Bedoeld is: antroposofie in de media. Maar ook: in de persbak van de wijngaard, met voeten getreden. Want antroposofie verwacht uitgewrongen te worden om tot haar werkelijke vrucht door te dringen. Deze weblog proeft de in de media verschijnende antroposofie op haar, veelal heerlijke, smaak, maar laat problemen en controverses niet onbesproken.

zaterdag 23 augustus 2008

Honderd

Een feestje vandaag, vanwege de honderdste bijdrage aan dit weblog. Om dat te vieren, iets speciaals. Ik citeer een lang gedeelte uit het nawoord van Jelle van der Meulen bij ‘Gedichten, spreuken, meditaties’ van Rudolf Steiner (op blz. 169-173), dat handelt over de spreuken die Steiner geschreven heeft:

‘Steiner zag de mens als een wezen dat in zijn ziel tussen twee werkelijkheden leeft, een geestelijke en een materiële. Beide werkelijkheden hadden voor hem een objectief karakter. Zo concreet als wij in de materiële wereld een boom kunnen zien en aanraken, zo concreet kunnen wij in de geestelijke wereld kosmische krachten en wezens waarnemen en ontmoeten. In zijn ontwikkeling heeft de moderne mens zich echter van de geestelijke wereld losgemaakt en is zich meer en meer gaan oriënteren op het materiële leven. Daardoor verwierf hij weliswaar vrijheid en zelfstandigheid, maar hij verloor de band met de geestelijke wereld en werd ‘eenzaam’. Deze huidige fase in de ontwikkeling van de mensheid noemde Steiner die van de bewustzijnsziel: elk individu is zich bewust van zichzelf en heeft het gevoel een innerlijk eiland te zijn dat is omringd door een grote zee van raadsels. De mens is afgesnoerd van de geheimen van het leven, van de natuur, van de wereld van engelen en gestorvenen, kortom van alles wat niet met ogen te zien en met handen te pakken valt. De moderne mens voelt dat al die raadsels erom vragen te worden opgelost en hij ziet tegelijkertijd dat het op de materie gerichte bewustzijn in dat opzicht tekortschiet. Door een raadsel (een bloeiende plant, een ander mens, een mineraal) te wegen en te meten, beantwoord je lang niet alle vragen en leer je het onderzochte object niet wezenlijk kennen.

Wat is bedoeld met wezenlijk kennen en op welke manier kan het leven met een spreuk daartoe bijdragen? In zijn spreuken gaf Steiner bijvoorbeeld beschrijvingen van het wezen van de mens, niet in psychologische, sociale of biologische zin, maar in spirituele. Zijn beschrijvingen brengen het bewustzijn ertoe zich als het ware te verplaatsen van de gewone dagelijkse werkelijkheid naar een werkelijkheid waarin de mens iets van zichzelf ervaart wat onder ‘normale’ omstandigheden onbewust blijft. Dat kan te maken hebben met zijn relatie tot de ruimte om hem heen, tot de tijd, tot de seizoenen, tot de geestelijke wezens die achter de zintuiglijke verschijnselen schuil gaan. (...)

Dat wezenlijk kennen wordt in de westerse cultuur als iets onmogelijks gezien, als iets dat hooguit thuishoort in de sfeer van de metafysica of de theologie. Met de antroposofie wilde Steiner dat westerse dogma doorbreken en laten zien waarom en hoe het mogelijk is, voor elk mens, ongeacht afkomst, opleiding, geslacht, status of ras, een concrete en bewuste (en dus kennende) relatie te krijgen tot die verloren geestelijke wereld. Het uitgangspunt daarbij vormden zijn eigen geestelijke ervaringen, die hij vanaf zijn vroege jeugd had en die hij later systematisch onderzocht en uitbreidde. Pas relatief laat in zijn leven, rond zijn veertigste jaar, begon hij in het openbaar over die geestelijke ervaringen te spreken en te schrijven. (...)

Het tijdstip waarop Steiner spreuken begon te schrijven valt samen met het moment dat hij over zijn geestelijke ervaringen begon te spreken. Enkele jaren na zijn kennismaking met de theosofische kringen in Berlijn die oor hadden voor zijn geesteswetenschappelijke beschouwingen, nam Steiner de taak op zich om in het kader van de Theosofische Vereniging een Esoterische School op te zetten. De eerste spreuken die hij schreef, waren bedoeld voor de leerlingen van die school. Zijn eerste meer dichterlijke spreuk, het gedicht ‘Winterzonnewende’ uit 1906, is in een even veelzeggende omstandigheid ontstaan, namelijk tijdens openbare voordrachten, die hij in Berlijn begon te houden over de antroposofie. In die voordrachten, die hij daar tot 1918 jaarlijks hield voor een algemeen publiek, ging hij vooral in op algemene levensvragen en actuele maatschappelijke kwesties. Ook hier geldt dat de oorsprong ligt in een nieuwe situatie, namelijk in de omstandigheid dat hij voor een openbaar publiek over zijn geestelijke inzichten begon te spreken.

