Bedoeld is: antroposofie in de media. Maar ook: in de persbak van de wijngaard, met voeten getreden. Want antroposofie verwacht uitgewrongen te worden om tot haar werkelijke vrucht door te dringen. Deze weblog proeft de in de media verschijnende antroposofie op haar, veelal heerlijke, smaak, maar laat problemen en controverses niet onbesproken.

woensdag 11 maart 2009

Brandpunt

Dit is het bijkantoor van De Nederlandsche Bank uit 1955, ontworpen door H.T. Zwiers. Het verving het eerdere gebouw aan de Boompjes uit 1905 dat tijdens het bombardement werd verwoest. ‘Het gesloten gebouw heeft een traditionele architectuur: bakstenen gevels, een monumentale entree en een terugliggende koperen dakopbouw.’

Weer veel nieuws deze dagen over vrijescholen. Morgen zal Hilde Steenbergen haar proefschrift verdedigen aan de universiteit van Groningen. Behalve de Vereniging van vrijescholen, zoals ik op 6 maart in ‘Levenslang’ liet zien, laten ook anderen zich niet onbetuigd. Deze vereniging heeft ook ander nieuws (of ouds, het is maar hoe u het bekijkt) te bieden. Maar daar kom ik straks allemaal op. Eerste het meest actuele nieuws. Daarvoor schakelen we over naar Amsterdam, dankzij Het Parool. Deze krant meldt vanochtend op zijn website, bij monde van verslaggever Hans van der Beek, in ‘Boze ouders nemen Vrije School over’:

‘Op de vrije basisschool Geert Groote in Amsterdam-Zuid (500 leerlingen) is de chaos zo groot dat de gemeente op het punt staat de school onder curatele te stellen.’

Dat is bijzonder alarmerend. De krant schrijft verder:

‘Aanleiding voor de crisis is een machtsovername van ouders die zich verzetten tegen een kwaliteitsverbetering van het onderwijs. Een ingewijde: “Een groep orthodoxe ouders is erin geslaagd dat plan om zeep te helpen. Dan praat je over taal en rekenen, niks anders. Het recht op slecht onderwijs is succesvol bevochten. Dit is echt de Taliban.”’

Ik moet, om dit goed te kunnen volgen, teruggrijpen op een van mijn eerste bijdragen op deze weblog, namelijk op 3 mei 2008 in ‘Gezond verstand’. Omdat het zo’n tijd geleden is, laat ik dat bericht hier nog een keer volgen:

‘Lezers van het Algemeen Dagblad werden een maand geleden, op zondag 6 april (in ieder geval op de website), opgeschrikt door een artikel van Tonny van der Mee met als titel “Hard met de neus op de feiten gedrukt”. Hierin staat de alarmerende mogelijkheid dat een vrijeschool in Amsterdam zal moeten sluiten omdat het ver onder de maat presteert.

“De Geert Grooteschool 2 in Amsterdam-Zuid staat al maanden op de lijst van zeer zwakke scholen van de Onderwijsinspectie. Vorige maand bereikte de crisis op deze vrije school voor basisonderwijs een dieptepunt toen de inspectie het vertrouwen in de school dreigde op te zeggen.”

In het artikel worden de punten genoemd die zwaar onvoldoende zijn bevonden. Maar het beschrijft ook dat er hard aan wordt getrokken om hier binnen afzienbare termijn verbetering in te brengen.

Interessant is vooral dat de overkoepelende organisatie voor antroposofische pedagogie, de Vereniging van vrijescholen, dit geval niet verhult, maar duidelijk openheid van zaken geeft. Je moet dat natuurlijk wel weten en op haar website kunnen vinden. Ik moet toegeven dat ik dit pas gisteren ontdekte:

“Van 20 maart tot en met 5 april is de Geert Groote School II in Amsterdam veelvuldig in het nieuws geweest. De artikelen die zijn verschenen zijn verzameld en in één bestand samengevoegd.”

Hieruit leer ik dat het gaat om een school met 150 leerlingen, die niet verward moet worden met de twee andere vrijescholen in Amsterdam met een (bijna) gelijkluidende naam: de Geert Groote School betreft basisonderwijs, het Geert Groote College middelbaar onderwijs. Onder de documenten is een print, afkomstig van de website onderwijsconsument.nl van de OCO (Onderwijs Consumenten Organisatie), waaruit ik de twee volgende citaten haal:

“De kwaliteit van de Geert Groote School 1, gevestigd aan het Hygieaplein in Amsterdam Oud-Zuid, is door de inspectie als voldoende beoordeeld. De Geert Groote 1 en 2 vallen onder het bestuur van de Stichting Geert Groote School. Bij het Geert Groote College is de kwaliteit ook als voldoende beoordeeld, deze school die net als de Geert Groote School 2 gevestigd is aan de Fred. Roeskestraat in Zuideramstel valt onder het bestuur van de Stichting Vrije Scholen Voortgezet Onderwijs Noord-Holland.”’

