezondheidszorg is de vastgoedstichting van Therapeuticum “de Es” te Apeldoorn. In dit antroposofische gezondheidscentrum werken verschillende therapeuten en twee huisartsen. Zij streven ernaar om binnen dit centrum antroposofische geneeskunst te beoefenen en te ontwikkelen. Er wordt onder meer fysiotherapie, psychologie, muziektherapie, kunstzinnige therapie, biografische therapie en euritmietherapie aangeboden.

Therapeuticum Helianth
Therapeuticum Helianth is een antroposofisch gezondheidscentrum in Rotterdam. Er wordt onder meer eutythmietherapie, psychotherapie, dietiek, fysiotherapie, kunstzinnige en gesprekstherapie aangeboden. Tevens worden er cursussen en lezingen georganiseerd die beogen om op een andere manier naar gezondheid en ziekte te kijken.

Therapeuticum Utrecht
Therapeuticum Utrecht is een eerstelijns gezondheidscentrum met een betrokken team van therapeuten en artsen op een bijzondere locatie in Noord-Oost Utrecht. Door antroposofische inzichten geïnspireerd verbindt het reguliere gezondheidszorg met een eigentijdse spirituele benadering van ziekte en gezondheid. De antroposofische geneeskunde bouwt voort op de reguliere geneeskunde en is geen alternatief maar een verruiming. Waar de reguliere geneeskunde zich vaak beperkt tot het fysiek-organische ziektebeeld, betrekt de antroposofische geneeskunde de gehele persoonlijkheid in de benadering en ziet deze als kenmerk van ieder mens, ook van de zieke mens. Naast reguliere medicamenten wordt gebruik gemaakt van antroposofische geneesmiddelen en aanvullende paramedische vakrichtingen zoals: eerstelijns-psychologie, fysiotherapie, euritmie-therapie, kunstzinnige therapie, logopedie en uitwendige therapie. Daarnaast wordt de betrokkenheid van de patiënt gestimuleerd bij een gezonde levenswijze en voeding om ziekte te voorkomen.Naast deze behandel-gerichte bezigheden omvat Therapeuticum Utrecht een consultatiebureau voor kinderen van nul tot vier jaar en hun ouders.
Website: www.therapeuticumutrecht.nl

Weleda Nederland
Steeds meer mensen worden zich bewust van de samenhang tussen mens, natuur en milieu, ook op het gebied van lichaamsverzorging en geneesmiddelen. Wie heeft ze tegenwoordig niet in de badkamer staan: Iris Dagcrème, Wilde Rozen Bodylotion, Duindoorn Handcrème. Allemaal producten van Weleda, een farmaceutisch bedrijf dat natuurlijke lichaamsverzorgingsproducten en geneesmiddelen produceert en verhandelt. Weleda gebruikt bij de productie zoveel mogelijk natuurlijke ingrediënten van optimale kwaliteit. Een deel van de ingrediënten groeit in de eigen tuinen van het bedrijf. Een ander deel wordt geteeld door boeren met wie langdurige partnerschappen zijn aangegaan. Een belangrijke activiteit van Weleda is het geven van voorlichting. Dit gebeurt via tijdschriftjes, brochures, rondleidingen in de productietuin en via workshops. Daarnaast organiseert Weleda geregeld open dagen waar bezoekers een kijkje kunnen nemen in het pand en de tuin van Weleda.
Website: www.weleda.nl

Zonnehoeve
Zonnehoeve is een buitenplaats aan de rand van Flevoland (30 km van Amsterdam en Utrecht). Op Zonnehoeve wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een dynamische landbouwcultuur. Zonnehoeve is in 1981 gesticht door Marja Molenaar en Piet van IJzendoorn. Het is een gemengd biologisch-dynamisch bedrijf met akkerbouw en een melkveehouderij, een paardenfokkerij en manege, natuurbeheer, een tak voor jeugdzorg, thuisverkoop vlees en een webwinkel. In 1991 vestigde bakkerij Het Zonnelied zich op het terrein, nadat Zonnehoeve de bakkerij al zes jaar van Demeter-tarwe had voorzien. Zonnehoeve heeft niet alleen een economisch doel. Wij willen als bedrijf midden in de samenleving staan. Uiteindelijk hebben we een cultureel doel: niet alleen een duurzame en rendabele landbouw, maar veel breder: een duurzame samenleving.
Website: www.zonnehoeve.net’

Als toetje heb ik deze nog, onder een andere sector, namelijk ‘Wonen (Sociale economie)’:

‘Stichting Urtica Onderdak
Stichting Urtica Onderdak biedt behandeling en zorg aan mensen met een psychiatrische problematiek en aan mensen met een verstandelijke beperking. Het samen leven en werken staat hierbij voorop. Het boeren-buiten-leven is hierin de spil, antroposofie de inspiratiebron. Op De Vijfsprong is er sprake van een therapeutische leef-werkgemeenschap. Deze gemeenschap bestaat dagelijks uit 50 tot 60 personen (inclusief medewerkers): ook wel Urtica De Vijfsprong.’

Transparantie is een groot goed. Gelukkig weten ze daar bij Triodos Bank wel weg mee.

Omhoog zitten

De ons inmiddels bekende vrijeschool Raphaël in Almere (zie ‘Geschorst’ op 20 november) had vandaag andere zaken aan zijn hoofd: een herfstmarkt. Zo berichten zowel de website van Vrije Opvoedkunst als AntroVista (geen wonder, want ze zijn aan elkaar gekoppeld), op hun Agenda onder de titel ‘Herfstmarkt’:

‘Een leuke gezellige en warme markt, vol met mooie kramen, heel veel prachtige edelstenen, wolvilten-spullen, mooie handgemaakte kerstkransen, biologische wijnen, sieraden uit de hele wereld en nog veel meer!!!

Leuke kinderactiviteiten zoals: geursinaasappel maken, schat zoeken, je laten schminken, timmeren, broodje bakken bij de vuurkorf en nog veel meer. En de cadeautjesfee loopt ook weer rond...

Ook is er een gezellig restaurant vol met heerlijk eten en drinken, er wordt muziek gemaakt door kinderen van school.

Buiten op het plein staan de vaders weer verse pannekoeken te bakken en er brandt een heerlijk vuur met daarboven heerlijke warme chocomelk of glühwein.

Kortom, een leuk uitje op een koude zondag? Kom gezellig Sint- en Kerstinkopen doen bij ons (van 11 tot 16 uur) op de Vrije School Almere,

Tot dan, Vriendelijke groet, het Herfstmarkt team’

In Bergen (N-H) noemden ze het gisteren een Sint Nicolaasmarkt. In ‘De echo van je buurt’, ‘Weekblad De Duinstreek’, werd deze al sinds 11 november door ‘margret2502’ mooi aangekondigd:

‘De Adriaan Roland Holstschool voor Vrije School basisonderwijs organiseert zaterdag 21 november de jaarlijkse Sint Nicolaasmarkt. Op deze markt zijn leuke activiteiten voor jong en oud en er is een groot aanbod voor betaalbare cadeau’s te vinden.

De Sint Nicolaasmarkt heeft een lange traditie: al meer dan 30 jaar wordt deze kleurrijke, sfeervolle markt georganiseerd waar kinderen, ouders en leerkrachten altijd met veel plezier naar uitkijken. Maar ook opa’s en oma’s, buurtbewoners en anderen belangstellenden weten de weg te vinden naar de gezellige markt. Voor de kinderen zijn er vele activiteiten zoals het bakkersklasje, de knutselklas of de “midgetgolfbaan” buiten. Erg populair is al jaren lang het pietenparcours! Er is een portrettekenaar en ook de traditionele dame met de grabbelrock zal niet ontbreken.

Deze markt wordt door de ouders georganiseerd. Velen zijn zeer actief met het knutselen, het opbouwen van de kramen, het sfeervol inrichten van de klaslokalen, het zingen in het ouderkoor, het uitvoeren van een poppenkastspel en niet vergeten het afbreken van alles na afloop. Zij bemannen een aantal kramen en runnen samen met de kinderen de twee restaurantjes die er zullen zijn. Maar er is nog veel meer!

Naast kramen met edelstenen, sieraden, boeken, vilt- en wolartikelen, verzorgingsproducten, verkleedkleren, speelgoed en biologisch-dynamisch brood is er ook een kraam waarbij informatie wordt aangeboden over het vrije schoolonderwijs.

De opbrengst van de markt wordt goed besteed aan nieuw materiaal voor de kinderen. Een deel wordt geschonken aan het Internationale Hulpfonds voor Vrije Schoolonderwijs, die dit doorstuurt naar de Vrije Scholen in ontwikkelingslanden. En het derde gedeelte zal geschonken worden aan funcare4kids, dat is een Stichting die kinderen in een moeilijke thuissituatie ondersteund als gevolg van een gezinslid dat ernstig gehandicapt is, langdurig ziek is of daaraan overleden is.