(...) Over het algemeen kan gezegd worden dat de meditatieve spreuken, vooral die uit de eerste tijd, streng van opbouw zijn. Zij bestaan altijd uit zeven regels, hebben een duidelijk metrische structuur en bevatten vaak beelden met een ondubbelzinnig karakter. In de regel is eenmalige lezing voldoende om structuur en betekenis ervan te doorzien. Ook is er veelal sprake van een direct herkenbaar perspectief: ofwel de spreuken staan in de ik-vorm, ofwel de ziel wordt (door een verborgen ‘ik‘, dat het ik van de gebruiker is) aangesproken in de jij-vorm. Van alle meditatieve spreuken kan gezegd worden dat zij de vorm hebben van een ‘innerlijke dialoog’: de gebruiker ervan ‘spreekt’ in de binnenwereld van zijn ziel met zichzelf of tot zichzelf. In zekere zin brengen de meditatiespreuken in het innerlijk van de gebruiker op een vanzelfsprekende manier een dubbel perspectief aan. Er is een ‘hoger ik’ dat de teksten spreekt tot een ‘lager ik‘; doordat het ‘lager ik’ zich overgeeft aan de inhoud en de vorm van de spreuk ontstaat een beoogd samenvloeien met het ‘hoger ik’.

In De weg tot inzicht in hogere werelden (1904/05), geschreven in de jaren waarin hij bezig was met de inrichting van de Esoterische School, zegt hij het volgende: ‘Wie zich door de meditatie verheft tot wat de mens met de geest verbindt, begint in zichzelf dat wat eeuwig in hem is, wat niet begrensd is door geboorte en dood, tot leven te wekken. Alleen zij die dat eeuwige niet zelf hebben beleefd, kunnen twijfelen aan het bestaan ervan. Meditatie is dus de weg die de mens ook tot het erkennen, het aanschouwen van zijn eeuwige, onvernietigbare wezenskern voert.’

7 opmerkingen:

terra canaillo zei

Gefeliciteerd. 100 bijdragen in deze korte tijd! Zelf ben ik nauwelijks daartoe gekomen om hier al iets te lezen, terwijl de auteur van dit blog ook nog tussendoor auf Terra C. en in het Wilde Uribistan onderwegs is.
Over deze bijdrage, die eigenlijk van JvdMeulen is: van alle spreuken zijn die van de Seelenkalender nog het mooiste - een kleinodie, tegelijkertijd een opus magnum.
Groeten van,
Joseph Canaillo

Michel Gastkemper zei

Beste Joseph Canaillo,
Dank je wel voor de gelukwens en het feit dat je mijn weblog kunt waarderen. Het is fijn dat je weer terug bent – en dat ik gewoon in het Nederlands naar je kan schrijven! Dat gaat toch een stuk makkelijker. Ja, dat je je nu, na terugkomst van vakantie, hier geconfronteerd ziet met een bulk aan leeswerk, zal wel een ervaring zijn die een aantal mensen dat dit weblog gaat bezoeken met je zal delen. Dat is het nadeel van het dagelijks bijvullen. Daarom beschouw ik dit weblog voor het gemak maar als een soort krant; heb je een paar dagen (of meer) overgeslagen, ga je ook niet de oude kranten lezen, maar stap je onmiddellijk weer in. Zo probeer ik mijn berichten ook te maken, dat je die op zichzelf kunt lezen. Als je wilt, kun je de historie van een bepaald onderwerp nog altijd gemakkelijk met de zoekactie terugvinden.
Nu jij (en T.C. Kronstadt ook, neem ik aan) weer terug bent, gaat Terra Canaillo eindelijk ook in een hogere versnelling over? (Het is wel een lange vakantie hoor, die werd immers bij jullie al op 19 juni aangekondigd. Dat is bijna twee maanden geleden.) Dan heeft het namelijk zin om jullie weblog ook in mijn blogroll op te nemen (ik zag dat ik inmiddels al bij jullie sta vermeld). Wie weken weg is, loopt gevaar bij mij van de lijst afgevoerd te worden (ook dat is het principe van een dagelijkse krant, wat mij betreft). Momenteel begint dit te gelden voor Nerone, hoe veel waardering ik op zichzelf ook voor zijn weblog heb. En wat Försterliesel gaat doen, weet ik nog niet (zijzelf misschien ook niet). Ik zal nog even afwachten hoe een en ander uitpakt.
En dan de spreuken van Steiner: ja, de weekspreuken zijn heel mooi. Vooral ook omdat die een geheel vormen. Maar er zijn andere die ook niet te versmaden zijn (uit 1924 bijvoorbeeld). Ik kan je de selectie in ‘Gedichten, spreuken, meditaties’ aanraden, want die geeft een veel beter overzicht dan welk GA-deel ook.
Met hartelijke groet,
Michel Gastkemper

Anoniem zei

lieber Michel Gastkemper,

gefeliciteerd!
Sie sind wahrlich produktiv und beständig! Erstaunlich, daß man Manches über Anthroposophie in einer fremden Sprache leichter verstehen kann.
Auch sind die niederländischen Worte sehr klangvoll und stärker als die deutschen.