Dit roept meteen de vraag op of Het Parool wel over de juiste gegevens beschikt, want de vijfhonderd leerlingen die Hans van der Beek nu noemt is heel wat anders dan de honderdvijftig waar bijna een jaar geleden sprake van was. Uit het fotobijschrift bij het bericht van vandaag blijkt dat het wel degelijk om Geert Groote II gaat: ‘De Geert Grote School 2 in de Ferd. Roeskestraat.’ Uit de rest van het bericht stijgt een werkelijk indianenverhaal op, dat nauwelijks te geloven is:

‘Enkele weken geleden namen zo’n twintig ouders de klassen over. Leerkrachten werden de klas uit geduwd, bestuursleden bedreigd. Vorige week werd door leerkrachten en een groepje ouders een motie van wantrouwen ingediend tegen het bestuur. De interim-directeur, de derde in een kleine twee jaar, is op non-actief gesteld. Een locatie-directeur heeft ontslag genomen, net als de voorzitter van het bestuur. Van het bestuur is nog één lid over.

Vanmiddag zou een laatste bemiddelingsgesprek zijn. Als dat gesprek onbevredigend eindigt, zal de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) de Onderwijsinspectie adviseren de school onder een bewindvoerder te plaatsen. Sluiting is waarschijnlijk geen optie, omdat de gemeente niet weet waar ze de vijfhonderd leerlingen dan moet onderbrengen.

Een ingewijde: “Een zelfbenoemde tussenpersoon van de Vereniging van Vrije Scholen deelt daar nu de lakens uit. De school is stuurloos. Op dit moment is zelfs politie-ingrijpen gerechtvaardigd. Als gemeente willen we op afstand blijven, maar we willen ook dat kinderen onderwijs krijgen.”

Vorig jaar maart dreigde de Onderwijsinspectie de school ook al te sluiten, omdat er geen vertrouwen was dat het bestuur op korte termijn de onderwijskwaliteit zou kunnen verbeteren. Daarop werd een verbeterplan opgesteld, dat de kwaliteit van het onderwijs meteen verbeterde, bleek uit in een tussentijdse meting, afgelopen december.’

Het fotobijschrift biedt nog extra informatie:

‘Volgens vertrekkend directeur Anne Veldt was de school juist goed op weg aan de eisen van de inspectie te voldoen.’

Goed, dan nu naar de Vereniging van vrijescholen zelf en wat die aan het doen is (buiten zich bezighouden met dit lastige geval). Eerst wil ik kort ingaan op de weblog waar ik het op 10 februari in ‘Antwoord’ over had, die bedoeld was ‘om – naast de nieuwspagina van de vereniging – een verdieping te bieden aan actuele zaken’, maar die tot nu toe slechts één bericht kende, namelijk van 28 oktober 2008. We kunnen nu noteren dat hiervan op 4 maart opnieuw gebruik is gemaakt. Wat erop staat is niet wereldschokkend – dat is namelijk diezelfde ingezonden brief aan NRC Handelsblad die ik op 6 maart in ‘Levenslang’ weergaf. Maar de suggestie inzake deze weblog die ik op 10 februari deed: ‘het zou een goede mogelijkheid zijn om meer te vernemen van achtergronden en motieven’, lijkt toch te zijn overgenomen. Wordt deze weblog nu op de openingspagina van de Vereniging van vrijescholen immers aangekondigd als:

‘Vrijescholen en de Vereniging van vrijescholen zijn op tal van manieren in het nieuws. Vanwege interessante ontwikkelingen in de scholen, projecten bij de Vereniging, of omdat er nieuws is in de pers. Om nieuws te melden, of om op nieuws te reageren heeft de Vereniging een weblog gemaakt waarop u over actuele zaken kunt lezen. Het weblog is bereikbaar via vrijescholen.wordpress.com.’

Dat is hoe dan ook vooruitgang. Visueel wordt dit zelfs tweemaal ondersteund. Via een eerste plaatje met stapels kranten en de banner: ‘Vereniging van vrijescholen in de media – klik hier...’ en een tweede met schermafbeelding van de weblog en de banner: ‘nieuw WEBLOG Vereniging van vrijescholen – klik hier...’