Iedereen is van harte welkom 21 november 2009 van 10.00 tot 15.00 uur aan de Prins Hendriklaan 56-58 in Bergen.’

Het is een traditierijke gebeurtenis, zo’n herfst-, sinterklaas- of adventsmarkt. Meer over die traditie vind je op de website van ‘het Zonnejaar’:

‘De Zonnejaargroep droeg tussen 1990 en 2002 de gedachten van de Vereniging voor Vrije Opvoedkunst (www.vrijeopvoedkunst.nl) door via intensieve cursussen over het vieren van de jaarfeesten.

Vanaf 1980 verzorgt ze studiedagen voor ieder die zoekt naar achtergronden en nieuwe ideeën om zelf de feesten vorm te geven. De inhoud voor deze dagen – bijeengebracht uit christelijke traditie, volksgebruiken en antroposofie – werd in jaarfeestenboekjes vastgelegd.

De volledige inhoud van de boekjes zal de komende tijd gepubliceerd worden in deze website. U heeft met deze site weliswaar geen mooi boekje in handen, maar wel kunt u kris-kras door de inhoud van alle boekjes zoeken. U kunt zoeken via het menu aan de linkerkant of door het ingeven van zoekwoorden.

De Zonnejaargroep bestaat uit:
Sylvia Bourdrez
Mirjam Chamuleau
Fusien van den Ent
Christja Mees
Juul van der Stok
Alice Woutersen’

Meteen daarna wordt, met datum van zaterdag 7 november 2009, onder ‘Mededeling’ bericht:

‘Op termijn zullen op deze site de oorspronkelijke jaarfeestenboekjes allemaal te vinden zijn. Op dit moment staat het grootste deel van het Sint Maartenboekje en het Sinterklaasboekje al online, en ook items uit het adventsboekje, uit “Moeder Aarde, Maria Lichtmis, Carnaval”, “Pasen, Hemelvaart, Pinksteren”, “Pinksteren” en uit “Sint Jan”.’

Bovendien:

‘Er zijn nog enkele oude boekjes (met heel veel achtergrondinformatie, knutsels, liedjes etc.) te bestellen (...)

Leverbare boekjes zijn:
– Sint Jan (1982, aangevuld in 1994)
– Michaël (1981 en 1994)
– Sint Maarten (1997)
– Sinterklaas (1989 en 1990)
– Advent (1995)
– Moeder Aarde, Maria Lichtmis, Carnaval (1992 en 1993)
– Pasen, Hemelvaart, Pinksteren (1996)’

En onder de datum van 5 november is er dit bericht over ‘Nieuwe uitgave van de boekjes’:

‘Uitgeverij Nearchus is bezig met een geheel herziene uitgave in aantrekkelijke meerkleurendruk.
In oktober 2007 verschenen de deeltjes Sint Maarten en Sinterklaas. De overige boekjes volgen. Ze zijn te bestellen bij iedere boekhandel en online o.a. verkrijgbaar bij ABC Kinderboeken: www.abc-kinderboeken.nl.’

Maar dat is nog lang niet alles op deze website; er is nog veel meer te vinden. Het linkermenu biedt het volgende:
– de jaarfeesten
– rubrieken
– onderwerpen
– artikelen per auteurs.
Kortom, u kunt op alle mogelijke manieren naar geschikt en gewenst leesmateriaal zoeken.

De jaarfeesten zijn weer onderverdeeld in:
– Sinterklaas
– Kersttijd
– Winter/Carnaval
– Vasten
– Paastijd
– Hemelvaart/Pinksteren
– Sint Jan/zomertijd
– Michaël
– Sint Maarten

De rubrieken bevatten:
– Achtergrondinformatie
– Spreuken-versjes-verhalen
– Spel, liedjes en muziek
– Knutselideeën
– Recepten
– Handwerken

De onderwerpen bestaan uit:
– de vier elementen
– elementenwezens
– planten
– dieren
– mensen/heiligen
– engelen
– God/Christus

Alleen al over Sinterklaas blijken er 21 items te zijn:

‘Sint Nicolaasspel
Poppenkast of toneel
Klik hier...
Sint Nicolaas en de appeltjes van oranje
Beweegbare plaat
Auteur: Christja Mees
Klik hier...
Beweegbare Sint Nicolaasplaat
Auteur: Christja Mees
Klik hier...
Schimmeltje op het dak
Klik hier...
November
Muziek: J. Nijkerk
Klik hier...
Zwarte Piet als acrobaat
Auteur: Fusien van den Ent
Klik hier...
Het heerlijk avondje is gekomen...
Auteur: Juul van der Stok
Klik hier...
Sinterklaas transparant
Ontwerp Sigrid Brandligt
Klik hier...
Het Sinterklaasfeest als levenskunst
Auteur: Christja Mees
Klik hier...
Beelden en symbolen
Auteur: Alice Woutersen
Klik hier...
Speculaas uit de plank
Klik hier...
Koek versieren – een bespiegeling
Auteur: Christja Mees
Klik hier...
Het Sint Nicolaasfeest voor de kleinsten
Auteur: Juul van der Stok
Klik hier...
Waarom Sinterklaas een Zwarte Piet heeft
Auteur: Juul van der Stok
Klik hier...
Sinterklaas en Zwarte Piet, wie kent ze niet?
Auteur: Alice Woutersen
Klik hier...
Sinterklaas en de dichtkunst
Auteur: Christja Mees
Klik hier...
Peperkoek
Klik hier...
Sinterklaas in Nederland (deel 2)
Auteur: Alice Woutersen
Klik hier...
Schoen zetten
Auteur: Juul van der Stok
Klik hier...
Sinterklaas in Nederland (deel 1)
Auteur: Alice Woutersen
Klik hier...
De bisschop van Myra
Auteur: Mirjam Chamuleau
Klik hier...’

Als je nou omhoog zit of om verhalen verlegen... dan kun je hier je hart ophalen.

Vijfhonderd

Zaterdag 21 november vandaag; een heuglijke dag. Want dit is mijn vijfhonderdste bericht, sinds het begin van deze weblog op 1 mei 2008 (met foto 201 in deze reeks van een wandeling in de buurt van de Reeuwijkse Plassen, waar ik er wel een paar uit heb gelaten, maar die voorlopig zeker nog niet is afgelopen). Bovendien, en dat mag ook wel weer eens hardop gezegd worden, liegen de feitelijke gegevens er niet om. De Sitemeter (helemaal onderaan, net boven het ‘Blogarchief’) geeft aan:

‘Visits
Total 45,629
Average Per Day 143
Average Visit Length 2:15
Last Hour 13
Today 120
This Week 1,003’

Ik bedoel maar; dit is niet slecht, voor zo’n ‘niche-markt’. Voordat ik overga op het onderwerp dat bij zo’n jubileumaantal hoort, en dat in de lijn ligt van ‘Honderd’ (op zaterdag 23 augustus 2008) en ‘Tweehonderd’ (op maandag 1 december 2008) – daarna heb ik die honderdtallen niet meer gemarkeerd, een uitstapje naar de weekspreuk van deze week. Iets soortgelijks deed ik ook al 19 september in ‘Zelfzin’. Ik haalde die van die 24e week na Pasen aan en schreef vervolgens, voordat ik op de inhoud ervan inging:

‘Zo luidt de weekspreuk van deze week, gemunt door Rudolf Steiner in 1912. De vertaling door Wijnand Mees stamt uit het boekje “Meditaties voor de weken van het jaar” uit 2000. Er is inmiddels ook een tweede druk uitgekomen. Of die ook is nagezien, weet ik niet. Dit is namelijk een lastige spreuk. Dat zijn de meeste spreukteksten van Steiner wel, maar ze hebben ook een bepaalde helderheid, die zo mooi geïllustreerd wordt in het nawoord bij het boek “Gedichten, spreuken, meditaties”, waar ik het hier al eens eerder over gehad heb (op 23 augustus 2008 in “Honderd” bijvoorbeeld).’

Deze week is het de 33e week na Pasen. Dat is een dramatische week (dat was trouwens op deze webleg aan verschillende berichten ook wel te merken). In de vertaling van Wijnand Mees in het genoemde boekje luidt deze spreuk ditmaal:

‘Zo voel ik pas de wereld
die zonder medeleven van mijn ziel
op zich een leeg en ijzig leven
en machteloos zich openbarend,
in mijn innerlijk zich echter zelf herscheppend,
op zich de dood slechts vinden zou.’