Herzlichen Gruß!
Liesel

Michel Gastkemper zei

Liebe Försterliesel,
Vielen Dank, das ist sehr nett von Ihnen! Sie lernen schnell. Ja, Sprache ist eine erstaunliche Erfindung... Von hier aus gesehen, ist es wiederum die deutsche Sprache die viel inhaltsvoller ist. Jedenfalls bringt es die Welt vorwärts, wenn man der/die/das Andere schätzen kann.
Herzlich,
Michel Gastkemper

AOEA zei

Hallo Michel, het "bonnefantmuseum"..dit is een interessante link, maar ik kreeg zojuist een andere link toegstuurd, en weet niet of je dit al vroeger geplaatst had:
Kunst in Park&Fabriek
http://www.rietveldenruys.nl/page.php?id=21
Jaak Hillen...

en volgende link: (een kennis van "ons" (beeldhouwer-kursus)
Elke Matthys
http://www.elkematthijs.com/gallery/detail/id/12166574.html

Zij stelt tentoon in Amsterdam
http://www.elkematthijs.com/gallery/expos/id/4072.html

dit als informatie!
groetjes
AOEA

Michel Gastkemper zei

Beste Aoea,
Dank je voor je informatie! Lekker strak dat Rietveld & Ruys Bureau Bergeijk. Alleen kan ik Jaak Hillen helaas niet vinden tussen Kunst in Park & Fabriek. Elke Matthys is leuk. Haar kende ik nog niet. Voor jou heb ik ook nog een tip, vrienden van ons (hoewel in ons hoge noorden; maar je kunt er naar het Bed & Breakfest bij de kunstenaars in huis): http://www.bijdekunstenaars.nl/index.htm.
Met hartelijke groet,
Michel Gastkemper

AOEA zei

Zo, het heeft geduurd, maar er komt een atwoordbetreffend de informatie naar Jaak Hillen en de "vuurskulptuur", ik had dit op het moment van posten toen als nieuwsbrief ontvangen. Het was voorziern als eindevenement van de opening van de tentoonstelling van Kunst in Park&Fabriek...
enkele dagen later bezocht ik de website opnieuw om te zien of dat er een verslag en fotos te zien waren, maar....de link bestond helemaal niet meer..ik verstond het niet!

Nu, toevallig vandaag, tijdens een bezoek aan de VERNISSAGE -Tentoonstelling- May Oostvogels in Mechelen kwam het gesprek op dit thema, de vuursculptuur werd inderdaad uitgevoerd, ze is nu nog te zien, maar natuurlijk ...niet merer met vlammen, maar eerder alléen met rook en geur!
Maar de link van de website is "weggenomen" zo blijkt het!
Dit alléen als rechtzetting!!

Groetjes
AOEA

Labels

Over mij

Mijn foto
(Hilversum, 1960) – – Vanaf 2016 hoofdredacteur van ‘Motief, antroposofie in Nederland’, uitgave van de Antroposofische Vereniging in Nederland (redacteur 1999-2005 en 2014-2015) – – Vanaf 2016 redacteur van Antroposofie Magazine – – Vanaf 2007 redacteur van de Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, die de Werken en voordrachten van Rudolf Steiner in het Nederlands uitgeeft – – 2012-2014 bestuurslid van de Antroposofische Vereniging in Nederland – – 2009-2013 redacteur van ‘De Digitale Verbreding’, het door de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ) uitgegeven online tijdschrift – – 2010-2012 lid hoofdredactie van ‘Stroom’, het kwartaaltijdschrift van Antroposana, de landelijke patiëntenvereniging voor antroposofische gezondheidszorg – – 1995-2006 redacteur van het ‘Tijdschrift voor Antroposofische Geneeskunst’ – – 1989-2001 redacteur van ‘de Sampo’, het tijdschrift voor heilpedagogie en sociaaltherapie, uitgegeven door het Heilpedagogisch Verbond

Mijn Facebookpagina

Volgen op Facebook


Translate

Volgers

Herkomst actuele bezoeker(s)

Totaal aantal pageviews vanaf juni 2009

Populairste berichten van de afgelopen maand

Blogarchief

Verwante en aan te raden blogs en websites

Zoeken in deze weblog

Laatste reacties

Get this Recent Comments Widget
End of code

Gezamenlijke antroposofische agenda (in samenwerking met AntroVista)