Op dezelfde ‘actueel’- of openingspagina staat bovenaan nog ander interessant nieuws. Niet met tekst ondersteund, maar slechts op dezelfde visuele manier als met de weblog. Een onduidelijke foto (onduidelijk wat het voorstelt), maar wel zijn de woorden ‘samenbindend samenwerken’ te lezen, en een banner met deze tekst: ‘Film over MichaëlConferentie 2008 nu online! Klik hier...’ Ja, en als je dan klikt, dan zie je tot je verrassing iets wat al lang geleden was aangekondigd. Ik roep even 5 oktober 2008 in herinnering en mijn bericht met de titel ‘Michaëlhymne’. Dat ging over de Michaëlconferentie van de Vereniging van vrijescholen de volgende dag in Concertgebouw ‘De Vereeniging’ in Nijmegen:

‘Op 25 juli 2008 schreef ik in “Enthousiasmerend” dat het programma me leek aangepast. Op 23 juni 2008 had ik in “Bevrijding” de twee sprekers en een “stembevrijder” voorgesteld.

Nog heel recent, op donderdag 2 oktober, werd er op de website van de Vereniging van vrijescholen een update gegeven:

“Er zullen ongeveer 900 personen deelnemen aan de MichaëlConferentie.”

En:

“Gedurende de dag zullen er opnamen gemaakt worden met een filmcamera.”

Wat zou dat te betekenen hebben?’

Nou, die vraag kan nu dus worden beantwoord. Een film van achtttien minuten van Jorrit de Bruin en Kleis Kemperman van JKTV Producties in Amsterdam, die een impressie geeft van deze conferentie, met fragmenten van de diverse onderdelen. Zo zie je (van 1:00 tot 1:31) voorzitter Leo Stronks, die bij het begin van de conferentie de woorden spreekt:

‘Ik heet u van harte welkom op deze MichaëlConferentie 2008. De conferentie van vandaag is bedoeld om in de ontmoeting te staan, met elkaar, herkenbaar voor elkaar. Maar zeker ook die herkenbaarheid te creëren naar buiten toe. En om dat kracht bij te zetten, hebben wij sprekers uitgenodigd vandaag die nadrukkelijk niets weten van vrijeschoolonderwijs.’

Dan ben je natuurlijk wel benieuwd hoe zoiets vorm krijgt. Meteen daarna komt prof.dr. W. Koops van de Universiteit van Utrecht in beeld. In het januarinummer van Motief had Marcel Seelen hem nog gediskwalificeerd, zoals ik op16 januari in ‘Heraarding’ citeerde:

‘(...) hoogleraar Koops uit Utrecht bekritiseerde fel het Duitse idealisme en de fasentheorie van de bioloog Haeckel en merkte fijntjes op dat we met zijn allen na de Tweede Wereldoorlog gelukkig zo verstandig waren geworden, die dwaze ideeën achter ons te laten... Hij is zo slecht thuis in de ideeën van Steiner dat hij niet doorhad daarmee ook de basis van de vrijeschoolpedagogie met een bruusk gebaar van tafel te vegen.’

Uit het fragment in de film (2:03-4:00) krijg ik een ander beeld van Koops’ bijdrage (en ook van dat van Monique Volman, de andere academica). Hij doet een zwaar beroep op de rationaliteit van de Verlichting, wat mij zo gek nog niet lijkt, zeker niet voor de vrijeschoolbeweging van tegenwoordig. Ook geen slecht uitgangspunt als je de discussie zoekt met het Nederlandse onderwijsveld.

In de film komen nog verschillende andere zaken aan bod. Zoals de door de vereniging ingestelde jaarlijkse onderscheiding die op deze MichaëlConferentie voor het eerst wordt uitgereikt. Die heeft nog geen eigen naam blijkbaar, want wordt ook ‘oorkonde’ genoemd; het is in ieder geval een schilderij. De eer komt die eerste keer te beurt aan Sven Boogert, van de Zeister bovenbouw oftewel de Stichtse vrijeschool (9:58-12:31).

Duidelijk wordt dat de verbinding werd gezocht, over de grenzen heen. ‘Samenbindend samenwerken’ heette de conferentie. Het openingsbeeld van de film stelt dat deze plaatsvond in ‘Nijmengen’, wat ik een originele typering vind (de filmmakers zijn toch geen oud-vrijescholieren?).

Nu wil ik nog weer een keer ingaan op het proefschrift van Hilde Steenbergen. Afgelopen vrijdag in ‘Levenslang’ haalde ik al een paar reacties daarop uit vrijeschoolkringen aan, zoals een heel gedetailleerde van Berry Idema en een heel andere van Hugo Verbrugh. Bij de reactie van Gijs van Lennep en Leo Stronks vanuit de Vereniging van vrijescholen schreef ik dat die naar mijn weten nog niet geplaatst was als ingezonden brief in NRC Handelsblad, ‘maar dat kan natuurlijk nog gebeuren’. Dat is inderdaad niet gebeurd, maar afgelopen zaterdag was er wel een brief uit Zutphen opgenomen, van Marijke Overkamp-Wichhart, onder de titel ‘Vrije school is wel degelijk een verademing’:

‘De kop “Op Vrije school scoort kind laag” (NRC Handelsblad, 27 februari) dekt de lading van het artikel niet. Uit het artikel blijkt dat leerlingen van Vrije scholen milder zijn, meer geneigd anderen te helpen, en autonomer zijn. Ze zijn ook gemotiveerder om te leren, kunnen beter plannen en hebben een betere relatie met hun docent. Verder hebben ze betere leerstrategieën en zijn ze er meer van overtuigd dat ze het goed doen op school.