Hier stuit je meteen in de tweede helft op een probleem. De zinsnede ‘in mijn innerlijk zich echter zelf herscheppend’ past niet goed bij de rest. Het gaat over een wereld die, wanneer deze alleen achtergelaten wordt, ten gronde moet gaan. Dat wil je die wereld niet aandoen, en in die zin wekt deze spreuk een tegengestelde reactie op. Maar te midden van de schildering van dat schrikbeeld, ‘op zich een leeg en ijzig leven / en machteloos zich openbarend, / (...) / op zich de dood slechts vinden zou’, komt opeens een zin die het tegendeel lijkt te willen aangeven, de al genoemde: ‘in mijn innerlijk zich echter zelf herscheppend’. Maar daar is binnen dit kader nog helemaal geen aanleiding toe. Het verstoort het geschapen beeld. Dus: hoe zit dit?

Ik pak er de vertaling van Doorlie Gerdes bij, uit ‘Antroposofische weekspreuken’ van Uitgeverij Vrij Geestesleven uit 1979 (dertig jaar geleden!):

‘Zo beleef ik pas de wereld,
die zonder medeleven van mijn ziel
op zich een kil leeg leven voert
en zonder macht zich openbarend,
in zielen zich steeds weer vernieuwend,
in zich de dood slechts vinden zou.’

Hier wordt in feite dezelfde indruk gewekt: een wereld die ‘op zich een kil leeg leven voert / en zonder macht zich openbarend, / (...) / in zich de dood slechts vinden zou.’ Tenzij ‘in zielen zich steeds weer vernieuwend’.

Ik kan weer dezelfde beweging maken als op 19 september, en dus ook te rade gaan bij Wilfried Nauta en zijn elektronische weekspreukenkalender op Antrovista, waar ik op 24 juni in ‘Johannesfeest’ over schreef. Hij maakt ervan:

‘Zo beleef ik pas de wereld,
die zonder het medeleven van mijn ziel
in zichzelf slechts ijzig leeg leven,
en zich openbarend zonder de macht
om zich in zielen opnieuw te scheppen,
in zichzelf de dood slechts zou vinden.’

En ja, zo klopt het dan eindelijk wel. Het machteloze kan zich ook uitstrekken over de mogelijkheid tot herschepping van de wereld in de eigen ziel. Dan is het einde zoek; zo is het bedoeld. Dat leert ook het Duits:

‘So fühl ich erst die Welt,
Die ausser meiner Seele Miterleben
An sich nur frostig leeres Leben
Und ohne Macht sich offenbarend,
In Seelen sich von neuem schaffend,
In sich den Tod nur finden könnte.’

Het is een vrij logische gevolgtrekking; het is niet goed te begrijpen waarom die fout in de vertaling van Wijnand Mees staat. Die overigens met een lichte variant ook zo in de uitgave ‘Gedichten, spreuken, meditaties’ van de Rudolf Steiner Vertalingen is opgenomen. – Dat brengt me meteen op de eigenlijke inhoud van deze vijfhonderdste aflevering van ‘Antroposofie in de pers’. Op zondag 2 november 2008 maakte ik in ‘Alle zielen’ melding van de verschijning van

‘de laatste Nieuwsbrief (nr. 19) van de Rudolf Steiner Vertalingen. Deze werd meegestuurd met de novemberuitgave van Motief, maandblad voor antroposofie, maar staat nu ook al op de website van de Rudolf Steiner Vertalingen.’

Ook dit jaar is er weer zo’n Nieuwsbrief (nr. 20 dus) uitgekomen, die inderdaad bij Motief nr. 134 van november 2009 was ingestoken. Intussen is deze nieuwsbrief in pdf-vorm ook op de website van de Rudolf Steiner Vertalingen geplaatst. En dat biedt mooi gelegenheid om daar het volgende gedeelte op de bladzijden 10 tot en met 12 uit over te nemen, onder de titel ‘Inzicht in het mysterie van Golgotha’. Hiermee wordt niet zozeer achteruit, maar juist vooruit gekeken, wat me bij deze vijfhonderdste wel een aardige gedachte leek:

Het eerstvolgende boek dat in het voorjaar van 2010 in de Werken en voordrachten – Nieuwe reeks zal verschijnen, is de vertaling van elf voordrachten uit GA 175: Bausteine zu einer Erkenntnis des Mysteriums von Golgatha. Uit deze vertaling, die de titel Inzicht in het mysterie van Golgotha zal krijgen, volgt hieronder een fragment.

Het hoofdthema van deze voordrachten is de inslag die het ‘mysterie van Golgotha’ in de ontwikkeling van de mensheid heeft betekend. Ditmaal benadert Rudolf Steiner deze inslag niet zozeer esoterisch – zoals hij bijvoorbeeld in Wegen naar Christus heeft gedaan – maar onderzoekt hij vooral wat de historisch bekende feiten weerspiegelen.

‘Ziet u, ik heb u [in deze voordrachten] vaker over dat karakteristieke, opmerkelijke feit verteld, dat de eerste Romeinse keizers in zekere zin de initiatie voor zichzelf hadden afgedwongen. Ik heb u verteld dat bepaalde handelingen van de Romeinse keizers met name onder invloed daarvan plaatsvonden: onder invloed van het feit dat zij de initiatie voor zichzelf hadden afgedwongen en daardoor bepaalde dingen wisten die met de gebeurtenissen op het wereldtoneel, met de grote impulsen achter die gebeurtenissen samenhingen – waarbij zij natuurlijk, zoals we de laatste keer hebben gezien, die initiatiegeheimen voor hun eigen doeleinden misbruikten. [...]

Nu doet zich het eigenaardige verschijnsel voor dat juist de Romeinse keizers, die dus van bepaalde dingen, bepaalde geheimen van de geestelijke wereld op de hoogte waren omdat zij de initiatie voor zichzelf hadden opgeëist – dat deze Romeinse keizers tot op zekere hoogte zonder meer, juist door hun initiatie, een vermoeden hadden van de enorme, verreikende betekenis van de Christus-impuls. Vanzelfsprekend waren er onder die Romeinse keizers figuren die, hoewel ze zich met geweld de initiatie hadden verschaft, niet zoveel van die geheimen begrepen. Maar er waren er ook die er zoveel van begrepen dat ze de werkzaamheid, de kracht van het Christusmysterie konden aanvoelen. En juist de meer begaafden onder de geïnitieerde keizers, degenen die een groter inzicht aan de dag legden, zij begonnen nu een bepaalde politiek te volgen ten aanzien van het zich uitbreidende christendom. Zelfs de eerste keizer na Augustus, Tiberius, is daar al mee begonnen. Natuurlijk zou men kunnen tegenwerpen dat toen het christendom nog nauwelijks verbreid was. Maar die tegenwerping geldt niet. Want Tiberius, als tot op zekere hoogte in de oude mysteriën ingewijde, wist heel goed dat het om een belangrijke zaak ging, toen hem vanuit Palestina was gemeld wat daar als Christus-impuls in de wereld was gekomen. Daarom moeten we toch wat nader bekijken hoe al onder Tiberius een bepaalde politiek is begonnen die de geïnitieerde Romeinse keizers ten aanzien van het christendom gevolgd hebben. Tiberius heeft namelijk kenbaar gemaakt dat het zijn wil was om Christus op te nemen als een van de goden onder de andere Romeinse goden.

Het Romeinse wereldrijk volgde, zoals bekend, inzake de godenverering een heel bepaalde politiek. In de kern bestond die politiek hierin, dat wanneer de Romeinen de overwinning hadden behaald over een volk, het veroverd hadden, ze dan ook de goden van dat volk in hun goden-Olympus opnamen. Met andere woorden, ze zeiden: deze goden mogen ook vereerd worden, en ze zijn nu aan het totaal van onze goden toegevoegd. Zij hadden dan in hun godenfamilie een paar nieuwe goden opgenomen, en op die manier hadden zich in de loop van de tijd de Romeinse goden zelf vermenigvuldigd. Dat was in zekere zin de politiek die de Romeinse heersers volgden, de politiek om alles wat ze wilden veroveren werkelijk ook met zijn geestelijke, zijn innerlijke kant in te lijven. En omdat met name zo’n geïnitieerde keizer geen moment op de gedachte kwam om in die goden alleen uiterlijke beelden te zien, geen moment op de gedachte kwam om in die goden alleen dat te zien wat het volk in hen zag, maar omdat hij wist dat achter alles wat in die godenbeelden voorgesteld werd, wel degelijk geestelijke machten stonden uit de meest verschillende hiërarchieën, daarom was deze politiek volkomen begrijpelijk en verklaarbaar. [...]

Tiberius wilde dus bereiken dat ook de kracht van Christus, zoals hij zich die voorstelde, eenvoudig werd ingevoegd in de impulsen die uitgingen van de andere door hem en zijn volkeren erkende goddelijke machten. De Romeinse senaat verijdelde deze opzet van Tiberius, en de zaak ging niet door. Maar steeds opnieuw hebben de geïnitieerde keizers hetzelfde geprobeerd. [...]