Mijn jongste dochter zit op de voortgezette Vrije school, en het is een verademing in vergelijking met wat ik met mijn andere dochters op het reguliere onderwijs heb meegemaakt: te grote scholen, ongemotiveerde, brutale leerlingen, weinig interesse van de leerkrachten voor het kind, om nog maar niet te spreken van het rampzalige studiehuis. Mijn jongste dochter krijgt tenminste voldoende kennis en achtergrond over alle belangrijke zaken in het leven, zoals de Nederlandse geschiedenis, Nederlandse letteren, poëzie, muziek, creatieve vorming en aardrijkskunde. Het zal dan ook geen verbazing wekken dat de meeste Vrije-schoolleerlingen probleemloos doorstromen naar het universitair en hoger onderwijs, en minder vaak afhaken in het hoger onderwijs dan kinderen van reguliere scholen, gewoon omdat ze weten wat ze willen.’

Ook niet geplaatst bij de brieven is een reactie van Geert H.M. van Brakel (M.Ed.) uit Eindhoven, oud- lerarenopleider en onderwijskundig adviseur Fontys Hogescholen. Hij was zo vriendelijk deze voor publicatie op mijn weblog beschikbaar te stellen. Hij schrijft, met als titel ‘Weer misverstanden over vrijescholen’ (deze tekst had natuurlijk meteen ook op de nieuwe weblog van de Vereniging van vrijescholen moeten staan):

‘NRC berichtte op 27 februari j.l over het vergelijkend promotieonderzoek van Hilde Steenbergen aan de Universiteit van Groningen naar de effectiviteit tussen reguliere en Vrije scholen. Terecht geeft dit onderzoek een signaal af dat met nóg meer kracht door de Vrije scholen moet worden gewerkt aan reguliere, vakmatige basisvaardigheden. Een probleem dat in het gehele onderwijs speelt. De eerste reactie van de Vereniging van Vrije scholen in Nederland is mijnsinziens dan ook verstandig. Toch voedt de wijze waarop het proefschrift wordt gefundeerd en vooral uw berichtgeving daarover de reeds bestaande misverstanden over het Vrije schoolleerplan. De huidige maatschappelijke actualiteit laat zien dat we in alle sectoren van de samenleving dringend behoefte hebben aan innovatieve, creatieve en vooral moreel veelzijdig denkende mensen. Originele mensen die ook de daad bij het woord voegen met kennis die niet werd ontkoppeld van de mens en zijn morele menselijke intenties. Staat het oude denken voor haar eigen afgrond?

Het soort effectiviteit dat Vrije scholen nastreven, is allereerst veelzijdiger dan in het reguliere onderwijs gericht op multiple en vooral morele intelligentie van beíde hersenhelften. Vervolgens werkt het Vrije schoolleerplan aan de individuele metamorfose van senso-motorische, via beeldend-kunstzinnige naar cognitief-morele intelligentie. De reguliere effectiviteit van de cognitieve linkerhersenhelft laat zich pas meten en vergelijken na de twaalfde klas! De Vrije school streeft namelijk naar het “leggen van een humuslaag” voor de latere biografie. In de negende klas (derde klas V.O.) begint het Vrije schoolleerplan pas écht werk te maken van het aanspreken van analytisch-cognitieve vermogens.

Ruim een eeuw geleden werden de ecologische, politiek-maatschappelijke en wetenschappelijke crises waarin we de laatste tijd verkeren al voorzien. Reden voor arbeiders om aan Rudolf Steiner te vragen hoe de toekomstige generaties het beste moreel-intelligent konden worden voorbereid op die komende grootschalige problemen. De Waldorfschool werd juist voor het ontwikkelen van de noodzakelijke, nieuwe individuele moraliteit opgericht. Gezondmakend onderwijs voor individu en samenleving streeft naar veelzijdigheid, evenwicht en vooral uiteindelijk naar individueel zélf denken en morele autonomie. Rationeel vermogen en kennis zijn daarvan zeker aspecten, maar niet het enige dat telt.

Het zouden een paar promoties waard zijn om deze veelzijdige en genuanceerde effectiviteit van de Vrije scholen te onderzoeken. Bovendien zou het zeer boeiend zijn te weten hoeveel hoog-opgeleide ex-vrijescholieren momenteel initiatieven nemen om wetenschap en planeet verder te behoeden voor de door reductionistisch-materialistisch denken veroorzaakte afgronden waar we voor staan.’

Gisteren nog ging zowaar ook onderwijskundige Theo Wubbels in zijn column op de website van Trouw in op het proefschrift van Hilde Steenbergen. Dat is bijna nog interessanter, gezien het feit hij zo begint:

‘Ik heb geen enkele behoefte om de vrijescholen te verdedigen. Ze zijn me te dogmatisch, te veel gebaseerd op achterhaalde pedagogische ideeën en te weinig evidence based. De gedachten over verschillende fasen in de ontwikkeling van kinderen en schoolrijpheid bijvoorbeeld missen elke empirische basis.’

Maar ondanks dat moet hij uit eigen ervaring wel toegeven dat de leerlingen van vrijescholen die hij in zijn werk is tegengekomen ‘qua sociaal gedrag, studievaardigheden en creativiteit vaak een stapje verder waren dan de gewone leerlingen’. Hij kan het onderzoek van Hilde Steenbergen alleen maar bevestigen. Leuk is het dan ook om de reacties op zijn column te lezen. Verschillende ouders laten zich niet onbetuigd. Misschien ook iets om naar te verwijzen op de weblog van de Vereniging van vrijescholen. Dan kan die pas een echt nieuw brandpunt worden van ‘interessante ontwikkelingen in de scholen, projecten bij de Vereniging, of nieuws in de pers’.


Update 14.45 uur: Inmiddels heeft het ANP een nieuwsbericht gemaakt over de situatie bij de Geert Groote School in Amsterdam, dat door verschillende media wordt opgepikt. ‘Bestuursleden Vrije School bedreigd’ schrijft het AD, en ‘Bestuur Geert Grooteschool bedreigd’ de Amsterdamse zender AT5 op zijn website.


Update 18.25 uur: Een uur geleden publiceerde Het Parool een tweede artikel van Hans van der Beek over de Geert Grooteschool, ‘“Schreeuwende minderheid” regeert basisschool’. Hij stelt daarin dat het niet alleen om de Geert Grooteschool 2 gaat. Zo schrijft hij onder meer:

‘Op de school aan de Fred. Roeskestraat heerst chaos, net zoals op de Geert Groote 1 aan het Hygiëaplein. (...) “Een schreeuwende minderheid van zestien tot achttien ouders heeft op eigen initiatief de Vereniging van Vrije Scholen ingeschakeld,” zegt vertrekkend directeur Veldt. “De zwijgende meerderheid vraagt zich verbaasd af wat hun is overkomen.”’

Wie zijn nu deze kwade ouders, vraag ik mij af. Dat wordt me niet goed duidelijk. Als zij het niet eens zijn met het verbetertraject dat het afgelopen anderhalf jaar is gegaan, wat tot het beleid van de Vereniging van vrijescholen behoort, dan kunnen zij het niet zijn die nu ook deze vereniging inschakelen.

In het artikel worden diverse betrokkkenen genoemd of geciteerd, onder wie de op non-actief gestelde interim-directeur Rob Geurtsen, de inmiddels afgetreden nieuwe voorzitter van het schoolbestuur Christien Hellinga, het alleen overgebleven bestuurslid Rob van Hilten en verenigings-voorzitter Leo Stronks. De laatste zegt:

‘Ik zie zelf geen aanleiding om te denken dat dit traject moet stoppen.’
Rara, hoe zit dit?


Update 22.50 uur: Nu heeft ook de Volkskrant een artikel aan de kwestie gewijd. Gerard Reijn schrijft over ‘Chaos bij Amsterdamse vrije scholen door ruzie met “fundamentalisten”.’ Hierin wordt als het grote probleem de twintig ouders genoemd die alle veranderingen afwijzen. Dat wil zeggen de door de Inspectie gewenste en ge-eiste veranderingen. Deze ouders worden beschouwd als ‘antroposofische fundamentalisten’.

23 opmerkingen:

John Wervenbos zei

Ik heb ook vandaag eigenlijk geen tijd om te reageren en kan dat nu dus ook niet doorwrocht of to the point doen. Maar toch wil ik even laten weten dat ik echt verbijsterd ben. Wat is hier in hemelsnaam aan de hand? Qua (vermeende(?)) misstand lijkt me dit een TV uitzending waardig; bij Netwerk, Eénvandaag of zelfs Nova. Verslaggever Hans van der Beek heeft een scherpe pen:

"De crisis ontstond toen ouders zich verzetten tegen kwaliteitsverbetering van het onderwijs op de basisschool (500 leerlingen). Een groep orthodoxe ouders is erin geslaagd dat plan om zeep te helpen. Dan praat je over taal en rekenen, niets anders. Het recht op slecht onderwijs is succesvol bevochten. Dit is de Taliban."