We kunnen zeggen: het was de Romeinse keizers wel goed uitgekomen als zij wat daar optrad, wat echter de essentie van hun maatschappelijke orde ontkende, in het pantheon van hun goden hadden kunnen scharen, als een nieuwe god in de kring van hun vele andere goden. Want daarmee was hij, de Christus-god, achter wie zoveel diepers schuilgaat, om het triviaal te zeggen een van de hunne geworden. Maar deze Romeinse keizers zouden merken dat ze het niet makkelijk kregen met wat daar uit geestelijke hoogten naar hen toe was gekomen.

Wanneer krachten van de initiatie zo sterk uiterlijk werkzaam zijn als ze uiterlijk werkzaam moeten zijn, wanneer het eenvoudig een ijzeren wet is geworden dat keizers geïnitieerd moeten worden, zoals dat na Augustus in Rome het geval was, dan werken natuurlijk bij alles wat die keizers uiterlijk ondernemen belangrijke krachten mee. Ze werken zogezegd door in de maatregelen, in de impulsen waardoor de maatschappij wordt vormgegeven. En dan komen de intenties sterker tevoorschijn dan dit bij gewone, niet geïnitieerde mensen het geval is.

Want laten we eens aannemen dat zo’n keizer die door de initiatie was aangeraakt zou hebben gezegd – ik bedoel, laten we dat bij wijze van hypothese aannemen: “Kijk, de Doper is opgetreden met de waterdoop. Door die waterdoop werd het etherlichaam losser gemaakt” – vanzelfsprekend wisten die geïnitieerde keizers dat –, “daardoor kregen de dopelingen inzicht in de innerlijke constellatie van de geestelijke wereld, ze wisten vooral dat zich nu in de kosmos een omslag voltrekt.” Want dat wisten degenen die gedoopt waren door de onderdompeling in water. Doordat hun etherlichaam werd losgemaakt kenden zij het geheim van de kosmische omslag. En stelt u zich voor dat zo’n geïnitieerde keizer had gezegd: “Ik wil de strijd aanbinden” – dat kwam in de mysteriën voor – “ik wil de strijd aanbinden met wat bij die kosmische omslag zijn intrede heeft gedaan.” Van het machtsstreven van deze keizers moeten we ons vooral geen te lichte voorstelling maken. Die kwamen niet op het idee dat ze misschien machteloos waren tegenover de wil van de goden, integendeel – daarom lieten ze zich tenslotte initiëren – die besloten echt het tegen de geestelijke, kosmische impulsen op te nemen, zich als het ware tegen de gang van de kosmos te keren. Dat is in andere tijden ook gebeurd, gebeurt ook tegenwoordig. Alleen merken de mensen het tegenwoordig niet, ze weten het niet.

Nu is in de lijn van de hypothese die ik heb opgesteld het volgende gebeurd. Licinius, die ten tijde van Constantijn meeregeerde over het andere deel van het rijk, had ongeveer het gevoel dat hij tegen de goden in het krijt moest treden. Hij wilde een teken verrichten, want met zulke tekens, cultische, rituele tekens, wordt als het ware de strijd tegen de geestelijke machten uitgedrukt. Hij wilde een cultisch teken verrichten, om daarmee in de uiterlijke, fysieke wereld te manifesteren: “Ik ga de strijd aan!” Hij wilde – om het met andere woorden te zeggen – de doop, waardoor de boodschap in de wereld was gezet: “De kosmische omslag is gekomen!”, voor aller ogen bespotten en daarmee het christendom bestrijden, de christelijke impuls zijn kracht ontnemen. Daarvoor werd een speciaal feest op touw gezet, een feestvoorstelling te Heliopolis. Een toneelspeler, Gelasinus, moest zich in een wit doopkleed laten onderdompelen in warm water. Dat moest als schouwspel worden opgevoerd, om de spot te drijven met de christelijke doop. Wat gebeurde er? Gelasinus werd dus in een priesterlijk wit kleed gehuld, werd ondergedompeld in het warme water, werd eruitgetrokken – en moest nu het mikpunt van spot zijn. En wat gebeurde er? Welnu, hij zei: “Nu ben ik christen, en dat zal ik blijven met alle krachten van mijn ziel!” Dat wil zeggen, Licinius had antwoord gekregen van de geestelijke wereld: in plaats van de bespotting van de doop was de werking van de doop opgetreden. De dopeling had de kosmische omslag herkend. Zo’n geïnitieerde keizer als Licinius nam het dus op zich om de goden vragen te stellen, om met goden te strijden, en incasseerde het afwijzende antwoord.’

Gewaarschuwd

Het is vandaag vrijdag 20 november; dat is geen nieuws. Ook niet dat ik op maandag 9 november in ‘Development’ schreef:

‘Ik wilde vandaag wel eens weten hoe het met het NPI is. Toevallig stuitte ik op een tekst die ik verrassend helder en duidelijk vond, met veel details, over de geschiedenis van deze instelling voor organisatieontwikkeling. Te vinden op een blijkbaar verlaten website van de “Association for Social Development”.’

In zijn commentaar op 11 november reageerde Ad van der Hulst:

‘Dag Michel,
ik lees je blog zo dat het net lijkt of NPI en ASD hetzelfde zijn. Dat is niet zo. De ASD is een internationaal gezelschap van professionals die zich laten inspireren door Steiner en Lievegoed.’

Die suggestie had ik natuurlijk niet willen wekken. Maar ja, het kan zo overkomen. En wat het NPI betrof was ik echter niets wijzer geworden, zoals ik berichtte:

‘Dan maar snel naar de website van het NPI zelf. Maar helaas, daar is niets meer. “Diese Domain ist konnektiert. Es sind jedoch keine Inhalte hinterlegt.”’

Op 12 november 2009 19:02 wist Ad van der Hulst dit met het volgende aan te vullen:

‘In 2005 was er ook nog aanbod vanuit het NPI via folder en website. Daarna heb ik het NPI vooral beleefd als een naam-netwerk van een aantal mensen dat voor eigen last en rekening werkte. Het naam-netwerk kwam tot uitdrukking in een npi-mailadres of een npi visitekaartje. Meer kan ik je er niet van melden.
Groet Ad’

Eerder had Adri Benschop in de eerste reactie op 9 november 2009 22:04 geschreven:

‘Ik ben benieuwd hoe dit wordt vervolgd. Overigens sta ik weer versteld van je bronnenonderzoek.’

Ja, benieuwd was ik ook. Intussen heb ik meer bronnenonderzoek gepleegd en ben ik heel wat te weten gekomen. Dus daar ga ik vandaag over schrijven. Ik heb al een bericht gemaakt vandaag, maar deze kan er nog wel bij; dat was niet zo’n vrolijk bericht, onder de titel ‘Geschorst’ – dit nieuwe bericht is net zo min vrolijk. U bent vast gewaarschuwd.

Zoekend naar meer informatie op het wereld wijde web over het NPI, kwam ik terecht op deze ‘NPI-Impuls’ (de oorspronkelijke toegang tot deze website is trouwens hier):

‘NPI-impuls beoogt:
– het denken over mens, economie en samenleving te stimuleren.
– de vitaliteit van de samenleving te bevorderen met ideeën en projecten.
– een impuls te geven tegen onverschilligheid.

NPI-impuls is een initiatief van:
– NPI instituut voor organisatieontwikkeling
– Stichting Klaverblad – Fonds voor Maatschappij Ontwikkeling.

Beide organisaties zijn geworteld in de wijsheidstraditie van de antroposofie, waarin mens-zijn en humaniteit centraal staan. Zij benaderen de werkelijkheid op niet-instrumentele wijze.

De activiteiten van NPI-impuls in 2006:
Een reeks thema-bijeenkomsten met inspirerende sprekers, waarbij de nadruk ligt op ontmoeting, uitwisseling en dialoog.
Het organiseren en wereldkundig maken van de Klaverbladprijs 2007. Een prijs van 10.000 euro voor een maatschappij-vernieuwend project.’

Merkwaardig dat er meteen onder staat:

‘NPI-impuls 2006 is geïnspireed op het werk van Richard Sennett. Richard Sennett is professor aan de London School of Economics. Volgens ons geeft hij een scherpe en treffende analyse van deze tijd. De cultuur van het nieuwe kapitalisme, met zijn nadruk of flexibiliteit en het korte-termijn-denken, verwaarloost de mens. Sennett zwemt tegen de stroom in, met zijn bespiegelingen op de mens in de huidige constellatie.

De uitdaging van onze eeuw ligt volgens hem in het accepteren van het feit dat de mens een sociaal wezen is.’

Zou Richard Sennett een antroposoof zijn? Ik ken hem niet. Lievegoed wordt in ieder geval niet genoemd. Vervolgens worden op dezelfde webpagina drie mensen voorgesteld. De eerste, ‘Thieu Besselink M.Sc (1977) – Researcher European University Institute’, blijkt een groot aanhanger van deze Sennett te zijn, want hij:

‘is verbonden aan het Europees Universitair Instituut in Florence en schrijft zijn proefschrift bij Richard Sennett over het karakter van autoriteit in onze samenleving.’

De website is bijna vergeven met deze Sennett; kijk alleen maar naar ‘Wie is Richard Sennett’ en ‘Publicaties’. De andere twee mensen die hier voorgesteld worden, zijn ‘Sido van der Meulen – Voorzitter Stichting Klaverblad’ en ‘Frank Verborg (1956) – Bestuur NPI’. Zij stellen zich achtereenvolgens zo aan de lezer/bezoeker voor:

‘Sido van der Meulen – Voorzitter Stichting Klaverblad

Studeerde bedrijfseconomie in combinatie met wijsbegeerte en psychologie om beter te begrijpen waarom mensen in organisaties veelal maar een fractie van hun potentieel realiseren. Met deze vraag in het achterhoofd ontdekt hij dat er iets grondig mis is met gebruikelijke problem-solving aanpak van consultants als hij wordt gevraagd om als adviseur/opleider/coach bij te dragen aan innovatieprocessen. Hoe het ook kan ontdekt hij in de jazzband waarin hij met collega’s speelt. Spelenderwijs creëren en dialoog voeren is een kunst die geleerd moet worden. Ook in bedrijven kun je heel goed jamsessies organiseren als je kunt werken met de paradox dat je zowel discipline nodig hebt als de vrij vloeiende creativiteit van het individu. Zo stuur je jezelf en elkaar naar de grootst mogelijke eenheid in verscheidenheid. Zijn jongste initiatief www.4perspectives.nl laat zien hoe op deze manier ontdekkingsreizen georganiseerd kunnen worden naar de nog relatief onontgonnen grensgebieden tussen enerzijds organisatie en individu en anderzijds organisatie en omgeving. Zeer lucratieve en spannende tochten die en passant duidelijke maken hoe universeel moderne organisatie-vraagstukken zijn en hoe individueel hun oplossing.

Als voorzitter van Stichting Klaverblad gaat zijn belangstelling uit naar initiatieven waarin indidividuen zich verenigen om iets te bereiken zonder in te leveren op hun individu-zijn. Zijn devies is: één perspectief is geen perspectief. Twee perspectieven vormen een polariteit. Drie perspectieven maken beweging mogelijk en met vier perspectieven in wisselwerking kom je tot de kwintessens.’

Frank Verborg (1956) – Bestuur NPI

is sinds 1991 adviseur bij het NPI. Daarvoor studeerde hij filosofie en theologie in Utrecht en was een aantal jaren directiesecretaris in de gezondheidszorg. Als adviseur werkt hij in Nederland, Duitsland en Oostenrijk. Hij studeerde af op het waarheidsbegrip bij Heidegger en Levinas en is lid van de International Society for the Psychoanalytic Study of Organizations (ISPSO). Hij begeleidt leidinggevenden bij veranderingsprocessen in organisaties en bij het ontwikkelen van hun stuurkracht. In zijn adviespraktijk combineert hij aandacht met directheid. Zijn motto: “zonder standpunt kun je niet sturen” en “zaken veranderen alleen als er iemand is, die zich er druk om maakt”. Frank is een hartstochtelijk lezer en onderzoekt de psychologie van leiderschap.’

Deze website ‘NPI-Impuls for innovation of society’ gaat ongeveer tot 2006. Zo staat bij ‘Programma’ de datum van:

‘Vrijdag 29 september 2006
Leiderschap met een gezicht
verslag van de dag >>>’

En het forum kent maar vier onderwerpen, met in totaal zes reacties. Dat is dus ook geen groot succes geworden. Ga ik naar de pagina met ‘Links & Partners’, staan daar bovenaan als ‘Initiatiefnemers’:

‘NPI, Intituut voor organisatie-ontwikkeling
Stichting Klaverblad’

Maar geen van beide websites werken nog. Niet alleen die van het NPI niet, netzomin die van Klaverblad. Dan maar naar de genoemde personen gezocht. Sido van der Meulen heb ik terug kunnen vinden bij het eerder genoemde ‘4Perspectives’ te Hilversum:

‘4Perspectives is een bureau voor marktgerichte organisatieontwikkeling. Het is onze kracht én onze passie om organisaties op organische wijze te helpen transformeren naar een nieuwe tijd.’

Sido van der Meulen staat hierbij vermeld:

‘Vijf adviseurs die vanuit verschillende disciplines en ervaringsachtergronden, samenwerken om hun gezamenlijke droom te realiseren om wezenlijke groei en vernieuwing te helpen ontvouwen’.

En hier stelt hij zichzelf voor:

‘Sido van der Meulen
Jazz-improvisator, Puntig, Econoom

Ik studeerde bedrijfseconomie in combinatie met wijsbegeerte en psychologie om beter te kunnen begrijpen waarom mensen in organisaties veelal maar een fractie van hun potentieel realiseren. In de 25 jaar die ik werkzaam ben geweest als bedrijfseconoom, organisatieadviseur, opleider, trainer en coach in veranderingsprocessen ben ik altijd een pionier geweest op het gebied van zelfsturing, authenticiteit en leiderschap binnen organisaties. Organisatieontwikkeling gaat bij mij hand in hand met persoonlijke ontwikkeling.

Mijn kracht is vraagstukken van mensen doorzichtig en hanteerbaar te maken zonder deze van hen af te nemen. “Begeef jezelf vrijwillig in het wespennest om ter plekke jouw authentieke antwoord te vinden aan de hand van wat de situatie vraagt.” Het co-creëren van gezamenlijke ontdekkingsreizen binnen organisaties is helemaal mijn “ding”. Dit betekent mensen uitdagen zich toe te leggen op wat zij duurzaam het beste kunnen en waar zij energie van krijgen. Dan ontstaan “dancing companies”!

“Wat mij opvalt is je bevlogenheid en je onnavolgbare creatieve talent om netelige kwesties in een groter perspectief te plaatsen.”’

Bij het ‘Spiritueel Ondernemers Netwerk’ schrijft hij onder zijn ‘Profielgegevens’:

‘Heb veel geleerd bij/van Steiner, Krishnamurti, Lievegoed, Hans Knibbe, Niek Brouw, mijn dierbaren, klanten en collega'’s.’

En ook dit:

‘Wat is je website?
http://www.4perspectives.nl
extra website
http://www.joinup.nl’

Bij deze tweede organisatie staat hij inderdaad ook vermeld. Weer zo’n adviesbureau. Nu ook met Manfred van Doorn, om maar iemand te noemen die in antroposofische kringen niet onbekend is. Onder ‘Publicaties’ worden nog twee artikelen van Sido van der Meulen opgevoerd.

Maar dan nu Frank Verborg. Die stond vermeld als bestuurslid van het NPI. Het meest recente wat ik van hem heb kunnen vinden is zijn bijdrage aan het IPMA-NL jaarcongres op 17 november 2009, ‘Complexiteit in de greep’, afgelopen dinsdag dus. ‘Congres met een feestelijk tintje’ heet het ook op de website. Hij was daar een van de sprekers.

‘“De mens is de meest complexe factor in het project”, zo betogen Frank Verborg en Sven Withofs in hun bijdrage aan het congresnummer van Projectie. “Hoe beheers je die als projectleider? Te vaak verschuilen we ons daarbij achter systemen en procedures, waardoor we het contact verliezen met elkaar en met de realiteit. Anders dan technische systemen die binair (aan/uit) zijn, beschikken mensen nu eenmaal over vele gedragsvariaties.” In ontspoorde projecten zoals de Amsterdamse Noord-Zuidlijn wordt volgens hen terecht gewezen op de samenwerkingsproblemen tussen projectpartijen. “Maar de oplossing daarvoor richt zich nog steeds eenzijdig op systeemingrepen; vaak beperkt tot het opnieuw beleggen, benoemen en beschrijven van verantwoordelijkheden en taken. Ze gaan voorbij aan de complexiteit die ontstaat doordat mensen niet binair reageren (aan/uit; ja/nee). Wat ontbreekt, is een concrete gedragsanalyse van de individuen die in of rondom de projectorganisatie zorgden voor vertraging, budgetoverschrijdingen en missers. De systeemaanpak schiet altijd te kort zolang het gedrag van mensen ‘in de systemen’ buiten beschouwing blijft. Effectieve sturing van projecten vraagt echter om projectleiders en opdrachtgevers met een postinstrumentele mindset; mensen die niet alleen de vraag stellen wat gaat er mis, maar vooral: bij wie?”’