Het zal maar over je gezegd worden. Is de beeldspraak van verslaggever Van der beek scherp, maar in feite treffend? In ieder geval lijken er, als ik de nieuwsberichten mag geloven, onder de ouders van de leerlingen twee militante kampen opgestaan te zijn, die lijnrecht tegenover elkaar staan: één kamp pro hervorming (zwijgende meerderheid ouders) en één handhaving oude(re) situatie (schreeuwende minderheid ouders).

Dringend verzoek aan jou om dit goed te blijven volgen Michel! Is dit symptomatisch en smeult er meer rond een losgebarsten oppervlakte? Of worden zaken uitvergroot en verkeerd voorgesteld? De onderste steen boven graag!

John Wervenbos zei

Pardon, rectificatie: in de laatste twee regels van het bovenstaande citaat laat verslaggever Van der Beek een ingewijde aan het woord. (Bron?)

En genoemde 'zwijgende meerderheid' stelt zich niet zozeer militant, alswel terughoudender op dan genoemde 'schreeuwende minderheid'.

John Wervenbos zei

De laatste updates verbijsteren me nog meer. Wat is dit voor waanzin? Dit doet het vrije school onderwijs en het aanzien van antroposofen beslist geen goed. Dit krijgt nog een flink staartje en zal misschien ook worden opgepakt door mediavormen van grotere omvang.

Michel Gastkemper zei

In de tekst haal ik mijn bericht van 3 mei 2008 aan, waarin ik de openheid van zaken loof die de Vereniging van vrijescholen op haar website geeft. Die openheid is daar onder het ‘Nieuws’ nu niet meer terug te vinden (de berichten gaan niet verder terug dan juni 2008). Maar er is nog het citaat van destijds dat ik vandaag aanvoerde:
‘Van 20 maart tot en met 5 april is de Geert Groote School II in Amsterdam veelvuldig in het nieuws geweest. De artikelen die zijn verschenen zijn verzameld en in één bestand samengevoegd.’
Via de door mij daar gegeven link http://www.vrijescholen.nl/getfile.php?id=803 kun je nu echter nog steeds aan dat document komen en krijg je meer achtergrondinformatie. Zo zie je bijvoorbeeld de verschillende persberichten terug, die de Vereniging van vrijescholen tot 5 april 2008 heeft uitgebracht. Die geven te denken; zij is dus al die tijd direct betrokken geweest. Mijn voorlopige conclusie is dat zij daarom mede verantwoordelijkheid moet dragen voor de situatie die nu is ontstaan.
Overigens is via de door mij gegeven link in de update van 14.45 uur naar de website van AT5 nu niet alleen een tekstbericht te lezen, maar ook een nieuwsfilmpje van anderhalve minuut te zien. Daarin komt dezelfde Marije Ehrlich aan het woord, die ook al werd opgevoerd in het artikel ‘Hard met de neus op de feiten gedrukt’ in het AD van 6 april 2008, dat ik helemaal in het begin noem (via de link daar in te zien). Maar getuige AT5 behoort ze nu klaarblijkelijk tot een van de revolterende ouders.

John Wervenbos zei

Heb het filmpje nu bekeken. Dat lijkt inderdaad een opmerkelijke/merkwaardige koerswijziging van Marije Ehrlich en dat roept inderdaad extra vragen op. Heerst er in de Vereniging voor Vrije Scholen per saldo ook een richtingenstrijd, die zich laat vergelijken met de opstelling van de ouders van de leerlingen van de Geert Groote School? Bovendien hoe verhouden de leerkrachten en bestuursleden van de school zich tot elkaar? En wat is de rol van de Stichting Vrije Scholen Voortgezet Onderwijs Noord-Holland in dit geheel?

John Wervenbos zei

Complete splijtzwam in ieder geval. Buitengewoon zwak. En een blootgelegde façade.

René zei

Ik weet na alle gelezen informatie nog steeds niet wat er nu exact aan de hand is. Misschien komt dat door mijzelf. Ik ben geen super spitter. Maar wat willen deze 'orthodoxe' ouders eigenlijk? (Taliban ... is wel een erg pittige kwalificatie.) Wat houden de 'verbeteringsplannen' van de school in?

John Wervenbos zei

Hier meer achtergrondinformatie René: 'Het komt wel goed, zeiden ze' - Het Parool 21 maart 2008.