Over hemzelf staat er dit:

‘Frank Verborg is sinds 1992 adviseur en partner bij NPI instituut voor Organisatieontwikkeling. Vanaf 1996 is hij voorzitter van het bestuur van NPI. Frank studeerde Filosofie en Theologie en specialiseerde zich daarna in de psychologie van leiderschap en gedragsverandering in organisaties.

“Als organisaties of projecten in de knel komen ontbreekt het aan adequate sturing. De vis stinkt vanaf de kop.”

Frank adviseert topmanagers in Nederland, Duitsland en Oostenrijk. Hij is als docent verbonden aan een privé-universiteit in Wenen.’

Gek genoeg vond ik op internet nog een ‘Sponsorbrochure’ (zie onder Archief in het menu links) van Driekant Ambachtscentrum in Zutphen (‘De tweede ronde’; er staat niet bij uit welk jaar, het zou zelfs uit de jaren negentig kunnen zijn), waar bijna helemaal achteraan als een van de ‘Aandeelhouders’ wordt genoemd:

‘Stichting Klaverblad,
Frank Verborg’

Ik kwam een opmerkelijk artikel tegen van Elma Drayer in Trouw, over en met hem, ‘Het christelijk geloof is een goudmijntje’, van 25 augustus 2005:

‘Ze studeerden ooit theologie, maar wat hebben zij eraan in hun huidige bestaan, vlak bij of ver van de kansel? Vandaag: Frank Verborg (1956), organisatieadviseur.’

‘Mijn priesterwens ging op de middelbare school verloren. Het celibaat stond in de weg. Later ben ik toch theologie gaan studeren. Vooral de filosofische kant trok me aan. Levinas en Heidegger werden grote inspiratiebronnen. Veel theologiestudenten maakten een geloofscrisis door. Heb ik nooit gehad. Bij mij gaan veranderingen geleidelijk. Op de universiteit heb ik geleerd de godsdienst van mijn jeugd bij de tijd te brengen. Op een moderne manier de oude beelden en waarheden te beleven. Daar heb ik de waarde van traditie pas goed begrepen.

Aanvankelijk wilde ik pastoraal werker worden. Maar ik besefte gaandeweg dat ik niet in een kerk wilde werken waarin ik geen bisschop kon worden. Niet dat ik dat ambieerde, maar het onderscheid tussen gewijde en niet-gewijde geestelijken beviel me steeds minder. Ik wilde geen tweede garnituur zijn. Dat bleek een gelukkige gedachte. Medestudenten die wél pastoraal werker werden, liepen daar inderdaad tegenaan.

Bijna was ik aangenomen als volwassenencatecheet. Op het allerlaatste moment hield de bisschop mijn benoeming tegen. Omdat ik samenwoonde met mijn hervormde vriendin. Ik weet nog hoe woedend ik was, hoe teleurgesteld. Jammer dat kerkmensen die het voor het zeggen hebben, zich op zulke bijkomstigheden profileren. En niet op de essentie.

Uiteindelijk kwam ik bij een adviesbureau terecht. Ik begeleid leidinggevenden als hun organisatie moet veranderen. Nee, ik zou niet zeggen dat ik nu toch een soort pastor ben. Daar hoort voor mij verkondiging bij. Advieswerk is wel een vorm van hulpverlening.

Mijn bureau schrijft geen dikke rapporten. Wij gaan met de opdrachtgever op de bok zitten. Ik heb daarbij veel aan mijn studie. Als je bijbelexegese doet, moet je je openstellen voor het onbekende. Dat doe je bij een organisatie ook. In mijn studie heb ik geleerd vragen te stellen, te luisteren met een derde oor. Ik vraag me altijd af: wat is de geest, de spirit van dit bedrijf? Die drukt zich uit in heel concrete zaken.

Het is een antroposofisch adviesbureau. Of ik antroposoof ben? Ik zeg altijd: ik ben al katholiek. Ik bid, ga soms naar de kerk. Aan mijn kinderen merk ik dat ze moeite hebben om ernaartoe te gaan. De liturgie spreekt ze niet aan. Ze vervelen zich. Ik verveelde mij nooit.’

En ten slotte dit, op de website van het eerder al genoemde ISPSO:

‘Frank Verborg – From 1991 till now I am at NPI. In my work as consultant I am talking with people encouraging them the right thing to do, strengthening their capacity to change the organizational environment, to interact with others, by developing themselves. I do this in al kinds of organizations; profit and non-profit. NPI instituut voor Organisatieontwikkeling is a consultancy firm with a developmental approach. We do not write big reports, but help people to catch the fishes by themselves. We were founded in 1954. From 1996 till 2003 I was managing partner and chairman of NPI. I got my professional training as consultant in the NPI.

At ISPSO I hope to get in contact with people with whom I can explore and share knowledge in psychoanalysis and organizational development.

The last four years I am reflecting and writing on the following themes.’

En dan volgen onder andere enkele auteurs. – Goed, dit zijn lange uitstapjes. Maar ze gaan straks veel zeggen. Eerst nog deze vondst. Bij deze website van het NPI vond ik dus niets meer, schreef ik op 9 november. Maar wel op deze, met de extensie .eu, en als grote kop ‘NPI Consultancy’:

‘Vanaf 1 december 2009 kunt u hier de nieuwe website van NPI vinden
NPI instituut voor organisatieontwikkeling
Valckenboschlaan 8
3707 CR Zeist
Tel: +31-30-6920044
Fax: +31-30-6912770
info@npi.eu’

Dus slechts een tijdelijke dip van het NPI? Dat is de vraag. Want nu komt het. Op internet vond ik dit ‘dossier BH1943’:

‘LJN BH1943

GERECHTSHOF AMSTERDAM, Sector civiel recht, Nevenzittingsplaats Arnhem, zaaknummer 200.004.046, arrest van de vijfde civiele kamer van 26 augustus 2008 inzake

de stichting Stichting Klaverblad, Fonds tot Bevordering van Maatschappij Ontwikkeling, gevestigd te Zeist, appellante, procureur: mr. G.M. van Voorst Sr,

tegen: de stichting Stichting tot Bevordering der Sociale Pedagogie, gevestigd te Zeist, geïntimeerde, procureur: mr. W.H. Rypkema.

1. Het geding in eerste aanleg

Voor het geding in eerste aanleg verwijst het hof naar de inhoud van het vonnis van 27 februari 2008 dat de voorzieningenrechter van de rechtbank Utrecht tussen appellante (hierna ook te noemen: Klaverblad) als gedaagde in conventie, eiseres in reconventie en geïntimeerde (hierna ook te noemen: NPI) als eiseres in conventie, gedaagde in reconventie heeft gewezen; van dat vonnis is een fotokopie aan dit arrest gehecht.

2. Het geding in hoger beroep

2.1 Klaverblad heeft bij exploot van 18 maart 2008, hersteld bij exploot van 31 maart 2008, NPI aangezegd van voornoemd vonnis van 27 februari 2008 in hoger beroep te komen met gelijktijdige dagvaarding van NPI voor dit hof.’

Vervolgens krijg je een heleboel juridisch jargon, dat moeilijk zomaar te begrijpen is. Verderop, onder 2.4, wordt het al iets duidelijker. Daar gaat het om een eerdere zitting op 4 juli 2008:

‘Daarbij heeft Klaverblad akte verzocht van het feit dat zij haar eis in reconventie in eerste aanleg aldus wil aanvullen dat zij vordert dat NPI wordt veroordeeld om binnen twee weken na betekening van het te wijzen arrest, subsidiair nadat het arrest onherroepelijk is geworden, mee te werken aan het ongedaan maken van de eigendomsoverdracht d.d. 29 april 2008 van het pand aan de Valckenboschlaan 8 te Zeist met aanhorigheden tegen restitutie van de betaalde koopsom en tot oplevering aan Klaverblad in de staat waarin het zich ten tijde van de eigendomsoverdracht op 29 april 2008 bevond, vrij van huren, lasten en bezwaren (behoudens haar eigen huurovereenkomst), met veroordeling van NPI om alle daaraan verbonden kosten en belastingen voor haar rekening te nemen, alles op straffe van een dwangsom van € 25.000,-- per dag voor elke dag dat NPI in verzuim is om aan die veroordeling te voldoen.’