Michel Gastkemper zei

Beste René,
Nee, mij is het ook nog altijd niet volledig duidelijk. Aan jou ligt het volgens mij niet.
De Vereniging van vrijescholen zou wel eens duidelijkheid mogen scheppen. Maar de in de media opgetekende uitlatingen van Leo Stronks blinken tot nu toe niet uit in helderheid over wat er gaande is.
Ik verwacht nu echter op korte termijn hierover wel een goed persbericht van de vereniging. Dat is het minste wat zij nu kan doen. Maar zij zal wel voorzichtigheid in acht willen nemen, om de zaak niet verder te laten escaleren. De vraag die ik heb is of dat op dit moment nog wel de juiste houding is.

John Wervenbos zei

Tja, en in hoeverre leeft er binnen de Vereniging voor Vrije Scholen zelf verdeeldheid over óf noodzakelijke, óf (on)wenselijke, en/of opgelegde of zelfverkozen onderwijshervormingen in het vrije schoolonderwijs? Eén en ander is ook bepalend voor de daad- en slagkracht van zo'n organisatie.

John Wervenbos zei

Welke uitdrukkingen zijn hier van toepassing? Explosieve coctail, ongelukkig gesternte enzovoort.

Maar om het concreter te maken: jarenlang, ook op de cruciale momenten, aanhoudend dus, een zwak en ineffectief lerarencollege op deze school; (ook) de ruggengraat van goed vrije school onderwijs.

Citaat uit 'Het komt wel goed, zeiden ze' - Het Parool 21 maart 2008:
""Didactisch gaat het niet goed. Het botert niet tussen de leerkrachten," zegt Jannes Niphuis, die als oudvrijeschoolbestuurder is aangesteld als crisisbezweerder."

John Wervenbos zei

Rudolf Steiner hechtte zeer veel waarde aan een sterk (en gezond) lerarencollege en daaraan verbonden pedagogische vergaderingen.

René zei

Deze situatie is voor mij te complex om 'op afstand' te beoordelen. Het 'hoe/wat/wie/waar' ... ik zie het niet helder genoeg voor me op basis van deze gegevens. Hoe dan ook het klinkt problematisch, maar waar een wil is is een weg. Dit soort problemen zijn oplosbaar. Op korte termijn zelfs.

John Wervenbos zei

Aan de hand van de (reeds) beschikbare gegevens kun je in ieder geval al relevante vragen stellen en kernproblemen benoemen.

René zei

Ik hoop dat de Vereniging van vrijescholen zich proactief zal opstellen in deze kwestie en een bemiddelende, misschien zelfs sturende rol zal vervullen.

John Wervenbos zei

Er spelen verschillende problemen die met elkaar samenhangen en en elkaar ook versterken; tezamen de reeds genoemde explosieve cocktail, uiteindelijk kwam het daadwerkelijk ook tot een uitbarsting. De verhoudingen zijn totaal verziekt.

Het laatst door Michel bijgevoegde Volkskrantartikel maakt weer wat dingen duidelijk.

Het hele artikel heeft nieuwswaarde, maar ik citeer nu enkel twee alinea's, heb geen tijd om het uitputtend te behandelen.

"Dergelijke rapporten komen zelfs op slechte scholen in beroerde wijken nauwelijks voor. Maar de Geert Groote 2 is gehuisvest in een prachtig gebouw in Amsterdam-Zuid en wordt vrijwel uitsluitend bezocht door kinderen van hogeropgeleide autochtone ouders.

"Volgens een leerkracht gaat het om 'antroposofische fundamentalisten'. Ze heeft gehoord dat sommige ouders hun kinderen de mond met zeep laten spoelen als ze iets verkeerd hebben gezegd. 'Sommige ouders vinden de computer taboe. Een moeder zei tegen mij dat we te cognitief bezig zijn. Dat merkte ze doordat haar kind veel te jong van tanden wisselde.'"

Dat hogeropgeleide autochtone ouders en een lerarenteam met schoolleiding tegenover elkaar kunnen komen te staan is bekend. Dat hoeft niet altijd, maar kan zich zeker voordoen. Kwam dat zelf ook tegen op een uitgesproken witte Montessori school in een bepaalde wijk in Rotterdam. Over het algemeen zijn witte autochtone hoogopgeleide ouders zeer assertief ingesteld en onder die groep kun je er altijd een aantal hebben die de grenzen niet alleen opzoeken, maar ook overschrijden.

Eerlijk gezegd vraag ik me ook af of er binnen en rond het lerarenteam ook mensen zijn aangesteld die weinig affiniteit hebben met antroposofische denkbeelden. Als dat het geval is, scherpt dat natuurlijk ook tegenstellingen aan.

Het hoge woord is er uit: 'antroposofische fundamentalisten'. Bestaan die? Jazeker. Dat voorbeeld van die 'te vroeg wisselende' tanden, is sprekend. Vreselijk. Lijkt me inderdaad moeilijk, een opgave apart, om met dat soort ouders, terwille van het kind, een goede verstandhouding proberen op te bouwen.

Je zult onder die condities, ook met een 'hijgende onderwijsinspectie' in je nek je werk moeten doen. Dat lijkt me inderdaad uiterst lastig. maar goed, het is denk ik een én én verhaal en niet een óf óf.

In hoeverre de Vereniging voor Vrije Scholen in dit geval zelf ook een onderdeel van het probleem was/is, vormt voor mij op dit moment ook een vraag en nogmaals een mogelijke rol en (gebrek aan?) inbreng van de Stichting Vrije Scholen Voortgezet Onderwijs Noord-Holland in deze kwestie, kom ik in de berichtgeving tot dusverre niet tegen.

René zei

Misschien zijn er fundamentalisten die zich inbeelden dat ze antroposofisch zijn. Echter in de grond van de zaak zijn de begrippen antroposofisch en fundamentalistisch onverenigbaar.
Het voorbeeld van de 'te vroeg wisselende tanden' is helemaal niet 'vreselijk'. Dat hangt samen met de antroposofische, menskundige visie op wat men noemt 'schoolrijpheid'.

John Wervenbos zei

Toch nog (weer) even: dat weet ik wel René, die menskundige visie is me bekend, maar aan 'voortijdige' tandenwisseling hoeft denk ik zeker niet 'extra cognitieve' inspanning ten grondslag te liggen. Denk dat men ook daar moet waken voor dogma's.

Bekend is ons de globaal gesproken zevenjarige levensfasecyclus; de hele levensfase psychologie die Rudolf Steiner aangegeven heeft.

Het is bekend dat tandwisseling samenhangt met vrijkomen etherlichaam en gelachtsrijpheid met vrijkomen astraal lichaam, maar je moet toch oppassen om één en ander op een tijdschaal genomen klakkeloos gelijk te laten vallen met elkaar, omdat het immers om processen gaat (geen schakelaars die aan of uit worden gedaan).

Zo is het bij veel kinderen zo dat rond het 5de jaar als eerste de blijvende kiezen doorbreken áchter de laatste melkkiezen. Tegen die tijd is daar door de groei van de kaak ook ruimte voor ontstaan. De eigenlijke wisseling (de vervanging van de melkelementen) begint bij velen ongeveer een jaar hierna.

René zei

Ik ben goed op de hoogte van deze visie op de ontwikkeling van kinderen. Ik denk daarover op een open manier. Ik vind het echter onmogelijk om op basis van een regeltje in een krantenbericht te concluderen of dat in de betreffende situatie op een kortzichtige ('vreselijke') manier is gebeurd, of niet. Ik kan me hierover pas een oordeel vormen als ik de situatie met daarbij concrete personen ken.

John Wervenbos zei

Ja, het moet afschuw onder voorbehoud zijn, omdat ik de personen/betrokkenen in (deze) kwestie natuurlijk ook niet ken.

René zei

Aha 'afschuw onder voorbehoud' ... dat kan dus blijkbaar ook.

John Wervenbos zei

Natuurlijk kan dat. En onverzwakt.

René zei

Dank voor de toelichting.

Labels

Over mij

Mijn foto
(Hilversum, 1960) – – Vanaf 2016 hoofdredacteur van ‘Motief, antroposofie in Nederland’, uitgave van de Antroposofische Vereniging in Nederland (redacteur 1999-2005 en 2014-2015) – – Vanaf 2016 redacteur van Antroposofie Magazine – – Vanaf 2007 redacteur van de Stichting Rudolf Steiner Vertalingen, die de Werken en voordrachten van Rudolf Steiner in het Nederlands uitgeeft – – 2012-2014 bestuurslid van de Antroposofische Vereniging in Nederland – – 2009-2013 redacteur van ‘De Digitale Verbreding’, het door de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ) uitgegeven online tijdschrift – – 2010-2012 lid hoofdredactie van ‘Stroom’, het kwartaaltijdschrift van Antroposana, de landelijke patiëntenvereniging voor antroposofische gezondheidszorg – – 1995-2006 redacteur van het ‘Tijdschrift voor Antroposofische Geneeskunst’ – – 1989-2001 redacteur van ‘de Sampo’, het tijdschrift voor heilpedagogie en sociaaltherapie, uitgegeven door het Heilpedagogisch Verbond

Mijn Facebookpagina

Volgen op Facebook


Translate

Volgers

Herkomst actuele bezoeker(s)

Totaal aantal pageviews vanaf juni 2009

Populairste berichten van de afgelopen maand

Blogarchief

Verwante en aan te raden blogs en websites

Zoeken in deze weblog

Laatste reacties

Get this Recent Comments Widget
End of code

Gezamenlijke antroposofische agenda (in samenwerking met AntroVista)