Onder 3.2 gaat het verder:

‘NPI heeft voornoemd vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Utrecht op 27 februari 2008 laten betekenen met sommatie van Klaverblad om binnen twee weken aan het vonnis te voldoen. Bij dit vonnis, dat uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, is Klaverblad in conventie veroordeeld om een deskundige aan te wijzen als bedoeld in artikel 3 van de tussen partijen opgemaakte akte van juni 1995 met opdracht om mee te werken aan een waardebepaling van het pand aan de Valckenboschlaan 8 te Zeist, op straffe van een dwangsom van € 600.000,--. Klaverblad heeft hieraan voldaan, waarop de aangestelde deskundigen bij taxatierapport van 28 maart 2008 de bedoelde waarde hebben vastgesteld op € 1.150.000,--.

3.3 Vervolgens heeft NPI Klaverblad gesommeerd om op straffe van de contractueel bepaalde boete (30 % van de waarde van het pand aan de Valckenboschlaan 8) mee te werken aan de eigendomsoverdracht van het pand. Klaverblad heeft onder protest van gehoudenheid en onder voorbehoud van alle rechten aan deze sommatie voldaan en meegewerkt aan de eigendomsoverdracht van het pand op 29 april 2008. De op het pand ten gunste van NPI rustende hypotheek is vervallen en de hypothecaire inschrijving terzake is doorgehaald.

3.4 Klaverblad heeft daarop bij exploit van 21 mei 2008 een bodemprocedure tegen NPI aangespannen tot ongedaanmaking van de eigendomsoverdracht van voornoemd pand.’

Hoe het ook precies zit: het gaat om de verkoop van het pand in Zeist en twee partijen die daar in alle hevigheid om strijden: het NPI en Klaverblad. De details laat ik voor wat ze zijn, en ga over naar de uitspraak van de rechter op 26 augustus 2008, onder ‘6. De beslissing’:

‘Het hof, recht doende in hoger beroep: vernietigt het tussen partijen in conventie gewezen vonnis van de rechtbank Utrecht van 27 februari 2008 en doet opnieuw recht; wijst de vorderingen in conventie van NPI alsnog af; veroordeelt NPI in de kosten van de eerste aanleg in conventie en van het hoger beroep, tot aan deze uitspraak aan de zijde van Klaverblad voor wat betreft de eerste aanleg begroot op € 1.162,94 en voor wat betreft het hoger beroep begroot op € 2682,-- voor salaris van de procureur en op € 251 voor griffierecht; bekrachtigt het tussen partijen in reconventie gewezen vonnis van de rechtbank Utrecht van 27 februari 2008.’

Het gaat om bedragen en belangen van formaat. En eindeloze juridische procedures. Hoe verhoudt zich dit tot wat de betrokkenen aan eerlijke en integere intenties eerder in deze bijdrage ventileerden? Kennen antroposofen dan geen andere oplossingen?

Geschorst

De Telegraaf meldde vanmorgen in ‘Geschorst schoolhoofd verbolgen’:

‘De directeur van de Vrije School Raphaël in Almere is door het bestuur van de school, bestaande uit vier ouders, met onmiddellijke ingang geschorst. “Ondanks het feit dat 19 van de 22 leerkrachten mij onvoorwaardelijk steunen. Ik moest mijn sleutels en mijn laptop inleveren en kon gaan. Het bestuur wil me kapot maken”, zegt de directeur.’

In het artikel, dat niet ondertekend is [intussen is dat aan het eind van de dag wel gebeurd: door Arianne Mantel, MG] , worden meer gegevens vermeld. Wie het bestuur is, staat op de website van deze vrijeschool:

‘Bestuursleden schooljaar 2008-2009
Dionne Hogen, voorzitter
Marco van Laerhoven, penningmeester
Leonieke de Wildt, secretaris
Lars Jonk, beheer’

Meteen daaronder geeft deze website het ‘Laatste nieuws vanuit het bestuur’. Merkwaardig genoeg blijkt men sinds kort twee nieuwe bestuursleden te zoeken:

‘Op de algemene ouderavond van 29 oktober jl heeft u het voltallige bestuur kunnen ontmoeten. Alle informatie die op deze avond is gepasseerd over o.a. nieuwbouw, personeel, bestuurlijke samenwerking en de nieuwe bestuursleden van de Stichting tot Steun, zal in een apart bulletin worden verzameld en verspreid onder alle ouders.

Voor de verlichting van taken in het schoolbestuur en continuïteit in de toekomst zijn we op dit moment op zoek naar 2 nieuwe bestuursleden.

Gezocht:
2 betrokken bestuursleden m/v

die mede eindverantwoordelijk zijn voor de onderwijskwaliteit op onze school. De bestuursleden zijn verantwoordelijk voor het mede ontwikkelen en vaststellen van beleid op de terreinen personeel, financiën, materiële zaken en strategisch beleid.

Wie zoeken wij?
Een ouder of betrokkene bij onze school die:
– ervaring heeft op het gebied van bestuur en organisatie (personeel en financiën);en/of
– bereid is op korte termijn de functie van secretaris op zich te nemen;
– uiteraard de doelstellingen en het karakter van het vrijeschoolonderwijs onderschrijft;
– communicatief vaardig is en goed kan samenwerken;
– bereid is en de mogelijkheid heeft om gemiddeld 4 uur per week te investeren in het bestuurswerk.

Wij bieden:
– de uitdaging om onze schoolorganisatie zo optimaal mogelijk te laten verlopen in een voortdurend streven naar kwaliteit en een goede leeromgeving voor onze leerlingen;
– meewerken aan de totstandkoming van de prachtige uitbreiding van ons schoolgebouw;
– mogelijkheid tot het volgen van cursussen op het gebied van o.a. personeel, financiën en beheer.

Reageren
Wilt u meer informatie en/of zich aanmelden, dan kunt u met ons contact opnemen door één van de bestuursleden aan te spreken of via het mailadres bestuur.vsraphael@gmail.com.’

Aangezien er iemand wordt gezocht die op korte termijn de functie van secretaris op zich wil nemen, is het de vraag of secretaris Leonieke de Wildt nu wil aftreden. – Onder de titel ‘Wat is een vrijeschool?’ meldt de website:

‘De Vrijeschool Raphaël is één van de ruim 80 Vrije Scholen in Nederland. Hoewel deze scholen onderling sterk kunnen verschillen, hebben ze ook een aantal belangrijke zaken met elkaar gemeen. Alle Vrije Scholen werken volgens de pedagogische en methodische aanwijzingen van dr. Rudolf Steiner. Steiner (1861-1925) is de grondlegger van de antroposofie, een geesteswetenschap waarin een diepgaand inzicht wordt ontwikkeld in de mens en zijn levensfasen, en in zijn totaliteit als denkend, voelend en handelend wezen.

Het vrijeschoolonderwijs is in feite religieus, waarmee we bedoelen dat we een nauwe verbondenheid ervaren van de mens met zijn medemens en de natuur. Dit beleven we sterk in de vieringen van de verschillende jaarfeesten, zoals Pasen in de lente, Sint-Jan in de zomer, Sint Michaël in de herfst en Kerstmis in de winter. Ook in de vertelstof die we door het jaar heen in de klassen hanteren komt dit sterk tot uiting.’

Op dezelfde webpagina worden verdere achtergronden beschreven:

‘In Almere zijn gevestigd de Vrije Peuterspeelzalen “Christoffeltje” –gelegen in stedenwijk-, “Catrijntje” – gelegen naast de Vrije School in Muziekwijk – en de Vrije School Raphaël in de muziekwijk. Vrije School Raphaël heeft een kleuterafdeling en een onderbouw bestaande uit zes leerjaren.

De kinderen worden onderwezen volgens een samenhangend leerplan, dat twaalf leerjaren omvat. Dit leerplan sluit aan bij de ontwikkeling van kinderen van het 7e tot en met het 18e levensjaar. De eerste zes leerjaren vormen de Onderbouw, de 7e tot en met de 12e klas de Bovenbouw.

Voortgezet Vrije-Schoolonderwijs kan worden gevolgd aan de Vrije Scholengemeenschap “Geert Groote” in Amsterdam. Naar keuze is doorstroming naar andere vormen van voortgezet onderwijs eveneens mogelijk.

Tevens is in Amsterdam gevestigd een zgn. “Tobias-School”, bestemd voor moeilijk lerende kinderen. Op de Tobias-School wordt gewerkt volgens het Vrije School-leerplan, maar aangepast aan de bijzondere omstandigheden van de kinderen.

Ons schoolgebouw

Veel Vrije Scholen zijn gesticht vanuit een impuls van een groepje ouders die vrijeschoolonderwijs wensen voor hun kinderen. Zo is ook de Vrije School Raphaël van start gegaan. Een groepje pioniers is rond 1979 gestart met een Vrije School, die ruimte aangeboden kreeg in de Prot. Chr. basisschool “de Regenboog”. Later kreeg de school een beter onderkomen in een noodgebouw aan de Heerlenstraat. Na enige jaren werd de wens een eigen schoolgebouw te hebben duidelijk. De school moest de Heerlenstraat vroegtijdig verlaten vanwege brand. Kinderen en leerkrachten vonden onderdak bij 3 andere scholen zodat het onderwijs door kon gaan. Door deze situatie raakte het proces dat moest leiden tot een eigen schoolgebouw in een stroomversnelling. Intensief overleg tussen bestuur, college en ouders leidde tot een plan dat dan ook dankzij grote inzet van allen een succes werd. Het schoolgebouw dat door de schoolgemeenschap gewenst werd, was niet geheel te financieren uit het overheidsbudget vanwege allerlei extra wensen. Voor aanvullende financiering moest dan ook een beroep gedaan worden op de ouders. Veel ouders hebben de school financieel gesteund met leningen, schenkingen en borgstellingen. Deze ruggesteun was voor de Triodosbank voldoende garantie om de school geld te lenen. In 1992 werd met de bouw begonnen.

Het schoolgebouw heeft een bijzondere architectuur. In samenwerking met het ORTA-atelier is uiteindelijk, na een zeer creatief ontwerpproces waarin met het beperkte budget toch aan zoveel mogelijk wensen voldaan moest worden, voor deze vorm gekozen. Deze bouwvorm staat bekend als organische bouw. De organische architectuur is geënt op het principe dat de uiteindelijke vormgeving ontstaat uit een intensieve betrokkenheid en inbreng van de gebruikers van een gebouw. Materiaalkeuze en afwerking zijn zoveel mogelijk van natuurlijke materialen. Een grote wens was om een mooie toneelzaal te hebben. De zaal die we nu hebben vormt als het ware het hart van de school. Om de inrichtingskosten van het gebouw zo laag mogelijk te houden werd een beroep gedaan op de zelfwerkzaamheid van de ouders. Er is wekenlang getimmerd, geschilderd, schoon gemaakt enz. De inzet was fantastisch!

Een mooi schoolgebouw hebben is één ding, het zo mooi houden hoort er natuurlijk ook bij. Het onderhoud en verdere verfraaiing van de school is dan ook een zaak van constante zorg. Het overheidsbudget voor onderhoud is niet toereikend voor de werkelijke onderhoudskosten. Om die reden zal er altijd een beroep gedaan moeten worden op de zelfwerkzaamheid en inzet van de ouders.

De naam van de school

Op 26 mei 2000 bestond de school 20 jaar en kreeg de Vrije School Almere haar naam: Raphaël. Raphaël is, met Gabriël, Michaël en Uriël, één van de bekendste engelen die in onze joods/christelijke tradities wordt beschreven. In de joodse traditie komt de naam Raphaël voor in 1 Kronieken 26:7 als naam voor een mens (Kronieken is een der boeken van het Oude Testament). Pas in de apocriefe boeken (niet opgenomen in de officiële canon) van het Oude Testament komt Raphaël meer naar voren: Tobit 12:15 en 1 Henoch 20:3. De naam Raphaël is wel verstaan vanuit het werkwoord “Rafa” (= genezen).

Het meest bekende verhaal is dat van Tobias (in het boek Tobit), die door zijn vader op reis wordt gezonden en dan een reisgezel moet uitkiezen. Deze dient zich aan en maakt zich pas aan het einde van de reis bekend als de engel Raphaël. Als genezende engel wordt hij vaak geassocieerd met het beeld van de slang. Hij staat bekend als de belangrijkste vorst in de tweede hemel, de leider van de orde der krachten, de bewaker van de Boom des Levens in Eden (paradijs) en naar hij zelf toegeeft een der zeven engelen voor Gods Troon. Dit onthult hij aan Tobias. Hij toont Tobias die een enorme vis heeft gevangen, hoe hij elk deel van het schepsel kan gebruiken: “het hart, de gal en de lever ... zij zijn nodig voor nuttige medicijnen ... en de gal is goed voor het oliën van de ogen, als zich daarin een stofje bevindt, en zij zullen genezing vinden.”

Hij wordt uitgeroepen tot “een van de vier gestalten die gesteld worden boven alle ziekten en wonden van de mensenkinderen” en is belast “met het helen der aarde ... de aarde die plaatsbiedt aan de mens, die hij ook van zijn ziekten geneest”. Raphaël is naar verluidt de gezelligste en grappigste van de gehele engelenschare en wordt vaak vrolijk pratend met een nietsvermoedende sterveling afgebeeld. Zijn opgeruimde aard is mogelijk toe te schrijven aan zijn positie als regent, of zonne-engel.

Dit alle overwegende: kunnen wij ons een mooier wezen voorstellen als beschermer van onze school en onze kinderen; de engel van genezing en van kennis en wetenschap?’

In De Telegraaf gaat het bericht op een veel minder vrolijke manier verder:

‘Na zeven jaar schoolleider te zijn geweest, mocht de directeur zijn spullen pakken. “Vanwege het feit dat ik niet zou voldoen aan de competenties waarover een directeur moet voldoen. Maar verder moest ik mijn mond houden en wordt ouders alleen gezegd dat er een conflict is. Terwijl ik van niets weet. En wat gebeurt er vervolgens? Er komen speculaties op gang over zedendelicten, misdrijven en fraude. Dat vind ik heel erg,” zegt de directeur. Ook bij De Telegraaf zijn meldingen binnengekomen van ouders die vinden dat ze onvoldoende geïnformeerd worden.

De schoolleider geeft aan de gang van zaken onbehoorlijk te vinden en vecht zijn schorsing, die een aanloop is voor ontslag, aan. Volgende week donderdag dient een kort geding.’

Van de 22 leerkrachten zouden er 19 de directeur onvoorwaardelijk steunen. De website ‘Almere Sport’ berichtte op 5 juni ‘Vrije School Raphael loopt Trailwalker 2009’:

‘De Almeerse basisschool Raphael doet mee aan de Trailwalker 2009, de grootste teamuitdaging ooit. De Trailwalker is een sponsorloop, initiatief van Oxfam/Novib met als doel 18.000 kinderen naar school te laten gaan en daarmee een bijdrage te leveren aan de armoedebestrijding wereldwijd. Teams van vier personen leggen tijdens de Trailwalker een afstand af van 100 kilometer in dertig uur tijd. Er wordt dus ook ’s nachts gelopen. De loop vindt plaats op 20 en 21 juni aanstaande in Ede en omgeving.

Het onderwijzersteam van basisschool Raphael laat vier afgevaardigden deel nemen aan dit evenement. Zij staan ingeschreven onder de teamnaam “Onderwijzers voor onderwijs”. Het startbedrag van drieduizend euro is inmiddels door leerlingen, ouders en de school bijeengebracht. Wie dit initiatief ook wil steunen, kan via de site www.2009.trailwalker.nl zoeken op “Onderwijzers voor Onderwijs” en sponsoren.

Een dergelijke uitdaging is deze school op het lijf geschreven. Raphael is een bruisende school met zeer actieve leerkrachten en betrokken ouders. Zij werken vanuit van de Vrije School onderwijsmethode.

Kinderen op deze scholen krijgen naast de algemene leerdoelen veel extra’s aangeboden, waarmee een kind zich kan ontwikkelen tot een evenwichtig, bewust individu. Leren met hoofd, hart en handen is de algemene slogan van het Vrije School onderwijs, waarmee zij niet alleen kennis trachten mee te geven aan het kind, maar ook andere kwaliteiten die nodig zijn voor later.

Meer weten? Neem contact op met 036-536 31 47, vragen naar de directeur.’

De lotgevallen zijn inderdaad na te lezen op ‘Onderwijzers voor Onderwijs’. – In de Telegraaf spreekt het bestuur over een arbeidsconflict:

‘Het bestuur van de Vrije School is bij monde van Marco van Laerhoven uitermate terughoudend: “Er is een arbeidsconflict. De man wil zichzelf verdedigen in een rechtszaak voordat een commissie van beroep zich buigt over de ontslagprocedure. We willen hem geen schade berokkenen door dingen te zeggen waardoor hij straks niet meer aan de bak kan komen.”

De directeur is woedend: “Weer aan de bak komen? Waar lopen ze op vooruit? Ik wil gewoon terug naar mijn oude school. Ik heb deze school van zwak naar goed weten te begeleiden in de afgelopen jaren. Het is te gek voor woorden dat slechts vier ouders van een school kunnen bepalen dat een directeur ontslagen wordt.”

De onderwijsinspectie geeft aan dat het inderdaad een goede school is, maar zegt ook op de hoogte te zijn van wrijvingen tussen het bestuur en de directeur. Bijna het voltallige lerarenteam heeft het bestuur twee keer aangeschreven dat ze niet willen dat de directeur ontslagen wordt. Ook de medezeggenschapsraad zegt in een brief aan het bestuur grote moeite te hebben met de gang van zaken.’